Қидирув

от 1. Нарсанинг барча қисмларини тутиб ёки кўтариб турувчи қисми, таянчиғи.

Шамдон асоси. Станок асоси.

2. Ижтимоий ҳаёт ёки табиат ҳодисаларининг негизини ташкил этган нарса; таянч, негиз, пойдевор.

Илмий асос. Назарий асос.

Ижодий меҳнат қадр-қимматининг ҳуқуқий асосларини яратиш керак. — Газетадан

4. Содир бўлган ёки қилинган иш-ҳаракат, айтилган фикр ва шу кабиларни далилловчи нарса.

Мен бу йигитнинг ишини текшириб кўрдим. Маҳкамни айблашга асос тополмадим. — Н. Сафаров, Уйғониш

— Ишонишга асос бор, — деди Рамазонов дадиллик билан. — Шарқ юлдузи

5. ким. Кислоталар билан ўзаро таъсир қилиб, туз ҳосил этадиган бирикма.

1. Асос эътибори билан, умуман олганда.

Тўғон участкасида ер иши асосан битди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Республикамизда кўп болали оналарнинг катта қисми асосан қишлоқларда яшайди. — Саодат

2. (жўналиш келишигидаги сўз билан) кўм. взф. Сабаб, асос муносабатини билдиради; кўра, биноан.

Қонунга асосан. Буйруққа асосан бажармоқ.

сфт. 1. Аҳамият эътибори билан муҳим, бирламчи.

Асосий вазифа. Асосий масала.

Конкурсда ёш тадқиқотчиларнинг диққати фан ва техниканинг энг асосий ёʻналишларига қаратилгани намоён бўлди. — Фан ва турмуш

2. Асос ҳисобланувчи, асосида ётувчи, белгиловчи.

Асосий фонд. Асосий хулосалар.

Мумдан ясалувчи валиклардан нусха олиб бўлмайди, фонографнинг асосий камчилиги ана шунда эди. — Фан ва турмуш

Чекиш энг оғир касаллик — қон томирларининг тиқилиб қолишига асосий сабабчи ҳисобланади. — Газетадан

3. Шахсни иш-фаолият жиҳатдан белгиловчи, унинг ҳаёти асосан боғлиқ бўлган.

Асосий касб. Асосий иш жойи.

сфт. 1. Етарли асосга эга бўлган, далиллар билан мустаҳкамланган, исбот қилинган.

Асосли хулоса. Асосли даъво.

2. Асоси, таянч қисми бўлган.

Чўян асосли лампа.

от Бирор нарсага асос солган, пойдевор қурган шахс; бирор нарсани барпо қилган, таъсис этган ёки бошлаб берган киши; яратувчи.

Бутун дунё олишари Аҳмад ал-Фарғоний ва унинг сафдошларининг фанга улкан ҳисса қўшганликларини тан олиб, уларни жаҳон илм-фани асосчилари сифатида ҳурмат қиладилар. — Газетадан

сфт. 1. Етарли асоси бўлмаган, далиллар билан мустаҳкамланмаган.

Асоссиз хулоса. Асоссиз таъна. Асоссиз далил. Асоссиз гумонсираш.

2. Ноҳақ.

Асоссиз хафа бўлмоқ.