Қидирув

от 1. тар. Бекнинг ва умуман ҳукм-дорларнинг, боёнларнинг хотини.

Чўри қиз Бўстон бекасининг ҳозиргина саройдан канизак келиб зиёфатга олиб кетганлигини билдирди. — Ойбек, Навоий

Лаббай, Бадиа бекам! [деди Заврак]. Бадиа ўз исмига “бекам“ сўзини қўшиб айтганни ёқтирар, чунки подшонинг гўзал кенжа қизи Гулгун Ақонинг номига ҳам бека қўшиларди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. кўчма Оилага, хонадонга ёки хўжаликка бошчилик қилувчи аёл.

Боғбонсиз боғ мисли чўл-ёбон, Бекасиз уй — сувсиз тегирмон. — Қанотли сўзлар

Тўй бекаси — Мирзакаримбойнинг хотини аёлларни уч гуруҳга айирган эди. — Ойбек, Танланган асарлар

— Ярим кечада қаёққа борамиз, ўзингиз ўйланг! — деди куёв меҳмонхона бекасига. — С. Анорбоев, Оқсой

3. кўчма поет. Бошқарувчи, сардор, эга, соҳиб.

Нечун, ахир, мард гўзаллар бекаси, Гумбурламас Асқар тоғнинг теграси. — А. Шер, Қадимги куй

Уч ой ёʻлингизда ётдим кўз тикиб, Эй, баҳор бекаси — май чечаклари. — А. Орипов

сфт. Ҳеч кими ёʻқ, кимсасиз; ёлғиз.

Ғози Юнус фақир ва бекас. — Гулистон

Бир ғариб, бекас тағойи хоксорим бор эди. — Муқимий

от 1. тар. Қадимда ёʻлларда карвонлар ва ёʻловчилар тўхтаб дам оладиган махсус жой, манзил.

Отабек бир неча бекатга меҳмонларни кузатиб бориб, сўнгра қайтмоқчи эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

У [Тўрғай] ўзига маълум бўлган икки бекатда отни ўзгартирди. — Мирмуҳсин, Темир Малик

2. тар. Почта стансияси.

Хат ҳам тез келмайди, баъзан бекатларда ёʻқолиб кетади. — Ж. Шарипов, Хоразм

3. Ёʻловчиларнинг бирор транспорт тури (масалан, автобус, трамвай ёки метро)га чиқиш ва ундан тушишлари учун белгиланган жой.

Автобус бекати.

Ер ости бекатлари пардозида кулолчилик санъати намуналаридан кенг фойдаланиляпти. — Газетадан

Эшаклар дикир-дикир ёʻрғалаб, Косондан чиқди ва темир ёʻл бекатига қараб бурилган ёʻл бўйлаб кетди. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

4. кўчма Ҳаётда босиб ўтиладиган ёʻлнинг маълум босқичи, марраси.

Ҳаётнинг умумий оқими билан бирга ҳамиша олға интилиб, янгидан-янги бекатларни босиб ўтаётганини, улуғ манзил сари ҳормай-толмай сузаётганини эслаб, қалби севинч ва қувонч билан тўларди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Янги йил бўсағаси уларнинг яна бир бекати гўё. — Саодат

от 1. тар. Бекнинг ва умуман ҳукмдорларнинг, боёнларнинг хотини ёки қизи.

Кеча ўрда бек ойимдан менга арава келган экан бормай, аравани бўш қайтардим Бо худо, ўрда бекачи бўлса ўзига, дедим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. эск. Хотин-қизларга ҳурмат билан мурожаат қилишда ишлатилган сўз.

Оҳ, кўрсанг эди бир куёвни! Қандай чиройли, қандай ақлли эканини билар эдинг, бекачим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

— Йиғлама, бекачим, — деди Тўйбека. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. кўчма Эга, соҳиб; ҳукмрон.

Учовлон бекачдир бу гал даргоҳда, Номлари Мукаррам, Буойша, Ойгул. — А. Орипов

4. Бекач (хотин-қизлар исми)

рвш. Кафанга ўралмасдан кўмилган, кафансиз кўмилган; кафансиз.

Худодан тилагим шуки, ўлиги кўчада қолсин, бекафан бўлсин, халойиқ. — Ш. Холмирзаев, Оғир тош кўчса

— Сиздек бекафанларга ерда ҳам, кўкда ҳам жой топилмайди,— деди Ботиров. — Б. Раҳмонов, Олтин одамлар

Ватансотарлар агар ўлса, бекафан қолар. — Чархий

от Кимсасизлик, ёлғизлик, ғариблик.

Бу ёлғизлик шоир қалбида бекасликка монанд. Шарқ юлдузи. Отанг ҳажга кетгандан бери яна бекаслигим ортди. — Ю. Султон, Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий