Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Димоғ» бўйича 51 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

10 та
димоғ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Бурун бўшлиғи билан оғиз бўшлиғининг туташадиган ери; ҳалқумнинг юқори бўлими.

Гулрўйнинг димоғига гуп этганча нам тупроқнинг хуш бўйи урди. — Ёшлик

Ўчоқда дамлаб қўйилган палов ҳиди димоғига урилиб, иштаҳасини қитиқлади. — Ёшлик

2. Руҳий ҳолат, кайфият.

Жаранглашиб, димоғлари чоғ бўлиб, Урганч элга ҳаммаси тўйга кетди. — Юсуф ва Аҳмад

Аҳмаднинг ҳам димоғи чоғлашди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

3. Ўзини баланд тутиш, кибр-ҳаво, кеккайиш, такаббурлик.

Такаббур, олифта хонимлар димоғ билан кеккайиб, индамай ўтирарди. Ойбек, — Нур қидириб

Кейинги кунларда Рашидда димоғ пайдо бўла бошлади. — Шарқ юлдузи

  • Димоғида гапирмоқ Бўғиқ овоз билан ёки пўнғиллаб гапирмоқ; кулмоқ. У димоғида гапирар эди. Унинг овози пинғиллаб эшитилгани учун Бегимхон пиқиллаб кулиб юборди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
  • Димоғи баланд ёки калондимоғ Бировни менсимайдиган, кеккайган, манман. — У кишининг олдида ўн соат турсангиз ҳам индамайди, шунақа димоғи баланд, — деди. — Ойдин,ҲикояларБежой баланд шу чопсоннинг димоғи. — Ҳасанхон— Ёʻқ, — деб ўйлади Яхшибоев, бу элчининг димоғи баланд. М. — М. Дўст, ЛолазорБизнинг раис ўжарроқ, Гап уқмас, калондимоғ. — Муштум
  • Димоғи куймоқ Фириб емоқ, панд емоқ,. Икки йил бўлди куйган эди димоғим. — Нигор ва Замон
  • Димоғи кўтарилмоқ Ўзини бошқалардан баланд оладиган бўлиб қолмоқ, кеккаймоқ, манманлик қилмоқ. Оббо! Раис бўлиб, димоғи кўтарилиб қопти-ку! — С. Аҳмад, Қадрдон далаларКресло унинг димоғини кўтариб, амал ғурури бошини айлантириб қўйди. — Газетадан
  • Димоғи шишмоқ Бўлса уй-жой, [Канизакнинг] илгариги эридан қолган рўзғори бордир. Бу безотнинг [Сидиқжоннинг] димоғини шиширган шу нарса. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариАйтганингиздек, мингбошининг ўзи ҳам димоғи шишиб қолибди. — Ҳамза,Асарлар
  • Димоғига қурт тушмоқ ёки димоғидан қурт (эшак қурт) ёғилмоқ Жуда ҳам кеккайиб, ҳеч кимни менсимай қўймоқ. Аввал уни муллаваччалар судради кейин Мамарайим афандининг димоғига қурт тушди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.[Қайнотаси] Нарироққа бориб тўнғиллади: — Ҳемирининг тайини ёʻғ-у, димоғидан эшак қурт ёғилди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
  • Димоғидан қор ёғмоқ Қовоғи очилмайдиган, серзарда бўлиб қолмоқ, жаҳли чиқмоқ. У[Сатин бойвачча ҳовлига] ҳар кириб чиққанда, бир эт-бир эт тушар, димоғидан қор ёғар ва аламига чидолмасдан, пўнғиллаб ўтарди. — Ҳ. Шамс, Душман
  • Димоғ қилмоқ Арзимаган нарсага аразламоқ, зарда қилмоқ.
Тўлиқ мақола →
димоғдор
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Бошқалардан ўзини баланд тутиб, кибр билан юрадиган, кеккайган, кибрли, мутакаббир.

Димоғдорга бир гап оз, икки гап кўп. — Мақол

Камол ёшлигида димоғдор Беюсўжа билан ҳеч қачон яқин дўст тутинмаган эди. — Ёшлик

Мен баъзи кишиларга ажабланаман. Сал иш қилдими, дарров димоғдор бўлиб кетади. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

2. Баландпарвоз, катта.

Ҳар гал учрашувларда Холдор навбатдаги синовдан қўли баланд ўтганлиги ҳақида димоғдор гаплар қиларди. — И. Раҳим, Зангори кема капитани

Тўлиқ мақола →
димоғ-фироқ

от Нозланиб ёки тихир-лик билан муносабатда бўлиш; ноз-истиғно ёки зарда.

Димоғ-фироқ қилмоқ.

