Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«AZ» boʻyicha 1491 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

578 ta
aza

ot 1. Ayollarning mayyit chiqqan uyda yigʻi bilan oʻtkazadigan motam marosimi.

Aza ga borgan xotin oʻz dardini aytib yigʻlar. — Maqol

Kambagʻal urugʻ-aymoq, qoʻni-qoʻshnilar, toʻyda, azada semiradigan yurimsak ayollar qorongʻida turtinib, piyoda joʻnashdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Mayyit chiqqan uydagi motam jarayoni.

Azada qatnashmoq. Azaga kirib, fotiha oʻqib chiqmoq.

3. Umuman, motam kabi holat; zid. toʻy, xursandchilik.

Bu holat kimga toʻy, kimga aza. Toʻgʻri, kambagʻalning boshi gʻamdan chiqmaydi. Hayiti ham aza, jumasi ham aza. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Umuman, yigʻi-sigʻili holat, behuda yigʻi-sigʻi (ayollarga nisbatan).

Shunga ham azami, yigʻishtir yigʻi-sigʻingni.

  • Aza ochmoq 1. Aytib yigʻlash bilan motam marosimini boshlamoq. Usta Hasanbek boʻlsa oʻgʻli Shodmonbekning jangda shahid boʻlgani tufayli aza ochdi. — Mirmuhsin, Meʼmor
  • Aza tutmoq 1. Azali holatda boʻlmoq.
Toʻliq maqola →
azm

ot Qasd, kirishish jazmi, qatʼiy maqsad-intilish.

Bu manba — ulugʻ ajdodlarimizning qonimizda joʻsh urayotgan azm-u shijoatidir. — Gazetadan

  • Azm qilmoq 1) qaror qilmoq, otlanmoq. U endi poytaxtga kelmoqqa azm qilgan. — Oybek, NavoiyMen oʻn yildan beri azm qilolmay yurgan bu ishga bugun jazm etdim. — A. Muxtor. Tong bilan uchrashuv
Toʻliq maqola →
aʼzo

ot 1. Odam yoki hayvon organizmining muayyan bir vazifani bajaruvchi qismi.

Sezgi aʼzolari. Ichki aʼzolar.

Har bir aʼzosi qaqshab ogʻrirdi. — Sharq yulduzi

2. Kishining butun vujudi; badan, tana.

— Siz nima javob berdingiz? — dedi butun aʼzosini titroq bosgan Gulsumbibi qichqirib. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Biror guruh, hudud va shu kabilarda yashovchi, unga mansub shaxs.

Oila aʼzosi. Mahalla aʼzolari.

4. Biror guruh, kengash, jamoa, jamiyat va shu kabilarga rasmiy qabul qilingan, saylangan, unda faoliyat koʻrsatuvchi shaxs, jamiyat, mamlakat va shu kabilar.

Partiya aʼzosi. Kengash aʼzosi.

Guruh aʼzolari qidiruv ishlarini moy tomchisi izidan boshlashga qaror qilishdi. — Gazetadan

Jahon hamjamiyatining teng huquqli bir aʼzosiga aylangan Oʻzbekiston hech qachon urush tarafdori emas va u tinchlik uchun kurashda mudom ishtirok etaveradi. — Gazetadan

  • Aʼzoyi badan Butun aʼzo, butun vujud. Ota uyiga yetib borganida ham aʼzoyi badanidagi qaltiroq bosilmadi. — S. Nurov, Narvon
Toʻliq maqola →
azal

ot Boshlanish davri yoʻqlik, boshlanishi nomaʼlum zamon. abad.

Ariq qazish, suv chiqarish toʻgʻrisiga kelsak, bu eski gap, azalning ishi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

  • Azal naqqoshi (yoki naqqoshi azal) Tangrining yaratuvchilik sifati. Sarvqadlar suratin chekkanda naqqoshi azal, Bir alif shaklida yozmish qaddi zebo surating. — Furqat
Toʻliq maqola →
azim

sft. 1. Koʻrinish, tuzilish eʼtibori bilan gʻoyat katta, ulkan.

Azim terak. Azim togʻlar. Azim daryo. Shahri azim.

Eski Joʻvada azim bir jamoa yigʻib, Azizbek bilan boʻlgan mojarosini soʻzladi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Azim (erkaklar ismi).

  • Gunohi azim (azim gunoh) Katta gunoh. Behuda qon toʻkmoq, yurtni parchalamoqdan azim gunoh yoʻq! — Oybek, NavoiyOlimlarni haqorat qilish va azoblash kechirib boʻlmaydigan gunohi azim sifatida taʼriflangan. — E. Yusupov, Istiqlol yoʻlida
  • Baloyi azim 1) katta balo, kulfat. Boʻtam, nosharʼiy bayt-u gʻazal bitib, meni baloyi azimga qoʻymang. — S. Siyoyev, YorugʻlikKelmaydigan, bilmaydigan ishi yoʻq — baloyi azim ekan. — Soʻzlashuvdan
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 578 →

Taʼriflar ichida

4 ta
ajdod

ajdod Ilgari oʻtgan nasl-nasab, ota-bobolar (avlodga nisbatan). Mustaqilligimiz yillarida Imom al-Buxoriy kabi buyuk ajdodlarimizdan az-Zamaxshariy, Najmiddin Kubro, Baho

donishmand

donishmand Mavjud ilm-u hikmatlarni egallagan, baʼzi voqea-hodisalar haqida oldindan bashorat qila oladigan; bilimdon; olim; dono. Donishmand odam. Jasurni — jangda, doni

oz

oz OZ ’kam\ O z soʻzla, koʻp oʻyla (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli a:z tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 93), oʻsha davrlardayo

Ertaklar

314 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aldarkoʻsa va boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Hammasini koʻrish · 314 →

Sheva materiallari

591 ta
Alamazon
Fargʻona viloyati · Alamazon

O't, olovning gurullab yonishi.

DUKART, dökart, dökat
Fargʻona viloyati · dukart

chilangarlikda - qaychining, ko'pincha soch olinadigan kichkina turi. Buni yana yupqaroq gazlama va qog'oz kesish uchun ham ishlatiladi

Gavaz
Jizzax viloyati · katta qoramol
Haz atmak
Xorazm viloyati · hazz etmoq

lazzatlanmoq

Hammasini koʻrish · 591 →

Maqolalar

1 ta

Tashqi resurslar

2 ta
Lex.uz
Meʼyoriy hujjatlar

Oʻzbekiston qonun hujjatlarining rasmiy milliy bazasi.

Sahifalar

1 ta
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.