Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Асир» бўйича 61 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

19 та
асир

от 1. Уруш вақтида душман қўлига тушиб, озодликдан маҳрум бўлган шахс; банди.

Асир олмоқ. Асир тушмоқ. Асирларни алмашмоқ.

Турдиев асирни тўғри баталён штабига олиб жўнади. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

— Қўрбоши қани? — деб сўради Ботирали ҳамон қўл кўтариб турган асирлардан. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Тўпхона қурилишида, биз билан бирга, асир тушган австралиялик солдатлар ҳам ишларди. А. — Толибов, Ҳақиқат енгди

2. Тутқун, банди ҳолатида яшовчи шахс.

Тўрт девор асири бўлиб ўтирган аёллар бундай пайтларда каттакон боғда қафасдан чиққан қуш сингари яйрар. — Х. Аҳророва, Орифнинг давлати

3. Бирор кимса ёки нарсага ўзини бутунлай топширган, унинг қули ҳолатидаги шахс.

Мана шу кундан бошлаб Ёʻлчи шу қизнинг асири, мафтуни бўлди. — Ойбек, Танланган асарлар

  • Асир қилмоқ (ёки этмоқ) 1. Душманни қўлга туширмоқ, асир олмоқ; У [Ҳаловат] хаёл суриб қолди, эҳ, хаёллар сиз кишини асир этишга нақадар устасиз. — Н. Орифжонов, Ҳаловат
Тўлиқ мақола →
басир

сфт.

Қилурни айла риоят демакта асра адаб, Ки дўст феълинг-у қавлунгғадур басир-у самеъ. — Навоий, Хазойинул-маоний

2. Кўриш қобилияти ёʻқ; кўр, сўқир.

Ҳатто умри бўйи қорни тўймаган қашшоқ ҳам, кўзи басир тиланчи ҳам, бир кун бўлса-да, кўпроқ яшасам, дейди. — С. Анорбоев, Оқсой

Пинҳон эди унга бор умр, чунки ҳаёт этмишди басир. — У. Носир, Юрак

Ахир шунчалик басир эмас-ку, ёʻл бўйида турган одамни кўрмайдиган. — М. Хайруллаев, Кўнгил

3. Нарса, воқеанинг моҳиятини тушуна олмайдиган; онгсиз; билимсиз; жоҳил.

Тўғри-ку, лекин бу басир оломонни маърифатли қилиш учун жуда узоқ муддат керак бўлади. — К. Яшин, Ҳамза

— Азбаройи ўшал кўзи очиқ, қалби басирларга қаҳрим туфайлидир. Аларнинг китоб кемирувчи сичқонлардан не фарқи бор? — деди Бобур. — Х. Султанов, Бир оқшом эртаги

Тўлиқ мақола →
қасир

сфт. Ёғоч ва шунга ўхшаш нарсаларнинг чатнашидан ёки синишидан ҳосил бўладиган товушни билдиради.

Шамолда бақатерак қасир этиб синиб тушди.

  • Ақли қасир Башарти сиз киромлар ул бепарҳез золимнинг мингбошилик вазифасидан [бекор қилишга] бел боғлаган бўлсаларингиз, биз фақирларнинг ақли қасиримизга бир андиша келадир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 19 →

Таърифлар ичида

22 та
сангтарош

сангтарош Тоштарош; тош ёʻнувчи уста. Баширжон усталар билан хайрлашиб, сангтарош Ашот ҳузурига ёʻл олди. Н. Аминов, Қаҳқаҳа Ишга тушди сонсиз асир, Меъмор,

лахта

лахта Лахта қон Ивиб қолган қон парчаси. Илоё, оғзингдан лахта қонинг келгурлар, уни ҳам сен асир бўлдинг, деб олиб кетишди. И. Раҳим, Чин муҳаббат Уни кўриб, ёву

бесас

бесас Ҳеч нарса демай, товуш чиқар-май, унсиз. Шайх арвоҳдек бесас, бепарво турарди. С. Сиёев, Аваз Лекин асир бесадо, бесас, Боши ёриқ, яраланган, қон, Мурда ка

роз

роз Махфий тутилган нарса; сир. Ҳали қалби роз айтмаган, сўз бермаган ҳеч кимга. Р. Бекниёз, Тўтиё Дилдаги орзу, тилак, дард. Булбул гулларга этиб роз, Навоий назмиг

водариғо

водариғо унд. с. Афсус-пушаймонни, оҳ-воҳни ифодалайди. Водариғо! Бу қандай гап! Яккалашса, келар эди зўрлигим, Водариғо, кўрсатмадим эрлигим. Асир қолиб, келди қ

Ҳаммасини кўриш · 22 →

Эртаклар

8 та
Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Баҳром ва Шерзод
Халқ оғзаки ижоди

Баҳром ҳунарга қизиққан шаҳзода бўлиб, отаси билан келишмовчилик туфайли юртидан кетади. У ўз ҳунари туфайли хавфли вазиятдан қутулиб, севгисини топади.

Илоншоҳ ва Тошбақаполвон
Халқ оғзаки ижоди

Зулмкор Илоншоҳ ва унинг айёр вазири Қашқапашшанинг макр-ҳийлалари, ҳамда Тошбақаполвон бошчилигидаги халқнинг озодлик учун кураши ҳақида ҳикоя қилин

Қаҳрамон
Халқ оғзаки ижоди

Қаҳрамон исмли йигит ўз шаҳри ва бошқа мамлакатларни ёвуз девлардан ҳимоя қилади. У қийинчиликларга қарамай, мардлик ва жасорат кўрсатиб, халқни зулмдан

Қилич ботир
Халқ оғзаки ижоди

Қилич ботирнинг саргузаштлари, унинг Оқбилак ойимни қўлга киритиши ва маккор кампирнинг ҳийласи сабабли юзага келган қийинчиликлар ҳақида ҳикоя қилинади.

Қирқ ёлғон
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда бойнинг уч о'г'лидан кенжаси отасидан қолган меросга қаноат қилмай, мусофирчиликка отланади. У о'зининг зукколиги ва топқирлиги билан турли қийи

Ҳаммасини кўриш · 8 →

Шева материаллари

12 та
алапасирди
Қорақалпоғистон Республикаси · то'полон

олаг'овур, то'полон, қий-чув, шовқин-сурон.

басıрıғ
Хоразм вилояти · ёпқич

От ёпуғи

Ҳаммасини кўриш · 12 →