Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Chidam» boʻyicha 65 ta natija

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

8 ta
chidam
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Qiyinchilik, dard, alam, azob va shu kabilarga toqat qila olish qobiliyati; toʻzim, toqat, sabr-bardosh.

Chidami yoʻq odam. Chidam bermoq.

Kelsa boshga har ogʻirlik, voh dema, Bardosh qilib, chidam koʻrsat, oh dema. — Habibiy

Bola faqir har bir ogʻirlikni chidam bilan yengishdan boshqa chorasi yoʻq. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Qabulga kelganlarni qunt va chidam bilan eshitish, ular qoʻygan masalani hal etish Oyqiz uchun temir qonun edi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

2. Uzoq xizmat qilish, chidash xususiyati, pishiqlik, puxtalik, mustahkamlik.

Chidami yoʻq ip.

Toʻliq maqola →
chidamli
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. 1. Qiyinchilik, ogʻriq, dard, alam va shu kabilarga chidaydigan; toqatli, toʻzimli, bardoshli.

Chidamli ayol. Chidamli er lochin tutar. — Maqol

Demak, Feruza chidamli boʻla olmagan shaharlik yosh agronom yigit oʻrniga kelibdi. — H. Gʻulom, Feruza

2. Turli ogʻir tabiiy sharoitlarda yashay oladigan.

uzun tolali va har qanday kasalliklarga chidamli, ayniqsa, viltga chidamli navlar yaratish ishi oqsayapti. — Mirmuhsin, Umid

3. Uzoq xizmat qiladigan, chidaydigan; pishiq, puxta, mustahkam.

Chidamli poyabzal.

— Men hayronmanki, — dedi soʻzga chiqqan xoʻjalik mudiri, — xalq silliq va chidamli surp, chit va satinlarni olmay, qoʻ-pol va dagʻal boʻz va qalami orqasidan yuguradi. — S. Ayniy, Qullar

4. Turli sharoitlarda (oʻt, suv va shu kabilar taʼsirida) oʻz xususiyatlarini yoʻqotmaydigan.

Oʻtga chidamli gʻisht.

Toʻliq maqola →
chidamoq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. 1. Ruhiy yoki jismoniy qiyinchiliklarning tugashini sabr bilan kutmoq; ularga bardosh bermoq.

Ogʻriqqa chidamoq. Qiyinchilikka chidamoq. Sovuqqa chidamoq. Tanqidga chidamoq. Qirqiga chidagan, qirq biriga ham chida. — Maqol.

Bu gap menga ancha ogʻir botdi, lekin chidadim. — Yoshlik

Toshning qirrasi oyogʻiga yomon botdi, lekin chidadi. — Yoshlik

2. Koʻp, uzoq muddat xizmat qilmoq.

Etigim uzoq chidadi. Boʻzdan koʻra satin uzoq chidaydi.

3. Turli sharoitlarda (oʻt, suv, zax va shu kabilar taʼsiri ostida) oʻz xususiyatlarini saqlamoq.

Oʻtga chidaydigan gʻisht. Kislotaga chidaydigan material.

4. Yetmoq, kifoya qilmoq.

Yotib yeganga turum togʻ chidamas. — Maqol

[Mirzakarimboy:] Har nimani bozordan olaversa, Sulaymonning gʻaznasi ham chidamaydi, jiyan. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Chidaganga chiqargan 1. Kutilmagan, xohlamagan narsa, voqea-hodisaning roʻy berishi muqarrar, uni chidam bilan qabul qilish zarur yoki biror narsani kuchi yetgan oladi, degan maʼnolarda ishlatiladigan ibora. — Uylanishni chidaganga chiqargan, — dedi magazinchi togʻamning suyukli xotini xaxolab. — Gazetadan[Nuri] Mehmonga kelgan takabbur kelin kabi, yalqovlanib kezdi, gilos gullarini tomosha qildi. U shu bilan qaynanasiga: Chidasang — shu, chidamasang — katta koʻcha. Onam meni ish uchun tuqqan emas demoqchi boʻldi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
chidamsiz
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

sft. 1. Ogʻriq, dard, qiyinchilik va shu kabilarga bardosh berolmaydigan, toqat qilolmaydigan; toʻzimsiz.

