Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«DALI» boʻyicha 123 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

55 ta
dali

1. Jinni, tentak; aqldan ozgan.

Dali boʻlmay, vali boʻlmas. — Maqol

Dalidan toʻgʻri xabar. — Maqol

Vatandan ayrilgan vatangadolar Tiriklik yoʻlida sargardon, dali. — Yoshlik

2. Bebosh, asov.

Jayhun qani, Sayhun qani? Qani toshar dali daryo? — M. Qoʻshmoqov, Ali Qambar

Toʻliq maqola →
dalil

ot 1. Fikr, mulohaza va shu kabilarni tasdiqlovchi, ular haqida dalolat beruvchi narsa; isbot, fakt.

Ishonchli dalil. Kuchli dalil.

-Gumoningiz bor-u, dalilingiz yoʻq! — Qunduzoy uning soʻzini boʻldi. — Oydin, Hikoyalar

— Tuhmat, qani dalil? — birdan tutaqib baqirdi Uljayev. — Mushtum

Maʼqul emas, deyish bilan ish bitmaydi, birorta dalil kerak. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Jinoyatni tasdiqlovchi narsa, fakt yoki holat.

Siz aytayotgan buyumlar qotillikka aloqador ekanligiga dalil boʻla olmaydi. Buni hali isbotlash kerak. — Yoshlik

U oʻz raisini qoʻlga tushirgan hujjatlaridan, dalillaridan, tergov natijalaridan xabardor qildi. — H. Gʻulom, Mashʼal

  • Ashyoviy (yoki ashyoyi) dalil yoki moddiy dalil Jinoyatni isbotlaydigan buyumlar. Sud majlisi zalida Pauersni josuslikda fosh etuvchi ashyoviy dalillar qoʻyilgan. — GazetadanProkuror aslo iloji yoʻqligini ashyoviy dalillar bilan isbotlab berdi. — S. Ahmad, Yulduz
  • Toʻgʻri dalil Toʻgʻridan-toʻgʻri, bevosita isbotlaydigan dalil (masalan, jinoyatchi barmogʻining biror narsada qolgan izi).
  • Egri (yoki soxta) dalil Bavosita isbotlaydigan dalil. Boʻlmagan soxta dalillar bilan gapiruvchi ifloslarning soʻziga kirib, bu xilda qilish yaxshi emas. — Hamza, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
dali-gʻuli

sft. 1. Koʻnglida kiri yoʻq, oqkoʻngil va xushchaqchaq. —

Oʻrtogʻim birdan kulib yubordi, oʻzi juda serzavq, dali-gʻuli, shoʻx bola, — deydi Musavoy. — Oybek, Bolalik

2. Chapanicha, soddalarcha aytilgan; pala-partish.

Nozim aka ham uning dali-gʻuli gaplariga oʻrganib ketgan shekilli, indamay bosh irgʻadi. — X. Sultonov, Onamning yurti.

Toʻliq maqola →
dalillamoq

fl. Fikr, mulohaza, daʼvo va shu kabilarning toʻgʻriligini fakt, isbot va shu kabilar bilan asoslamoq, tasdiqlamoq.

Yozuvchi halol, mehnatkash Umidning bu oila taʼsiriga tushuvini ishontirarli dalillaydi. — O. Togʻayev, “Umid romani

Bu daʼvolarni turli aspektda dalillash uchun qitʼa janri yetarli material bera oladi. — UTA

Yangi revizor boshqarmaning keyingi yillardagi moliyaviy-xoʻjalik faoliyatini dalillovchi barcha hujjatlar bilan tanishib, boshini qotirib oʻtirmadi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 55 →

Taʼriflar ichida

8 ta
gʻalamislik

g‘alamislik Gʻalamisga xos ish, xatti-harakat. Boʻdana podshohga koʻr-koʻrona itoat etuvchi, gʻalamislikni bilmaydigan, dali-gʻuli yigit edi. M. Osim, Karvon yoʻllarida N

qoruvli

qoruvli Udli-shudli; ud-dali. Nogʻoratepalik Safar bobodan sakkizta oʻgʻil tugʻildi. Ularning ichida Xolmoʻmin qoruvli va sergʻayrat chiqdi. Gazetadan Gavdali, norgʻul; q

oʻzlashmoq

o‘zlash Oʻz kishisi boʻlib qolmoq, oʻzinikidek yaqin, inoq boʻlmoq. Oʻzbek oyimning dali-gʻuliligidan Oftob oyim va Kumush unga juda oʻzlashib olganlar. A. Qodiriy, Oʻtga

shaldir-shuldur

shaldir-shuldur Shunday kunlarda kechga yaqin shaharning tor koʻchalaridan biriga shaldir-shuldur qilib uch arava kirib keldi. Mirmuhsin, Meʼmor koʻchma Sir saqlamaydigan

yurak

yurak anat. Odam va hayvonlar koʻkrak qafasi ichida joylashgan, ularning qon aylanish sistemasidagi muskul qopchiqqa oʻxshash markaziy aʼzo. Sogʻlom yurak. Yurakning uris

tamizli

tamizli Oʻz biligi, aqli, farosati bilan tegishlicha ish tutuvchi; fahmli, farosatli. Tamizli bola, Dali hech kim koʻrmagan boʻlsa ham, Muxtorxon domla yoqtirgani uchun,

Hammasini koʻrish · 8 →

Ertaklar

49 ta
Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Baliq sotuvchi Ahmad
Xalq ogʻzaki ijodi

Ahmad ismli er oʻz xotinining maslahatlari tufayli turli qiyinchiliklarga duch keladi. Uning soddaligi va tushunmovchiligi kulgili vaziyatlarni keltirib chiqara

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Botmon daxsar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda xotini tomonidan yogʻ olib kelishga joʻnatilgan laqma odamning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U yoʻlda turli odamlar bilan uchrashib, ularning masla

Hammasini koʻrish · 49 →

Sheva materiallari

11 ta
boldamly
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · boʻliq, yoʻgʻon gavdali (kishi); badavlat
bädämchä
Qashqadaryo viloyati · buta turi

oʻtinlik va devorga pardalik uchun ishlatiladigan pakana boʻyli tikanakli buta

daliz
Navoiy viloyati · yoʻlak

yoʻlak, koridor

davayı
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · foydali
dogʻymly
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · irodali
dä:li
Xorazm viloyati · dali

jinni, sho'x

Hammasini koʻrish · 11 →