Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«BOGʻLAM» boʻyicha 47 ta natija

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

11 ta
bogʻlam
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Toʻplab, dastalab bogʻlangan narsalarning har bir bogʻi, dastasi.

Bir bogʻlam piyoz. Bir bogʻlam shox.

Yelkasidagi ikki bogʻlam saksovul oʻtinni ostonaga gurs etkizib tashladi. — A. Muxtor, Asarlar

Bu fikr unga, boshida bir bogʻlam tut bargini koʻtarib, marzadan chiqib kelayotganida yana qaytib keldi. — A. Muxtor, Kumush tola

2. Bogʻlov.

Gips bogʻlam.

Toʻliq maqola →
bogʻlama
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

sft. Oʻz lugʻaviy maʼnosini qisman yoki batamom yoʻqotgan, feʼl boʻlmagan soʻzni feʼlga xos maʼno va vazifaga moslovchi yordamchi feʼl.

Toʻliq maqola →
bogʻlamoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Bogʻ, tugun solib ulamoq, payvasta qilmoq; biriktirib turmoq.

Iplarning uchini., bogʻlab uzaytirmoq. Botinkaning ipini bogʻlamoq. Qopning ogʻzini bogʻlamoq. Yuz qopni bogʻlab boʻlar, Yuz ogʻizni bogʻlab boʻlmas. — Maqol

Qoʻlidagi oʻtni yerga tashlab, tuflisi bogʻichini qisibroq bogʻla-di. — Yoshlik

2. Arqon, zanjir, ip va shu kabilar vositasida biriktirib, chandib, tangʻib, oʻz joyidan jilmaydigan, qimirlamaydigan, nari ketmaydigan qilib qoʻymoq.

Qoʻyni bogʻlab boqmoq. Kaptarning qanotlarini bogʻlamoq.

Anvarni koʻrsangiz hech narsaga qaramay, qoʻlini bogʻlangiz. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Molxona oldidagi gulini toʻkkan gilosga bogʻlab qoʻyilgan kattakon ola sigirga koʻzim tushdi. — Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasi

Fazliddin otni ildam chiqarib, daraxtga bogʻladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Biror yerdan yoki kishidan ayrilmaydigan qilib qoʻymoq.

Taqdir ularni bir-biriga mahkam bogʻladi.

Sharofat Sidiqjonni bu yerga bogʻlagan narsani yaxshi-lab bilmoqchi va shunga qarab tosh qoʻymoqchi boʻldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Bogʻich yoki biror boshqa narsa vositasi bilan biriktirmoq yoki tirkamoq, osmoq.

Ahmadjonning orqasiga bogʻlab olgan sumkasiga mina parchasi teggan edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Iloji boʻlsa, meni ot dumiga bogʻlab, poyga qilsalar. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Olmos poʻlat bogʻlab men ham belimdan, Dev izlab chiqqanman oʻsgan elimdan. — Malikayi ayyor

5. Toʻplab, dastalab, belidan bogʻ solmoq, bogʻ solib tugmoq, dastalamoq.

Pichan bogʻlamoq. Piyoz bogʻlamoq.

6. Oʻrab tangʻimoq, oʻramoq, taqmoq.

Roʻmol bogʻlamoq. Kamar bogʻlamoq. Galstuk bogʻlamoq.

Boshiga oq doka roʻmol bogʻlagan, rangi zahil bir ayol koʻrindi. — N. Aminov, Qahqaha

Juvon eshikdan kirishi bilan bularni koʻrib, bir toʻxtadi-yu, durrasini qayta bogʻlab, toʻgʻri supa tomonga keldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

7. Ogʻriq yerni ehtiyotlash, davolash maqsadida dori-darmon qoʻyib yoki shundayligicha oʻrab, chandib, tangʻib qoʻymoq.

Yarani bint bilan bogʻlamoq.