Chidamsiz bola.

2. Turli ogʻir tabiiy sharoitlarga chidam bera olmaydigan; nozik.

Sovuqqa chidamsiz gul.

3. Uzoq xizmat qilmaydigan, chidamaydigan; boʻsh, jonsiz.

Chidamsiz ip.

4. Turli sharoitda, turli taʼsir ostida oʻz xususiyatlarini saqlay olmaydigan.

Kislotaga chidamsiz material.

Toʻliq maqola →
chidamlilik
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Tashqi taʼsirlar natijasida oʻzgarmaslik; ishga yaroqlilik xossasi, bardoshlilik.

Hojinova gazlamaning chidamliligini sinaydigan maxsus asbobning loyihasini ham tuzib berdi. — M. Joʻra, Quyoshdan nur emganlar.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 8 →

Taʼriflar ichida

36 ta
bardoshsiz

bardoshsiz Sabr-toqati yoʻq; chidam-siz, irodasiz. Bardoshliga yogʻliq osh, Bardoshsizga ogʻir tosh. Maqol Sevgi uchun benihoya bardosh kerak. Bardoshsizlar sevgisi umrbo

bardoshli

bardoshli Chidam, toʻzimga ega, chidamli, sabr-toqatli. Borida — vazmin boʻl, Yoʻgʻida — bardoshli. Gazetadan Umidsizlanmagan, irodasi mustahkam, bardoshli kishilar murod

toʻzimli

to‘zimli Chidam-bardoshi kuchli. Toʻzimli yigit. Togʻlar soyasida qumursqasimon, Dovul qanotida uchgan xas kabi Boʻlsa hamki, ammo toʻzimli inson, Hamma dahshatlardan zoʻ

Hammasini koʻrish · 36 →

Ertaklar

11 ta
Donishmand xotin
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda savdogar har yetti yilda bir shahriga qaytib, xotin oladi, ammo ular yolgʻizlikdan oʻlib qolishadi. Uchinchi marta u donishmand qizga uylanadi, qiz e

Echkining oʻch olishi
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir echki bolalari bilan tinch yashar edi, ammo och boʻri ularning hayotiga xavf soladi. Ona echki bolalarini himoya qilish va yovuz boʻridan oʻch olish uchun a

Erkenja
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilli podshohning kenja oʻgʻli Erkenja sarguzashtlari haqidagi ertak. U turli qiyinchiliklarga duch keladi va hayvonlarning yordami bilan ularni yengib o

Gʻulombachcha
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal kampirning oʻgʻli Gʻulombachcha podshoh qiziga qul qilib sotiladi va u bilan birga oʻqib, bir-biriga mehr qoʻyadi. Podshoh qizi Gʻulombachcha va boshq

Nurilla boyvachcha
Xalq ogʻzaki ijodi

Nurilla boyvachcha otasidan qolgan merosni oqilona tasarruf etishni oʻrganib, hayot sinovlari orqali boylik va donolikka erishadi. Uning sarguzashtlari unga muh

Och boʻri (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻzining makkorligi bilan ajralib turadigan tulki va uning sodda doʻsti boʻri oʻrtasidagi munosabatlar tasvirlangan. Tulki boʻriga nisbatan turli hiy

Hammasini koʻrish · 11 →

Sheva materiallari

10 ta
do:zmäk
Xorazm viloyati · chidamoq

toqat qilmoq

dudmäk
Xorazm viloyati · chidamoq
dö:zmak
Xorazm viloyati · chidamoq

chidamoq

Hammasini koʻrish · 10 →