Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «AROM» — результатов: 63: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

26
harom

sft. 1. Shariat hukmiga muvofiq yeyish, ichishga, foydalanishga yaramaydigan, halol emas.

Eshakning kuchi halol, goʻshti harom deganlaridek

U Ashir bilan qoʻl berib soʻrashishga hazar qilibdi. Chunki Ashir choʻchqaboqar-da! Balki choʻchqa shariatda harom maxluq hisoblangani uchun undan hazar qilgandir. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Shariat boʻyicha, anʼana yoki tartib-qoidalarga koʻra man etilgan ish, xatti-harakat; shu yoʻl bilan topilgan narsa; hayotida shunday yoʻl tutuvchi kimsa.

Toʻgʻri boʻl, haromdan hazar et, degansiz. Yigʻlab turgan gʻaribning yoniga kir, koʻnglini ol, degansiz. — S. Siyoyev, Avaz

Jinoyatchilik yoʻli bilan topgan harom pulingiz hisobiga yegan ovqatlarimizdan hali ham oʻqib yuribmiz. — Mushtum

Shunaqa harom odamlar oʻz egalariga yaxshi xizmat qiladilar — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Jinsiy munosabatdan soʻng gʻusl qilmagan, choʻmilmagan.

4. Foydalanish mumkin boʻlmagan, esiz ketgan narsalarga nisbatan qoʻllanadi.

U bu majlisga Saidgʻozi bilan birga kechalari uyqusini harom qilib tayyorlandi. — S. Anorboyev, Oqsoy

yo haftada bir keladigan dam olish kunini ham haromga chiqarib, bozor-oʻchar qilsinmi? — T. Alimov, Ishqilib, oʻqimagan boʻlsin-da

Endi bu yerlar bizga harom boʻlibdi, Bu arab yurtida bizga nima bor? — Bahrom va Gulandom

  • Harom oʻlmoq Soʻyilmasdan, biror kasallik yoki boshqa sabab bilan oʻlmoq (goʻshti yeyiladigan hayvon va qushlar haqida; bunday hollarda ularning goʻshtini yeyish man etiladi, yaʼni harom hisoblanadi). Qoʻychivon koʻp boʻlsa, qoʻy harom oʻladi. — MaqolOtamning Chemberlen degan echkilari bor edi, harom oʻlay deganda, boʻgʻziga pichoq tortib yuborganlar. — S. Ahmad, Hukm
  • Harom qilmoq Harom holga keltirmoq. Kel, quturgan itlar harom qilmasdan turib, shu toza yuzlaringdan oxirgi martaba oʻpay! — Hamza, Boy ila xizmatchiQizishmang! Tabarruk qilichingizni bu iflosning qoni bilan harom qilmang! — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy.
Полная статья →
marom

ot Biror ish, faoliyat yoki jarayonning meʼyoriy oʻlchovi; meʼyor.

Ish maromga keldi.

Sahar turdik, kech yotdik, jon koyitdik, har bir ishni maromida qildik. — Gazetadan

Baqirgandan koʻra maromi bilan sekinroq qilingan taʼna quloqqa yaxshiroq oʻrnashadi. — Gazetadan

  • Bir maromda Bir xilda, bir tekisda. Neʼmatjon xushtabiat, uyatchan bir yigit boʻlib, odamlar bilan ham juda odobli, bir maromda soʻzlashardi. — J. Sharipov, SaodatSozandaning oʻzi boshini dam ortga, dam olgʻa tashlab, bir maromda ohista tebranadi. — J. Abdullaxonov, OriyatXona jim, faqat soatning bir maromda chiqillashi bu jimlikni buzadi. — Gazetadan
Полная статья →
haromi

ot 1. Oʻzaro nikoh qilinmagan erkak va ayoldan tugʻilgan bola.

— Ana shunday kunlarning birida oʻzim yolgʻiz oʻtirib, haj yoʻlida orttirgan haromimga koʻylakcha tikayotgan edim, — dedi Hoji xola. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Bizning yuzimizga oyoq qoʻyib, nikohsiz zagsdan oʻtib olding. Endi uyalmasdan, haromi bolangni koʻtarib keldingmi?! — Gʻayratiy, Dovdirash

2. Shunday maʼnoli soʻkish, haqoratni bildiradi; iflos, yaramas.

Sut koʻr qilgur, haromi Gitler oqpadar — Gʻ. Gʻulom

Men seni johil, shuhratparast bir sak deb yursam, odam qoniga tashna zuluk ekansan-ku, haromi! — S. Siyoyev, Avaz

Полная статья →
daromad

ot 1. Savdo-sotiq, mehnat, ishlab chiqarish sohalaridan davlat yoki ayrim shaxslar hisobiga kelib tushadigan sof pul va boshqa xil tushumlar; kirim.

Bir kunlik daromad. Davlat daromadi. Milliy daromad. Daromadga qarab buromad. — Maqol

Unumli mehnat — katta daromad. — Maqol

Toʻgʻrilik, halollik tufayli topilgan daromad oilaga baxt keltiradi. — Saodat

Oʻzbekiston sharoitida asalarichilik yaxshi daromad beradigan soha hisoblanadi. — M. Toʻychiyev, Asalarichilik

Daromadga yarasha buromad deganlaridek, toʻy ham shunga qarab juda dabdabali oʻtdi. — Mushtum

2. Muqaddima, kirish.

Gapning daromadi.