U biror hafta kasal-xonada yotib chiqqandan keyin, bir necha kun lunjini bogʻlab yurdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Boshimga sassiq bir suyuq doridan chaplab, roʻmol bilan tangʻib bogʻlab qoʻydi. — E. Raimov, Ajab qishloq

Tik turgancha barmogʻimga yod surkab, bint bilan tangʻib bogʻladi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

8. Yoʻl-yoʻriq koʻrsatish, yordam berish uchun birkitmoq, biriktirib qoʻymoq.

Boshqarma bizga keksa ishchilardan bogʻlab qoʻysin. — A. Muxtor, Tugʻilish

Raisning koʻngliga kelmasin, deb mashinasiga ham tegmadi, shofyorni Mirzaahmad akaning eshigiga bogʻlab qoʻydi. Oʻzi shaloq aravada togʻ-u tosh kezib yuribdi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

9. Boʻgʻib, toʻsib, kerakli tomonga yoʻnaltirmoq (suvni).

Ekinlarga suv bogʻlamoq. Suvni bogʻlaguncha, ariq och. — Maqol

Suvni kim bogʻladi, toʻgʻonni kim koʻtardi? — N. Safarov, Tanlangan asarlar

Sulton Sanjar Moziy oʻylab, shu daryoni bogʻlashga qaror qilibdi. — Ertaklar

10. Oʻzida biror narsa paydo qilmoq; yigʻmoq, toʻplamoq.

Yara fasod bogʻladi.

Barkashda sharbat bogʻlab ketgan anjir, oltin singari husayni uzum va shaftoli bor edi. — N. Safarov, Vodillik qahramon

Bogʻ va polizlarda taʼrifi yoʻq ming xil noz-u neʼmatlar shakar bogʻlaydi. — S. Azimov, Oppoq tong qoʻshigʻi

11. Uzviy ravishda birlashtirmoq, birga qoʻshmoq, ulamoq.

Taʼlim-tarbiya ishlarini hayot bilan bogʻlamoq.

Mehnat bilan muhabbatni bogʻlagin, Soʻngra harna tilak boʻlsa chogʻlagin. — Habibiy, Devon

12. Uzviy bogʻlanish, munosabat asosida bir-biriga qoʻshmoq, daxldor qilmoq, ulamoq, biriktirmoq.

Ikki fikrni oʻzaro bogʻlamoq. Soʻzlarni bogʻlab gap tuzmoq.

Chol asl maqsadini unutib, ancha gaplarni aytib yuborganini oʻzi ham sezib qoldi-da, soʻzining oxirini yana echkiga bogʻladi. — S. Ahmad, Hukm

Navroʻzni dinga bogʻladik. Holbuki, bu bayramning islom diniga mutlaqo aloqasi yoʻq edi. — Gazetadan

