Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ДЕВОНА» бўйича 65 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

8 та
девона
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Ақлдан озган, эси паст; телба, савдойи.

Девонадан ой боши сўрама. — Мақол

Бечора ўғлининг қатлидан кейин девона бўлиб қолибди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Ҳўкизман деса индаманг, девонага эътироз билдириб бўлмайдур. — М. Осим, Карвон ёʻлларида

2. . Аллоҳнинг васлига етишиш умидида зикр-у самога берилиб, бу дунё ишларидан воз кечган суфий, дарвешсифат одам.

— Ё ҳув, ё ман ҳув, пирим Накшбанд девона кўлласинлар, — деб [каландар] лаълини олиб бориб, чош бошида чўккалаб ўтирган имомнинг олдига қўйди. — С. Айний, Қуллар

Йигит ўчоқ олдига келаётиб, зикрчиларни калака қола-ётгандай такрорлади: Муллабозор девона, ҳақ дўст, ёолло! — П. Турсун, Ўқитувчи

3. Бирор мақсад, ҳаракатга тамоман берилиб, эс-ҳушдан ажралган.

Эй дилрабо, ишқинг билан девона бўлдим соғиниб. Булбул каби тун кечалар гирёна бўлдим соғиниб. — Ҳамза

Лайли ёримдан айрилиб Девона бўлдим, найлайин. — Тоҳир ва Зуҳра

Ўзин афсун этиб, бўлди афсона, Девон битолмасдан бўлди девона. — Газетадан

4. Хайр-садақа билан кун кўрувчи; гадо, тиланчи.

Девона ҳам хуржунини бир ёʻқотади. — Мақол

Бегона тупроқ ~ девона тупроқ. — Мақол

Дўстлар, бечора, қашшоқ, камбағал девонаман. Най чалиб, ҳар ерда ўқирман ғазал, девонаман. Муқимий.

Ҳиммат қилиб, шу девона боланинг ёʻлига садақа қилишларингизни сўрайман. — Гулдаста

5. Эркалатиб гапирганда ёхуд ҳазил тариқасида жиннивой, тентаквой каби маъноларда ишлатилади.

— Девона бўлдингми? — деди Сафар чўтир ранги оқариб. — Ойбек, Қуёш қораймас

Пул ёʻқ, девона, пиёда жўнайсанми? — Ойбек,Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
девоналик

от 1. Эси пастлик, жиннилик.

Колхоз қандай бўлишини мен ўзим яхши билмагандан кейин, кишига ўзим билмаган нарсалар тўғрисида маслаҳат беришим девоналик бўлади, тақсир. — А. Қодирий, Обид кетмон

2. Хайр-садақа сўрашлик; гадойлик, тиланчилик.

Юрт эгаси девоналик қиларми? Мен Гўрўғли эмас, отим Хушкелди. — Хуш-келди

Тўлиқ мақола →
девонавор

сфт. 1. Девоналар каби, девоналардек, телбаларча.

Девонавор йиғламоқ.

Девонавор бўлдим ёрнинг дастидан, Шамшод излаб ошдим тоғлар устидан. — Тоҳир ва Зуҳра

2. Девоналарники каби, девоналарникига ўхшаш.

Зорий Хиванинг атоқли уламоларидан бироқ энгил-бошига қарамас, аксар девонавор кийимда юрарди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Тўлиқ мақола →
девонасифат

сфт. Девонага ўхшаш, девона каби, девонамонанд.

Унинг хаёлпараст, меров, девонасифат одам эканлиги афтидан ва қилиғидан билиниб турар эди. — М. Осим, Элчилар

Латофатнинг ўзи ҳам муҳаббат туйғусидан девонасифат эди ҳозир. — Л. Тожиева, Меҳрим сизга, одамлар

Тўлиқ мақола →
девонавачча

от Қаландарнинг, тиланчининг, гадонинг боласи, фарзанди.

Бозор халқи мендай тарки дунё қилган девонаваччани кўриб, қаландарларга бўлган ихлослари ҳаддан зиёда ошмоқда эди. — Ғ. Ғулом, Шум бола

Тўлиқ мақола →
дали-девона

Дали 1.

Кўп ўтмай, тўранинг боғини суғораётган Полвонни кўриб севиб қолдим-у, дали-девона бўлиб, ишқи ўтида ёндим. — Ж. Шарипов, Хоразм

Ажаб дали-девонаман, Элатимдан бегонаман. — Тоҳир ва Зуҳра

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 8 →

Таърифлар ичида

40 та
галдир

галдир Бошига ишқ савдоси тушган одам; телба, девона. Халқ куйларидан бирининг номи.

Ҳаммасини кўриш · 40 →

Эртаклар

14 та
Бир хумча олтин
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.

Булбулигўё
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг олтин чинори учун Булбулигўё қушини топишга чиққан кенжа шаҳзода саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг мардлиги ва садоқат

Дангаса чол
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда дангасалик оқибатлари ва инсоний муносабатлардаги ўзаро тушунмовчиликлар кулгили тарзда тасвирланган. Чол ва кампирнинг ўзаро келишуви кутилмаг

Доно хотин
Халқ оғзаки ижоди

Подшоҳнинг донишманд қизи отаси ва унинг вазирларини ўлимдан қутқаради, бироқ қизғанчиқ ўгай онаси туфайли чўлга ташланади. У ерда у телба бир йигитни

Кўкка тупурса, бетга тушади
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда девона ўзининг "кўкка тупурсанг, бетингга тушади" деган ҳикмати билан подшоҳнинг эътиборига тушади. Вазирнинг ҳийласи туфайли девона кутилмаган

Луқмони ҳаким
Халқ оғзаки ижоди

Искандар подшо ер юзини ўзига бўйсундиришни истаб, ҳатто сув ости ва осмон усти аҳолисини ҳам излатади. Бу қийин вазифани бажаришга уринишлар натижасида

Ҳаммасини кўриш · 14 →

Шева материаллари

3 та
данавачча
Наманган вилояти · девонавачча

Анжомасозликда жуган, қуюшқон, сувлуққа ўрнатиладиган металл қисмларнинг юзига қаламни қўйиб, болға билан уриб, тиш чиқарувчи ишчи.

донавачча
Наманган вилояти · шогирд

Устахонадаги ишчи, хизматчи (< девона бачча)