Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«BELGİ» boʻyicha 199 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

10 ta
belgi

ot 1. Tanib olish, koʻrsatish yoki farqlashga xizmat qiluvchi narsa; nishon, alomat; tamgʻa.

Yoʻqolgan bolaning belgilari. Fabrika belgisi. Belgi qoʻymoq. Belgi solmoq.

Belgi boʻlsa, yoʻldan adashmas, Aql boʻlsa, soʻzdan adashmas. — Aql aqldan quvvat oladi

Yaxshi xotin belgisi — xirom qilar terini, Yomon xotin belgisi — yerga bukar erini. — Maqol

Insonlikning eng dastlabki belgisi mehnatsevarlikdir. — Gazetadan

2. Biror maʼno, mazmun yoki miqdor ifodalaydigan grafik alomat, ishora.

Soʻroq belgisi (tilshunoslik). Tenglik belgisi (matematika). Nota belgilari. Tinish belgilari (tilshunoslik)

Kirdi-yu, eshik oldida soʻroq belgisi boʻlib turaverdi. — Yoshlik

Olisda oq qovurgʻali ulkan kemalar koʻrinadi. Undan beriroqda cheklovchi belgilar — qizil bayroqchalar lipillab turibdi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

3. Narsa, voqea-hodisalarning oʻziga xos xususiyati, sifati.

Buyumlarning sifat va xususiyatlari logikada belgilar deb ataladi. — Logika

Gapda otning biror belgisini bildirib, “qanday?“, “qanaqa?“, “kimning?“, “nimaning?“, nechanchi? kabi soʻroqlarga javob boʻlib kelgan ikkinchi darajali boʻlak aniqlovchi deb ataladi. — Oʻzbek tili darsligi

4. Ichki kechinma, holatdan, kasallikdan dalolat beruvchi tashqi alomat; ramz.

Sukut — rozilik belgisi. Maqol.

Baxt belgisi — bilim. — Maqol

Sodda muomala yaqinlik va mehribonlik belgisidir! — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

[Gulnorning] Dumaloq qora koʻzlarida yashiringan alam-hasrat belgisini Adolat darrov payqab oldi. — S. Zunnunova, Gulxan

Raʼno tabassum bilan javob berdi va unda bir oz qizarinish belgisi bor edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Erining bu jasoratiga qarshi Oftob oyimning yuziga rizosizlik belgisi chiqdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Kasallikning [tepkining] asosiy belgilaridan biri quloq atrofi va jagʻ suyaklarining ogʻrishidir. — Saodat

Toʻliq maqola →
belgili

sft. 1. Nima ekani aniq koʻrinib turgan; belgi qoʻyilgan, belgisi, nishoni bor; taniqli.

Belgili joy. Belgili qadam.

Otabek kitobni belgili qilib yopdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Unga bir roʻmol oʻrab, belgili qilgan yerim yoʻq edi. — Yodgor

2. Maʼlum, aniq; belgilangan, muayyan, tayinli.

Belgili tartibda. Belgili vaqtda. Payshanbaning kelishi chorshanbadan belgili. — Maqol

[Safar choʻtir] Tushning uzuq-yuluq gaplarini bir-biriga ulab, belgili maʼno chiqarishga tirishardi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Otalar uchun bunday gaplar unchalik yomon taʼsir bermasa-da, xotinlarga qanday asar qilishi belgilidir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Mashhur, taniqli.

Belgili odamlar.

  • Belgili qaratqich Bahorda ochilgan bogʻning gulisan. — Nurali
Toʻliq maqola →
belgisiz

sft. 1. Nimaligi, qandayligi aniq ifodalanmagan; belgi qoʻyilmagan, ishorasi yoʻq, taniqli emas.