  • Ipsiz bogʻlamoq 1. Biror majburiyat bilan erkini olib qoʻymoq. [Qudrat Mirza-qulga:] Dehqonlarni ipsiz bogʻlamoqchilar deng! Ularni yerga bogʻlab, qul qilmoqchilar deng! — N. Safarov, Uygʻonish— Bizni hokim Teshaboyga ipsiz bogʻlab ketdi, — dedi Qudrat. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaShu yerda turing, hozir kelaman, deb bizni ipsiz bogʻlab ketdi.
  • Supurgi bogʻlamoq Supurgi yasamoq. [Yoʻlchi] Savatni anhor boʻyida supurgi bogʻlab oʻtirgan bir kishiga omonat tashlab, bozorga gʻizilladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Shira bogʻlamoq Hozir Sheroziyning ovozi ayni shira bogʻlagan payt. Dongʻi Xorazmga tarqalgan. — J. Sharipov, Xorazm
  • Yogʻ bogʻlamoq Semirmoq.
  • Toʻr bogʻlamoq Toʻrlamoq (qovun, handalak haqida).
  • Aloqa bogʻlamoq Munosabatda, aloqada boʻlmoq, munosabat oʻrnatmoq. Paxtakor bilan aloqa bogʻlamagan seleksiyachining ho-liga voy! U poʻpanak bosib yotaveradi. — Mirmuhsin, UmidShoir haramdagi kanizaklarning biri bilan aloqa bogʻlagan ekan. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
  • Baxtini bogʻlamoq Baxtsiz qilmoq, baxtiga toʻsiq boʻlmoq. Taqsir, qizning baxtini bogʻlab qoʻymang, kuyovga bering. — Oltin beshik
  • Bel bogʻlamoq
  • Boshini bogʻlamoq
  • Bogʻlab olmoq Oʻziga rom qilmoq, oʻziga qaratmoq, domiga ilintirmoq. Nozli nigohlaring kerakmas sening, Bogʻlab olarman deb endi oʻylama. — MirtemirAziza azbaroyi bola deb koʻzi uchib turgandan emas, bir amallab Yodgorni bogʻlab olish uchun bolali boʻlishni xohlardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq solBas, sen ham nega oʻgʻlingning koʻnglini Zaynabga xippa qilib bogʻlay olmading? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Yoʻlini bogʻlamoq Yoʻlini toʻsmoq, oldiga roʻpara boʻlmoq, toʻsiq boʻlmoq. — Voy, oʻqisin, otin boʻlsin, aylanay, uning yoʻlini bogʻlab qoʻyganimiz yoʻq, — dedi Oʻgʻil xola Ahmedovaga chimirilib. — T. Alimov, SovchiBilmayman, yoʻlingni yana kim bogʻlar, Gulingni begona aylama, bulbul. — Qoʻshiqlar
  • Koʻsak (yoki dovuchcha) bogʻlamoq Hosilga kirmoq; meva tugmoq. Gʻoʻzalar endi shonalab, koʻsak bogʻlab kelayotgan bir mahalda shahar paxta zavodlariga paxta tashilishi Gʻulomjonni ajablantirmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaOʻtgan yili aprel oyining oxirlari, oʻriklar allaqachon dovuchcha bogʻlab boʻlgan payt edi. — Gazetadan
  • Muhabbat bogʻlamoq Muhabbat qoʻymoq, sevib qolmoq. Muhabbat bogʻlading [Navoiy], Mehnatkash elga mehribon boʻlding. — Habibiy, Devon
  • Tilini (yoki til-jagʻini) bogʻlamoq Tilini lol qilmoq, gapirtirmay qoʻymoq. Latofat shu paytgacha tilini bogʻlab turgan alla-qand ay kuchni yengib, tez gapira boshladi. — O. Yoqubov, MirzaterakXotinining bu gapi Boʻtaboyning jon-jonidan oʻtib ketdi, lekin bundagi kuchli mantiq tilini bogʻladi-yu, hech narsa deya olmadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariBiroq qizi tushgurning husnimi, shirin soʻzlarimi, har qalay, Gʻiyosiddinning til-jagʻini bogʻlab, qulogʻini kar, koʻzini koʻr qilib qoʻygan edi. — S. Ahmad, Hukm
  • Umid bogʻlamoq U menga katta umid bogʻlagan edi, bari puchga chiqdi. — J. Abdullaxonov, OriyatYangi saylangan deputatlar faoliyatiga, ularning halol va fidokorona mehnatiga hamma umid bogʻlayapti. — Gazetadan
  • Qanot bogʻlamoq Oʻzida goʻyo qanot paydo qilmoq, biror joyga uchib borguday boʻlmoq. Hovlidagi dasturxon tevaragida tekin ovqat topilgan joyga qanot bogʻlab uchib boradigan Zagʻchakoʻz domla, Tojiboy, oqsoqol oʻtirar edi. — P. Tursun, OʻqituvchiSalomat bu qishloqqa yoshligini qoʻmsagan kezlarda goʻyo qanot bogʻlab uchib kelishni istamasmidi? — S. Ahmad, Hukm
  • Qoʻl bogʻlamoq Qoʻl qovushtirmoq (taʼzim, salom belgisi). Qoʻrgʻon ustida yasov tortgan qahramonlar qoʻl bogʻlab taʼzim bilan Azizbekni ilgariga oʻtkaza boshladilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarXon taxtda edi. Oʻng taraf kursida Abdurahmon oftobachi va soʻlda shoir mulla Niyoz domla qoʻl bogʻlab oʻtirar edilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
  • Qoʻl-oyogʻini (yoki oyoq-qoʻlini) bogʻlamoq Majbur qilmoq, zoʻrlamoq. Agar qoʻl-oyogʻimni bogʻlab berishganda ham, bari bir, toʻyni azaga aylantiraman. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlarNasibaning oyoq-qoʻlini bogʻ-lagani Huzurjonovga siz arqon eshib berdingiz. — A. Qahhor, Asarlar
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 11 →