Gapning daromadi tugab, endi buromadga koʻchdi, shekilli, — oʻyladi chol. — Mushtum

Shu orada ertakning daromadi tugab, Qosimaxon suv parisi haqida gapira boshladi. M. M. — Doʻst, Galatepa qissasi.

3. Biror maqsadni anglatish uchun shu maqsad atrofida uzoqdan boshlangan gap.

— Shunaqa qilib, Narzini ham yubormoqchimisiz? — dedi kampir, darrov gapning daromadini payqab. — H. Nazir, Mayoq sari

domlaning soʻz daromadiga qaraganda, sizni oʻziga kuyov qilish fikri borga oʻxshaydi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Onaxon Haqnazarova daromad qilib oʻtirmasdan, shartta shu yangi gigant obyektni olishni taklif qildi. — Gazetadan

4. Biror joyga kiriladigan yoʻl, eshik, yoʻlak.

Uylarning daromadi va derazalari koʻchadan koʻrinadi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Agar hujra daromadiga eshik quriladigan boʻlsa, qorongʻi bir qabr, yana ham toʻgʻrisi, daxma holiga kiradi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

  • Daromad soligʻi Hamma turdagi daromaddan olinadigan davlat soligʻi.
  • Daromad taqsimoti Xoʻjaliklarda yil boʻyi olingan daromadni mehnatga qarab taqsimlab chiqish. Ish sentyabrning oxirlarida boshlanib, daromad taqsimotiga yaqin tugadi. — A. Qahhor, AsarlarDaromad taqsimotidan keyin kelin bilan kuyovning ishi juda koʻpayib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Полная статья →
karomat

ot 1. Xudoning, gʻayritabiiy kuchlarning aralashuvi bilan, ular yordamida vujudga keladigan gʻaroyib hodisa(lar), moʻjiza.

2. Biror voqea-hodisaning qachon va qanday boʻlishini ilohiy bilim asosida oldindan bilish, oldindan aytib berish; bashorat.

Karomat nogʻorachilarda boʻladi. Qoʻshningning xotini tugʻsa, ertalab nogʻora ovozidan bilan. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

3. Oldindan aytilgan xabar, fikr-mulohaza.

Karomatingiz juda toʻgʻri.

Eshon va eshon ayaning har bir gapini karomat bilgan muridlarning tushunchasini oʻzgartmoq, eshondan eʼtiqodini qaytarmoq oson emas. — S. Ahmad, Hukm

4. Karomat (erkaklar va xotin-qizlar ismi).

  • Karomat qilmoq. 1. Oldindan aytmoq, oldindan bilib, bashorat qilib aytib bermoq. Agar shahardagi qoʻl bergan donishmand pirim kelib: — Hoy Madamin, bir kun emas, bir kun amaldan ajrab, xalq oldida boʻyin egasan, — deb karomat qilsa, pir boʻlishiga qaramay, qamchi bilan rosa savalardim. — P. Tursun, Oʻqituvchi;Xuddi dehqonlarning yuragiga qoʻl solib, dardini topganday, karomat qilib aytishini qarang-a. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
  • Karomat koʻrsatmoq Oʻqib, nima karomat koʻrsatardingiz, bolam? Juda shahar olib berarmidingiz ? M. — Jaloliddinova, Jurʼat— Doktor chaqiraymi, Polvon amaki? — Qoʻy, inim doktoring nima karomat koʻrsata olardi. — R. Rahmon, Mehr koʻzda
  • Sohibi karomat Oldindan aytuvchi, bashorat qiluvchi.
Полная статья →

Показать все · 26 →

Сказки

25
Bektemir botir
Устное народное творчество

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh qiz
Устное народное творчество

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Boʻz bola
Устное народное творчество

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Bulbuligoʻyo
Устное народное творчество

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Choʻloq boʻri
Устное народное творчество

Uch aka-ukaning sarguzashtlari haqidagi bu ertakda kenja oʻgʻilning jasorati va mehribonligi choʻloq boʻrining yordami bilan sinovlardan oʻtadi. U otasi buyurga

Ikki ahmoq
Устное народное творчество

Ushbu ertakda salomga alik olish ustida tortishgan ikki kishining ahmoqligi tasvirlanadi. Otliq ularning ahmoqligini sinab koʻradi va har biri oʻz ahmoqligini h

Показать все · 25 →

Диалектные материалы

12
achichak
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · harom ichak
mosliq
Surxondaryo viloyati · oʻlaksa

harom qotib qolgan mollar uzoq-uzoq oʻralarga tashlangandan keyin bir necha kun ichida qurtlab, quzgʻunlar yemishiga aylanadigan oʻta sassiq narsa

murdor
Qashqadaryo viloyati · harom
tabym
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ishlab topgan pul, daromad, ishhaqi

Показать все · 12 →