ot
1.
Yilning eng issiq yoki eng sovuq qirq kuni.
Chilla kirdi. Chilla chiqdi.
Hali barvaqt boʻlishiga qaramay, chilla emasmi, quyosh yonib bosh koʻtarmoqda edi. — Sharq yulduzi
2.
etn.
Bola tuqqan yoki tugʻilgandan, qiz turmushga chiqqandan, yigit uylangandan, marhum koʻmilgan kundan keyingi qirq kunlik davr: turmushdagi baʼzi hodisa-holatlarning eng ogʻir, xatarli yoki masʼuliyatli davri.
Chaqaloqning chillasi chiqqach, yangi uyga koʻchib bordilar — Yoshlik
Xalq tabobatida chilla davri qirq kun hisoblanib, shundan yigirma kuni kichik chilla, yigirma kuni katta chilla deyiladi — OʻzME
3.
din.
Sufiy yoki muridning yakka oʻzi alohida xona (hujra)da, odamlardan yashirinib, qirq kun davomida toat-ibodat qilishi.
- Yoz chillasi yoki yozgi chilla 25 iyundan 5 avgustgacha boʻlgan eng issiq qirq kun.
Avgust — yoz chillasi. Mening shahrimning oʻtkir quyoshi yalligʻi naq yondiryapti. — H. Nazir, Maftuningman, Ozarbayjon
- Chilla suvi Yoz chillasida ekinlarga beriladigan suv.
- Qish chillasi yoki qishki chilla 25 dekabrdan 5 fevralgacha boʻlgan eng sovuq qirq kun.
Qish chillasi ancha ogʻir keldi. — S. Ahmad, Jimjitlik[S. Toʻychiboyev]Qish chillasi tong saharda fermaga qarab yoʻl oldi. — Mushtum
- Chilla yara Bolaga chilla davrida chiqadigan yara, toshma.
Shuhratning boshiga, boʻyniga chilla yara chiqib, olti oyga choʻzildi. — Q. Kenja, Togʻ yoʻlida bir oqshom
- Chillasi chiqmagan 1. Chilla davri tamom boʻlmagan.
Kelar hafta tugʻuruqxonadan chiqadi yangangiz. Shunga, chillasi chiqmasayam mayli, bir ziyofat qilmoqchi edik. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsaQirq marta aytdim, hov kelin, qishloqning ogʻzi yomonlari bor, kuladi, hech boʻlmasa, chillangiz chiqquncha shu zormandani kiyib, ishga boring, deb. — Yoshlik
- Chilla oʻtirmoq 1. Sufiylik tariqatida: qirq kun davomida uydan chiqmasdan yolgʻizlikda toat-ibodat qilmoq.
Chillaga oʻtirgan shunda qirq kun shayx, Daf qil, deya soʻrab xudodan uni. — T. ToʻlaChilla oʻtirish vaqti dindor tomonidan oldindan niyat qilingan boʻladi. — OʻzME
- Chilla(ga) oʻtqazib ketmoq Aldab, firib berib ketmoq.
Ipak-atlas karvoniga bosh boʻlgan savdogarlar kosiblarni chillaga oʻtqazib ketardilar. — N. Yusufiy, Fargʻona shoʻx kuladi