Bu mollar doʻkonga belgisiz keldi. — Soʻzlashuvdan

2. Nomaʼlum, tayini yoʻq, tayinsiz.

Kelin-kuyov oʻz toʻylaridan benasib boʻlib, belgisiz yoqqa ketib borishar edi. — S. Siyoyev, Avaz

U bu uyga yana qaytib kelamanmi yo shu ketgancha belgisiz yoʻlda darbadar kezamanmi, degan fikrni boshdan oʻtkazardi. — S. Ahmad, Hukm

Nogoh entikdi-yu, egildi kamon, Oʻq uchdi belgisiz yoqlarga tomon. — A. Oripov

  • Belgisiz qaratqich
Toʻliq maqola →
belgilash

Belgilash olmoshi tlsh. Narsa yoki belgi oʻrnida qoʻllanib, ularni ajratib, taʼkidlab va umumlashtirib koʻrsatadigan olmosh, maye., har, har kim, har narsa, har qanday. yat"Oʻzbek tili dareligi"

Predmetlarni belgilash uchun qoʻllanadigan olmoshlar belgilash olmoshi deyiladi

Toʻliq maqola →
belgilamoq

fl. 1. Belgi qoʻymoq; belgi, alomat qoʻyib, taniqli qilmoq, ajratmoq.

Islohotda oʻzimga tekkan yerni belgilab, qoziq qoqqanimda koʻp narsalarni moʻljallab qoʻygan edim. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Biror shartli alomat, ishora bilan ifodalamoq.

Nomaʼlum sonni x bilan belgilaymiz. Buyruq mazmunini undov belgisi bilan belgilamoq.

3. Biror xususiyati, koʻrinishi va shu kabilarga asosan aniqlamoq, farqlamoq.

Qirq yoshlardagi bir kishi kirdi. Qodir bu odamning aftidan kasb-korini belgilay olmadi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

4. Oldindan chizib, rejalab, tayin qilib qoʻymoq.

Hukumatimiz Navroʻz kunini dam olish kuni etib belgiladi. — Gazetadan

Soat oltiga belgilangan toʻy soat oʻndan oshganda boshlanibdi. — A. Qahhor, Asarlar

Yigʻilish juda qisqa boʻlganiga qaramay, odamlar belgilangan vaqtdan ancha erta toʻplandilar. — S. Karomatov, Oltin qum

5. Biror maqsad uchun moʻljallamoq, tanlamoq, koʻzlab qoʻymoq.

[Hasanali] Minib ketish uchun Qutidorning saman yoʻrgʻasini belgiladi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Xolida ancha aylanib yurdi. It bogʻlaydigan joyni oʻzi belgiladi. — S. Ahmad, Saylanma

6. Ishga, mansabga qoʻymoq, tayinlamoq.

Direktor qilib belgiladi.

Musulmonqul qoʻy kabi yuvosh Toshkent hokimi Sarimsoqbekni oʻldirib, oʻrniga Azizbekdek zolimni belgiladi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Husayn Boyqaro] Jilongʻorga Valibekni, Mirzoyi Kichik ham Islim barlosni sardor belgiladi. — Oybek, Navoiy

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 10 →

Taʼriflar ichida

189 ta
veysmanizm

veysmanizm biol. Orttirilgan belgi-jihatlar nasldan-naslga oʻtmasligini taʼkidlovchi ilmiy nazariya.

izsiz

izsiz Izi yoʻq, beiz. Izsiz transport. Nom-nishonsiz, belgi-asarsiz. Izsiz yoʻqolmoq. Demak, bizning qilgan ishimiz izsiz ketmaydigan, umrimiz oqar suvdek bekorga oqmaydi

toshbagʻirlik

toshbag‘irlik Toshbagʻirga xos belgi-xususiyat, xatti-harakat. Birida insoniylik, oliyjanoblik, kamtarinlik ramzini, ikkinchisida esa hayosizlik toshbagʻirlik ifodasini k

umumiylik

umumiylik Oʻzaro umumiy belgi-xususiyat; oʻzaro bir xillik. Vazifaning umumiyligi. Manfaatlarning umumiyligi. Til bilan nutq umumiylik bilan xususiylikning dialektik muno

piktografiya

piktografiya psh. Narsa-buyum, voqea-hodisa, ish-harakatlarni shartli belgi-rasmlarda aks ettirishdan iborat ibtidoiy yozuv turi (bunday yozuv izlari hozirgi kunda yoʻl h

individuallashtirmoq

individuallashtir Individual belgi-xususiyatlarni eʼtiborga olib, shu asosda alohida ajratmoq. Dramaturg Hamrobuvi va Xolnisolar nutqini individuallashtirar ekan, undovla

Hammasini koʻrish · 189 →