Қидирув

от 1. тар. эск. Ўрта асрларда Шарқ мамлакатларида савдогарлар, ҳунармандлар ва бошқалардан олинадиган солиқ.

Шош аҳли, тамомий фуқаро божни ўз вақтида тўлаган. — Мирмуҳсин, Темур Малик

Қорахитойлар қувилганидан сўнг, шаҳар маҳкамаси биз ҳунармандларни бож билан қисиб қўйди. — М. Осим, Карвон ёʻлларида

Золимлар оларкан элатдан божин, Ёзиб кундан-кунга нафс қулочин. — Тоҳир ва Зуҳра

2. Четдан келтирилган мол учун олинадиган, расмий равишда белгиланган ҳақ.

Бож тўламоқ.

Сарой дарвозаси ёнида божхона бўлиб, чет эл молларидан бож олинарди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Ажнабий савдогарлардан озмунча бож тушади, деб ўйлайсизми? — М. Осим, Карвон ёʻлларида

Аваз карвонларнинг молидан бож олганида Авазни таниб олган. — Нурали

3. кўчма Бирор нарса, воқеа, ҳолат учун кетадиган ҳақ, бадал.

Тошга тегар, синар дил, Юрак қони тўлар бож. — Миртемир, Асарлар

Орзуларим олтин тожи, Менинг жоним шунинг божи. — Бойчечак

Ҳаёт шундай мўжизаки, Қанча жабрин торцанг оз. Ўлим эса унинг учун Арзимас бождир, холос. — А. Мухтор, Асарлар

от Опа-сингилларнинг эрлари (бир-бирига нисбатан).

Божа божага бўз бермайди, сўз беради. — Мақол

Ғуломжон унинг [Ашур Мирзонинг] божаси уста Баҳромдан парталарнинг қандай ясалишини сўраб олди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

от бол. Болаларни қўрқитиш ёки алдаш учун “жин“, ажина каби маъноларда ишлатиладиган сўз.

Қўғирчоқни бўжи олиб кетди. Бўжи келди, бўжи келди, Чингиз билан Жўжи келди. — Матал

Ҳа дегани ҳожиси ёʻқ, қўрқитгани — бўжиси. — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

Чол деворда ётган кўрар бўжини. — Баҳром ва Гуландом

от Киши вояга етганда, баданига (кўпинча бет ва кўкрагига) тошадиган қизил бўртмачалар; ҳуснбузар.

Саттор бўйсунмаган сочларини сув билан тараб ялтиратиб, пешонасига тошган бўжамасини силайди. — А. Мухтор, Кумуш

Лимон шарбати юзни тоза қилади, бўжамаларни даволайди. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари

от айн. Божгир.

Биров — бождор, Биров — тождор. — Мақол

bajban