Taʼriflar ichida

13 ta
suvsar

suvsar Qimmatbaho, qalin va yumshoq moʻynali yirtqich sutemizuvchilar oilasining bir turi va uning moʻynasi. Suvsar terisi. Suvsarlar qimmatli moʻynasi uchun ovlanadi, bi

im-dim

im-dim kam qoʻll. Irim-sirim. [Shafoat xola:] Bir bogʻlam isiriqni ochib: — Yomon koʻzdan asrasin, tezroq imi-dimini qilmasam boʻlmaydi, — dedi. Gʻayratiy, Dovdirash

peshayvonli

peshayvonli Peshayvoni boʻlgan, peshayvon solingan. Peshayvonli sariq bino oldidan oʻtayotganimizda, bir bogʻlam siren koʻtargan kichkina bir qizcha bizga qoʻl siltab qoʻ

boylam

boylam ayn. Bogʻlam. Qiz chiqar bogʻdan: qoʻlida bir boylam rango-rang chechak. R. Bobojon, Tanlanma Choʻgʻday yonib turgan atlas boylamini koʻrib, Poshsha xolaning quvon

boylam

boylam ayn. Bogʻlam. Qiz chiqar bogʻdan: qoʻlida bir boylam rango-rang chechak. R. Bobojon, Tanlanma Choʻgʻday yonib turgan atlas boylamini koʻrib, Poshsha xolaning quvon

Hammasini koʻrish · 13 →

Ertaklar

7 ta
Kiyik bilan kadi
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir kiyik uyasi yonidagi terakka osilgan kadi sababli och qolib, uni yengishga harakat qiladi. Ammo kadi bilan boʻlgan kurash uning quyrugʻini uzib yuboradi va

Ovchi, Koʻkcha va Dono
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda ovchining tuzogʻiga ilingan kaptarlar va ularga yordam bergan sichqon haqida hikoya qilinadi. Ertak doʻstlik, hamjihatlik va oʻzaro yordamning qad

Shayton bilan dehqon
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda dehqonning tadbirkorligi va shaytonning soddaligi tasvirlanadi. Ular birgalikda dehqonchilik qilib, hosilni boʻlishishda turli vaziyatlarga tushishad

Sirli tush
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning tushiga ta'bir bergan qizi Oina otasi tomonidan o'limga hukm qilinadi. U cho'lda qolib, o'tinchi yigit Salom bilan uchrashadi va birgalik

Sunbul bilan Gul
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda oʻgay onaning tuhmati tufayli otasi tomonidan uydan haydalgan Gul va uning akasi Sunbulning boshidan kechirgan sarguzashtlari hikoya qilinadi. Aka

Til tigʻdan oʻtkir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit kasal podshohga sher suti olib kelish uchun xavfli safarga otlanadi. U sarguzashtlar davomida tananing turli aʼzolari oʻrtasidagi bahsga guvoh boʻladi

Hammasini koʻrish · 7 →

Sheva materiallari

16 ta
chandymaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · mahkam bogʻlamoq

mahkam qilib bogʻlamoq

chatmaq
Xorazm viloyati · aldamoq

1. bogʻlamoq; 2. aldamoq, pand bermoq

danajaq voladi
Xorazm viloyati · bogʻlamoqchi boʻladi

bogʻlamoqchi boʻladi

iymänmäk
Xorazm viloyati · ilinmoq

1. ilinmoq, umid bogʻlamoq; 2. noumid boʻlmoq, shashti qaytmoq

Hammasini koʻrish · 16 →