Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «CHK» — результатов: 530: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

86
ichki

sft. 1. Ich qismda, ichkarida joylashgan; ichkarigi, ichkaridagi.

Ichki hovli, Ichki eshik.

Oyqiz Olimjondan kelgan xatni nimchasining ichki choʻntagiga yashirdi-da, darrov oʻrnidan turdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

2. Ich qism (tomon)ga oid; tashqi.

Jurnalning tashqi va ichki bezalishi izchil takomillashtirib borilmogʻi kerak. — Gazetadan

Binoning ichki pardozi hali uncha bitmagani uchun choyxona hali bu yerga koʻchmagan, bino hozircha klub vazifasini oʻtab turar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Mamlakat, davlat, tashkilot va shu kabilarning oʻz ichida va oʻz ishi bilan bogʻliq boʻlgan.

Davlatning ichki ishlari. Ichki imkoniyatlar. Ichki nizolar. Ichki va xalqaro hayotga oid masalalar.

4. Kishining ruhiy dunyosiga, kechinmalariga oid.

Uning oqish yuzi ichki kechinmalarini uzluksiz aks ettirardi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Kishining ichki hissiyotini yuzidagi oʻzgarishlardan tezda payqab oluvchi Islomxoʻja qizidagi alam-iztirobning izlarini darhol sezdi. — J. Sharipov, Xorazm

Aravakashning ichki holatini sezib turgan Badia chidab turolmay, darhol otasini turtdi: — Suv beraymi, ota? — Mirmuhsin, Meʼmor

5. (-lar qoʻshimchasi bilan) Temuriylar, boburiylar va shayboniylar saltanatida hukmdor saroyida xizmat qiluvchi navkarlar, xos qoʻshinlar; hukmdorga yaqin mulozim va beklar.

Shayboniyxon koʻshkning yuqorigi qavatida peshin namozini oʻqib boʻlgan ham ediki, yasovul kirib, Sulton Ali Mirzo bir necha ichkilari bilan qalʼadan xon huzuriga kelganini aytdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

  • Ichki aʼzolar Odamlar va hayvonlar gavda (tana)sining ichki boʻshliqlarida joylashgan va oʻziga xos bir yoki bir necha vazifa bajaruvchi aʼzolar.
  • Ichki kasalliklar 1. Ichki aʼzolar kasalliklarining umumiy nomi;
  • Ichki kiyimlar Ochiq badanni yopib turish, ter va boshqalar ajralmalarni shimib olish va shu kabilar uchun xizmat qiladigan, badan bilan tashqi engillar oraligʻida foydalaniladigan (kiyiladigan) gigiyenik kiyimlar.
Полная статья →
ochko

ot 1. Oʻyinda, sport musobaqalarida yutuqni belgilash uchun beriladigan hisob birligi.

Oʻshanda faqat bir kishi — yosh shashkachi Sharif Yoqubov u bilan ochkoni boʻlishib oldi. — Gazetadan

Rahim xiyol oʻylanib qoldi. Endi u, ikki metrga sakrab, yetti ochko olishni emas, balki biratoʻla olti katakka sakrab, oʻn bir ochko egallashni chamalamoqda edi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

2. Qarta oʻyinining bir turi; yigirma bir.

Ochko oʻynamoq.

Полная статья →
bachki

ot 1. Oʻsimlik tanasining, poyasining ostidan, yon-beridan oʻsib chiqqan mayda shoxchalar, nihollar.

Daraxt tanasining ostida qoʻshimcha bachkilar oʻsib chiqib, ular daraxtni toliqtirib qoʻyadi. — Sharq yulduzi

Kimningdir zaif qoʻllari bilan tol chiviqqa chala koʻtarilgan zanglarda onda-sonda charoslar qorayib koʻrinardi-yu, toklarni bachki novda bosib, gʻovlab yotardi. — A. Muxtor, Chinor

2. Koʻkligida oʻrib olishga moʻljallab ekilgan makkajoʻxori.

Bachki ekmoq. Bachki oʻrmoq.

Bachki makkapoyalar pishib yetilganiga qaramay oʻrilmayotir. — Gazetadan

Shu kunlarda oʻrilgan maydonlarda makkajoʻxori tagpoyasi tez koʻkarib, sal kunda bachkisi silosbop boʻladi. — Gazetadan

3. Bolalar poyabzali.

Oʻgʻlim, besh bachkini pullab, ip, mum, sirach, lok olamiz, xoʻpmi?! — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Mayda, arzimaydigan, ikkinchi darajali, keraksiz.

Adabiyot bogʻimizda chilpib tashlaydigan bachki novdalar koʻpayib qoldi. — Gazetadan

Biz bachki mavzularga qarshi kurash olib borishimiz lozim. — Gazetadan

Men oʻn yildan beri, allaqanday bachki sabablar bilan bir-biridan arazlashib gaplashmay kelgan ikki qoʻshnini tanir edim. — Gazetadan

  • Bachki barg Oʻsimlik tanasining tagidan chiqqan barg. Dehqonlar shonalaydigan bargni — chin barg, shonalamaydiganini esa bachki barg deb ataydi.
Полная статья →
kechki

sft. 1. Kechga oid; kechqurun boʻladigan.

Kechki payt. Kechki shabada.

Yo kechki salqin bilan, yo ertaga ertalab shahar hovliga [beda] olib tushaman. — Oybek, Tanlangan asarlar

Eshelon oshpazlari kechasi ovqat pishirmaslik va kechki ovqatni ham kunduzi pishirib qoʻyish haqida buyruq oldilar, — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Ish-faoliyati tunda boʻladigan; tungi.

Kechki smena. Kechki va sirtqi boʻlimlar.

yangi oʻquv yilidan kechki maktabga boradigan boʻldik. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

3. Kech pishadigan, kech ekiladigan.

Kechki uzum. Kechki oʻrik. Kechki bodring. Kechki kartoshka. Kechki ekinning xatari bor. — Maqol

Kuz havosi iliq edi. Kechki gullar ochilib turibdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Полная статья →

Показать все · 86 →

Сказки

176
Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Alvasti
Устное народное творчество

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Andijonlikning hikoyasi
Устное народное творчество

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aql bilan baxt
Устное народное творчество

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Показать все · 176 →

Диалектные материалы

268
Chorabzal
Fargʻona viloyati · Chorabzal

temirdan yasalgan, iskana taxlit asbob bo'lib, ganchkorlikda naqsh o'yish uchun ishlatiladi

Chorsi kumush
Fargʻona viloyati · Chorsi kumush

pichoqchilikda qushpichoq (kachkart) ning dastasiga yopishtirilgan chiroyli bir metall bo'lak

DUKART, dökart, dökat
Fargʻona viloyati · dukart

chilangarlikda - qaychining, ko'pincha soch olinadigan kichkina turi. Buni yana yupqaroq gazlama va qog'oz kesish uchun ham ishlatiladi

DUKARTCHA, dökartcha, dökachcha
Fargʻona viloyati · dukartcha

chilangarlikda "dukart"ning kichkina turi. Ilgari sartaroshlar dukart ishlatib bo'lmaydigan nozikroq joylarning tuk va mo'yini qirish uchun dukartchani ishlatar

DUM, döm
Fargʻona viloyati · dum

temirchilikda 1) o'roq dumi — o'roqning dastaga kiradigan ingichka qismi, 2) aravamix dumi — mixning to'g'inga qoqiladigan ingichka qismi; na'lchilikda - na'lni

Gʻälämüz
Buxoro viloyati · ochkoʻz

Koʻp yeydigan va toʻymaydigan odam

Показать все · 268 →