Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Boʻta» boʻyicha 73 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

21 ta
boʻta
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

BOʻTA ’tuyaning bolasi’. Karvondagi tuyalardan birining b oʻ t a s i bor edi. Bu ot qadimgi turkiy tilda ’bola tugʻ-’ maʼnosini anglatgan bot- feʼlidan (ЭСТЯ, II, 200) -u qoʻshimchasining -a shakli bilan yasalgan; Devonda (I, 142) va DSda (115- bet) bu soʻz botu shaklida keltirilgan; oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan: bot- + a = bota > botä. Asli bot- feʼli barcha hayvonlarning tugʻishiga nisbatan ishlatilgan, shunga koʻra botä oti dastlab ’hayvon bolasi’ni ang— latgan, keyinchalik maʼnoda torayish voqe boʻlib, faqat 'tuyaning bolasi’ni bildira boshlagan

1. Tuyaning bir yoshgacha boʻlgan bolasi, boʻtaloq. Maqol

Sabr qilsang, tuyaning yukini boʻta koʻtarar

2. Bolalarni, yoshlarni boʻtaloqqa qiyos qilib, erkalatib aytiladigan soʻz

3. Boʻta (erkaklar ismi)

Toʻliq maqola →
boʻtamoq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

fl. Aralash-quralash holatga keltirmoq, chalkashtirmoq, chuvalashtirib yubormoq.

Bu oʻy yana koʻp oʻylarni ergashtirib kelib, fikrini boʻtab yubordi. — A. Qahhor, Sarob

Toʻliq maqola →
boʻtana
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot 1. Loyqa, qum, tuproq kabilar aralashgan (suv haqida).

Bir joyga toʻplanib, tutqun boʻlib turgan boʻtana suv qirgʻoqni buzib yubordi. — E. Usmonov, Yolqin

Soy va ariqlarda sumalakrang boʻtana shiddati oshib boradi, pishqiradi. — S. Nurov, Narvoy

2. Loyqasimon, kir tusli, xira.

Qiyom boʻtana boʻlmay, tiniq tusda boʻlishi lozim. — K. Mahmudov, Oʻzbek taomlari

Toʻliq maqola →
boʻtakoʻz
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Murakkabgullilar oilasiga mansub, binafsha yoki havorang gulli bir yillik begona oʻt.

Uyimiz oldida chuchmomalar oʻsardi. Biz ularni boʻtakoʻz deb terar edik. — Sh. Xolmirzayev, Bodom qishda gulladi

Oltinday tovlanib yotgan ariqlar ichida toʻq safsar rangli boʻtakoʻzlar ochilib yotar, ular tungi yulduzlar singari koʻz qisib tovlanardi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

2. Tuya bolasining koʻziga oʻxshash chiroyli koʻz; shahlo koʻz va shunday koʻzli kishi.

[Fargʻonaning] Qizlari sizga oʻxshagan bodomqovoq, boʻtakoʻz boʻladi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Oʻlan aytib oʻtirgan boʻtakoʻzim, Bari qizdan yaxshisan yolgʻiz oʻzing. — Oq olma, qizil olma

Yaxshi ekan sizning olgan qizingiz, Qurli boʻlsin, jezna, boʻtakoʻzingiz! — Gulnorpari

3. Boʻtakoʻz (xotin-qizlar ismi).

Toʻliq maqola →
boʻtaloq
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Tuyaning bolasi, boʻta.

Ha, esimda, boʻtaloq biram koʻhlik, koʻzlari katta-katta, muloyim, yoqimli, ziyrak edi. — Oybek, Bolalik

Shayboniyxon boʻtaloq junidan toʻqilgan mayin joynamoz chetiga qaytib oʻtirdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Boʻta 2.

Sira ham tashvish tortma, boʻtalogʻim. Tez-tez kelib, holingdan xabar olib turaman. — H. Gʻulom, Mashʼal

Bilasanmi, boʻtalogʻim, tabiiy fanlar davrning zaruriy ehtiyojlaridan vujudga keladi. — S. Karomatov, Oltin qum

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 21 →

Taʼriflar ichida

19 ta
momaqaymoq

momaqay Sariq toʻpgulli, shamolda uchib ketadigan toʻzgʻoq urugʻli oʻt; qoqioʻt. Erta bahor Yorqinoy koʻk terib yurardi. U yon-bu yonga elanib, otquloq, ismaloq, momaqaym

yor-birodar

yor-birodar Doʻstlar, oshna-ogʻaynilar, oʻrtoqlar. Boʻta shu topda qishloqni, yor-birodarlarini esladi S. Ahmad, Hukm Koʻngil soʻrash uchun kelayotgan yor-birodarlar siyr

choynak

choynak Choy damlab ichiladigan, joʻmrakli va dastali idish, uy-roʻzgʻor asbobi. Chinni choynak. Mis choynak. Bir choynak choy. Nusratbek ustiga sochiq yopilgan choynakda

boshqatdan

boshqatdan rvsh. Qayta boshdan, qaytadan, yangidan. Boshqatdan koʻrib chiqmoq. Buzib, boshqatdan qurmoq Boʻta qovogʻini solib, unga tikilib turdi-da, doʻppisini olib, bos

zardali

zardali Jahlli, jahli tez, serzarda. Boʻta shu topda Sodiq tarangning zardali yuzini koʻz oldiga keltirgan edi. S. Ahmad, Hukm Jahl yoki gʻazabni ifodalaydigan, jahl aral

qayoqda

qayoqda ayn. Qayerda 1. U qayoqda? Oʻrda qayoqda? Inkorni, aks holat mavjudligini bildiradi. — Endi tamom boʻshatdilarmi seni? — Boʻshatish qayoqda! Qochdik. Oybek, Tanla

Hammasini koʻrish · 19 →

Ertaklar

7 ta
Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Boʻz bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Oltmish ogʻiz yolgʻon gap
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda bir podshoh qizini oltmish ogʻiz yolgʻon gapira oladigan odamga berishini e'lon qiladi. Kal ismli yigit bu shartni bajarib, podshohning ikkinchi s

Pufakvoy
Xalq ogʻzaki ijodi

Farzandsizlikdan qiynalgan chol-kampirning Pufakvoy ismli oʻgʻli tugʻiladi. Ochkoʻz Pufakvoy atrofidagi barcha narsalarni, hatto odamlarni ham yutib yuboradi.

Qorasoch pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz Qorasoch pari oʻzining aql-zakovati va sehrli qobiliyatlari bilan mamlakatni boshqaradi. Uning donoligi va adolati tufayli mamlakat obod boʻladi, ammo

Savdogarning taxmini
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda savdogarning xotini va eshonning ikkiyuzlamachiligi orqali inson tabiatidagi murakkabliklar ochib beriladi. Savdogar oʻzining sinchkovligi va tajriba

Hammasini koʻrish · 7 →

Sheva materiallari

26 ta
bota
Surxondaryo viloyati · boʻta

bir yoshdan oshgan tuya

botalaq
Surxondaryo viloyati · boʻtaloq

olti oydan bir yoshgacha boʻlgan tuya

botana
Samarqand viloyati · boʻtana

loyqa

botänä
Toshkent shahri · boʻtana

loyqa

boʻta
Fargʻona viloyati · boʻta

Metall eritiladigan, gilboʻtadan yasalgan kosacha

Hammasini koʻrish · 26 →