Уйда ҳам ҳаловат ёʻқолди Олдинги иззат-икромлар димоғ-фироқ ва миннатга ўхшаш нордон киноя билан алмашина борди. — Ҳ. Назир, Кўктерак шабадаси

Тугаб боряпти-ю, димоғ-у фироқига ўлайми! — Ёшлик

Тўлиқ мақола →
димоғдорлик
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Кеккайганлик, манманлик ҳолати, хусусияти.

Йигитали қандайдир димоғдорлик билан гапириб, Назирага ер остидан қараб қўйди. — Д. Нурий, Осмон устуни

Димоғдорлик, ғўдайиш каби хислатлар уларнинг [Чалабийларнинг] касби. — Мирмуҳсин, Меъмор

Тўлиқ мақола →
қовоқ-димоғ

от 1. Кайфият, авзо.

Хотинимнинг қовоқ-димоғини кўриб, тўйга атаб боқиб қўйган битта-ю битта қўйимни шартта сўйдим. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

2. Қовоқ-димоғига қарамоқ Бировнинг хоҳиши билан ҳисоблашмоқ; бировнинг кайфиятига, кўнглига қараб иш тутмоқ.

Икки хотиннинг қовоқ-димоғига қараб, жанжалларига қози бўлиб, бошим қотади, деб қўрққан эдим. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 10 →

Таърифлар ичида

6 та
терсланмоқ

терслан Ўжарлик қилмоқ, терс, тескари иш қилмоқ. Боланинг терсланадиган одати ёʻқ. Тумтайиб олмоқ, қовоқ-димоғ қилмоқ, терсаймоқ. Эр-хотин индамади, худди маслаҳатлас

қош-қовоқ

қош-қовоқ Қош ва қовоқ; қош ва қовоқлар. кўчма Айн. қовоқ-димоғ. Кимнингдир қош-қовоғига қарашга ёмон кўринишга тўғри келади. Газетадан Қош-қовоғи солинмо

тикка

тикка Юқорига ёки пастга тик ёʻналган; тик, вертикал. Тикка қоя. Тикка ўсган дарахт. Тутун тикка кўтарилмоқда. Найза ерга тикка санчилди. Ариқ қазувчилар эртасиг

пўнғилламоқ

пўнғилла Норози кайфиятда димоғ билан секин ва ноаниқ сўзламоқ, ғўнғилламоқ, пинғилламоқ қора Аҳмад бир нима деб пўнғиллади-да, ҳовлининг четидан юриб, бир у

руҳ

руҳ дин. Киши ҳаётлигида у билан бирга, вафотидан кейин эса танадан чиқиб, абадий қоладиган кўзга кўринмас нарса, куч; арвоҳ. Руҳ танадан чиққач, тана ўлади. Фан

Эртаклар

22 та
Бой билан новча
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бойнинг новчаси қозига арз қилиб келади, лекин бойнинг айёрлиги туфайли қози ҳеч нарса ундира олмайди. Эртакда бойларнинг айёрлиги ва қозининг ок

Бойвачча билан пари
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак бойвачча йигитнинг пари қизга уйланиши ва турмушдаги саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилади. Улар ялмоғиз кампирнинг чангалидан қочиб, кўп қийинк

Чу-чу мекунам
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда кичик бир чумчуқнинг адолат излаб, золим подшоҳга қарши кураши тасвирланади. У ўзининг топқирлиги ва қатъияти билан подшоҳни мағлуб этади,

Чумчуқ
Халқ оғзаки ижоди

Чумчуқ топиб олган ғўзани қайта ишлаш учун бир неча кишига мурожаат қилади. У ўзига чопон тикиб олгач, подшоҳ билан қизиқ воқеа содир бўлади.

Доро ва Искандарбек
Халқ оғзаки ижоди

Доро подшо туҳмат туфайли ҳомиладор хотинини ҳайдаб юборади. Аёл ўғил туғиб, уни Искандарбек деб атайди ва тақдирга ташлаб кетади. Искандарбек турли қийи

Илм афзал
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бир ота саккиз ўғли ва бир қизини синовдан ўтказиб, илм ва давлат ўртасидаги фарқни англашга ҳаракат қилади. Доно қизининг жавоблари орқали оила

Ҳаммасини кўриш · 22 →

Шева материаллари

13 та
алчақ
Сурхондарё вилояти · калондимоғ

Калондимоғ

бадгйр
Қашқадарё вилояти · такаббур, димоғдор

такаббур, димоғдор, гердайган

боди // бади
Самарқанд вилояти · такаббур, димоғдор; кўп гапирувчи киши
боди // бади
Қашқадарё вилояти · такаббур, димоғдор; кўп гапирувчи киши
дйррйқ
Қорақалпоғистон Республикаси · димоғдор

Ҳаммасини кўриш · 13 →