Қидирув

«АРИ» бўйича 1872 та натижа: Изоҳли

Филтр

Бўлим

Луғатлар Эртаклар Шевалар Ресурслар

Луғат тури

Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Луғат мақолалари

411 та

ари

Изоҳли луғат

Парда қанотли ҳашаротларнинг йиртқич ва чақадиган бир тури

Сариқ ари

Тукли ари

Қизил ари

Қовоқ ари

Ёмон арида бол бўлмас, сувсиз ерда тол бўлмас — Мақол

Ари.. бешиктерватарни чақиб фалаж қилди — "Фан ва турмуш"

Тўлиқ мақола →

аримоқ

Изоҳли луғат

фл. Борлиги кетмоқ, ёʻқолмоқ (бор ҳолда давом этаётган нарсалар ҳақида).

Касали аримоқ.

Машариф ака анча тузалиб, танидаги дард ариган бўлгани билан дилидаги дард аримаган эди. — Мирмуҳсин, Қизил дурралар

Ота, юмшоққина қилиб, қадр ариган хонадонни қирғоққа чиқиб қолган балиққа қиёслади. — Ёшлик

Кексалар бор хонадонлардан хайр-у баракат аримайди. — Газетадан

Тўлиқ мақола →

ариқ

Изоҳли луғат

от 1. Сунъий равишда ҳосил қилинган сув ёʻли, ўзани ва ундаги сув.

Бир одам ариқ қазийди, кўп одам сув ичади. — Мақол

Отанг мироб бўлса ҳам, ариқни тозалаб сув ич. — Мақол

2. Экин экиш ва суғориш учун экин майдонида тортилган махсус сув ёʻли, жўяк.

Ариқ оқсоқол Букиши [Мадамин] қишлоқнинг мироби бўлиб, кўпчилик бу одамни Ариқ оқсоқол дер эди. — П. Турсун, Ўқитувчи
Ўқ ариқ Экин майдонида жўякларга сув тарқатиш учун олинган марказий ариқ.

Тўлиқ мақола →

ария

Изоҳли луғат

от Оркестр ёки бошқа мусиқа асбоблари жўрлигида бир киши ижро этадиган (айтадиган) вокал асар, ашула (кўпинча опера, оратория ва шу кабиларнинг таркибий қисмини ташкил этади).

Тўлиқ мақола →

ариза

Изоҳли луғат

от Муайян муассаса ёки мансабдор шахс номига ёзилган илтимос, таклиф, шикоят мазмунидаги расмий ҳужжат.

Ариза бермоқ. Ариза ёзмоқ. Ариза ташламоқ.

Тўлиқ мақола →

ариқча

Изоҳли луғат

от 1. Кичкина ариқ, жилға(ча).

Саҳнга дид билан ранг-баранг гуллар экилибди, ариқчада ўрта бармоқдай сув эринчоқлик билан оқиб турибди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. тех. Турли деталларнинг ариқсимон ўйилган ери.

Поршен ҳалқасининг ариқчаси.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 411 →

Таърифлар ичида

37 та

мойчечак

Изоҳли луғат

мойчечак Мураккабгулдошлар оиласига мансуб, ўртаси карнайча шаклидаги сариқ ва чети косагул шаклидаги оқ гуллардан иборат тўпгулли бир йиллик доривор ўт, ўсимл

косиблик

Изоҳли луғат

косиблик Косиб иши, касби. Бирмунча вақтлар олдин мулла Бурҳон косиблик билан кун кечирар эди. Ш. Рашидов, Қудратли тўлқин Ари уясининг аҳли бир маҳалла бўлиб, ас

вуй

Изоҳли луғат

вуй унд. с. Муболағани, ҳайратни ифодалайди. Вуй, одам! Вуй, ари! Вуй, чиройлилигини! Кокил, бу кимники, ўзингникими? С. Сиёев, Ёруғлик — Вуй, мунча-а! — Лобар си

самбит

Изоҳли луғат

самбит бот. Тол дарахтининг бир тури ва унинг новдаси; самбиттол. Самбит қомат Қадди-қомати тик, келишган. Қурбон Ориповнинг самбит қомати худди ари чаққандек силкинди

торт-торт

Изоҳли луғат

торт-торт с. т. Талаб, тортқилаб, юлиб-юлқиб олиб кетиш; талон-торож. Усталар келмаганлигидан кўприк қурилиши қолиб кетди. Ёғоч-тахталарни эса кимлар торт-торт қи

ҳашарот

Изоҳли луғат

ҳашарот Пашша, ари, капалак, чумоли каби майда умуртқасиз бўғимоёқли жониворлар. Илонлардан ташқари турли хил ҳашаротлар — бешиктерватар, қора чигиртка, нинач

Ҳаммасини кўриш · 37 →

Эртаклар

397 та

Абдуазиз

Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш

Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука

Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдоқчи мушук

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ҳаммасини кўриш · 397 →