ot 1. Binoning, uyning tomni koʻtarib turuvchi yoki xonalarga ajratuvchi tik koʻtarilgan qismi.
Uy devori. Hujra devori. Yomonga surkansang, dogʻi yuqar, Devorga suyansang — tuprogʻi. — Maqol
Devorning sichqoni bor, Sichqonning qulogʻi bor. — Maqol
Xonaning shifti va devorlari koʻhsiz, lekin yaltiroq boʻyoqlar bilan boʻyalgan. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa
2. Biror yerni (bogʻ, hovli, qoʻrgʻon va boshqalar), hududni oʻrab olgan yoki qismlarga ajratib turadigan gʻov, toʻsiq.
Chiy devor. Paxsa devor. Taxta devor.
Eʼzozxon oʻzini devordan otib, xolasinikiga qochib qutuldi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Bogʻchalarni bir-biridan ayirgan devorlar koʻrinmas, ishkomlar, mevazorlar, ekin dalalari tutash yashil manzara yasaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Devorlar tagida adashib bosh koʻtargan munis maysalar ertaga qor ostida qolishidan bexabar yashnab turardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
3. Biror narsaning atrofini oʻrab olgan yoki uni boʻlimlarga ajratgan qismi.
Oshqozon devori. Silindr devori.
Hatto qorin devorining chap tomoniga barmoq bilan bosilsa, ogʻriq oʻng tomonda seziladi. — H. A. Hakimov, Oʻtkir appenditsit.
4. koʻchma Gap eshitmaydigan, gap taʼsir qilmaydigan; bezbet.
Arzga qulogʻingiz kar, tebranmas bir devorsiz. — Guldasta
- Devor boʻlib qolmoq Qoʻrqinch yoki hayratdan rangi oqarib, serrayib turmoq. U [qiz] yigitga tikilib turdi-da, hali shunaqami? deb yuziga bir shapaloq tushirdi. Yigit yuzini ushlagancha devor boʻlib qoldi. — U. Nazarov, Birinchi uchrashuv
- Devorga gapiryapmanmi? Gap uqmas yoki birovning gapiga quloq solmaydigan, loqaydlik bilan qaraydigan kishilarga qarata aytiladi.
- Devorga tanbur chertganday Birovning gapi, nasihati eʼtiborsiz qolganda ishlatiladigan ibora. — Ming marta aytganman bu megajinga, bir nimani tayinlik qilib qoʻygin deb. Qayoqda, devorga tanbur chertganday. — A. Muhiddin, Aybsiz aybdor
- Devori qiyomat Hech narsa eshitmaydigan, qulogʻi tamoman bitgan; garang, kar.
- Devorning qulogʻi bor Hushyor boʻlib gapirmoqqa undash. Bas qil deyman, koʻp gapirma behuda, Devorning ham qulogʻi bor, goʻrsoʻxta! — H. Olimjon
- Rangi devor boʻlmoq Rangi oqarmoq yoki kulrang tusga kirmoq (charchoq, qoʻrquv yoki gʻazabdan). U rangi devor boʻlib, koʻllarini oʻrikka tirab, qaddini rostladi, goʻyo ikki opa-singilga qarashga uyalganday. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa
- Toʻrt devor ichida yashamoq Tashqi olamdan, jamoatchilikdan ajralgan yoki majburan ajratilgan holda ichkarida qullarcha hayot kechirmoq. Toʻrt devor ichida yashab ado boʻlayotgan Shahzodaxon bir kuni yuzini parang durra bilan yarim toʻsib, eshik tirqishidan tashqariga moʻraladi. — K. Yashin, Hamza