Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«АР» бўйича 9254 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

3598 та
ари

Парда қанотли ҳашаротларнинг йиртқич ва чақадиган бир тури

Сариқ ари

Тукли ари

Қизил ари

Қовоқ ари

Ёмон арида бол бўлмас, сувсиз ерда тол бўлмас — Мақол

Ари.. бешиктерватарни чақиб фалаж қилди — "Фан ва турмуш"

Тўлиқ мақола →
арк

от 1. Пойтахтдаги қаср; хон ёки амирнинг атрофи баланд девор билан ўралган қўрғон-саройи.

Фитначилар амир жўнаб кетган куннинг эртаси тунда аркка ҳужум қилди. — Б. Аҳмедов, Улуғбек

Ар к ичи кимхоб ва зар чакмон кийган, кумуш камар боғлаган ва катта салла ўраганлар билан тўлди. — Ж. Шарипов, Хоразм

2. Т. арка.

Тўлиқ мақола →
аро

1. Ора.

Эрди бу сўзда Тўти-ю Булбул, Ки етишди ароға Қирғовул. — Нишотий, Қушлар мунозараси

Манга қилди бори фикри хиёнат, Ародин кўтариб дин-у диёнат. — С. Қосимий, Садоқатнома

Хирож тўлар эди Шош фуқароси, Чўзилди, узилмай жанглар ароси. — Шайхзода, Тошкентнома

2. Ораси, орасида.

Оҳ уриб майдон аро Рустам каби солсам уриш. — Нурали

Лашкар аросида ўғлонни кўрдим. — Нурали

3. Кўплик шаклидаги отларга қўшилиб, шу сўз билдирган нарсалар “ўртасида“, ўртасидаги маъносини билдиради.

Республикалараро, давлатлараро, хўжаликлараро.

Тўлиқ мақола →
арз

от 1. Дард-ҳасрат шикоят тарзидаги (асосан оғзаки) гап, мурожаат.

Чол бу бегона йигитнинг вазиятида тараддудланиш сезиб, қайтадан сўради: — Хўш, ўғлим, нима арзинг бор? — Ойбек, Танланган асарлар

Подшойим, бизлар сизга арзга келдик. — Равшан

2. Ер шари ёки унинг бир қисми.

  • Арзи ҳол ёки арзи бандачилик Ўз аҳволи ҳақидаги оғзаки баён; дард-ҳасрат; ўтинчли илтимос. Мен минарман энди аста қушимга, Арзи ҳолим айтдим денг-у дўстимга. — Маликайи айёрҚуш тилини қуш билади деганларидек, Нодиранинг самимий арзи бандачилиги Моҳлар ойим билан Нигор келиннинг юракларини эзди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
  • Арз қилмоқ 1) билганини, ўйлаганини ёки дард-ҳасратини оғзаки айтмоқ, баён қилмоқ; ўтинчли илтимос билан мурожаат қилмоқ. - Мен хонни Тошкентдан жўнатиш олдида унинг холи вақтини топиб, бу фикримни бир даража арз қилиб ўтган эдим, — деди [қушбеги]. — А. Қодирий, Ўтган кунларҒофир бой ва қозиларга: Ҳой, бўрилар! Сўзларингдан қайт! Бўлмаса, ҳокимингга бормайман, мингбошингга ялинмайман, халққа арз қиламан, халққа! — Ҳамза, Бой ила хизматчи
  • Арз сўрамоқ Арк — қадим Хоразм шоҳларининг арз сўрайдиган жойи. — Ж. Шарипов, Хоразм
  • Куррайи арз Ер шари. Глобусни боболар Куррайи арз, дебдилар. Яшаган сайёрангни билмоқлик фарз, дебдилар. — А. Орипов
  • Арзи Рум
  • Арз-у само Ер билан осмон, бутун коинот.
Тўлиқ мақола →
араб

от 1. Осиёнинг Форс қўлтиғи билан Ўрта денгиз орасидаги қисмида ва Шимолий Африкада яшовчи, сомий тиллардан бирида сўзлашувчи халқ (миллат) номи.

2. Шу халқ (миллат)га мансуб (шахс, мамлакат ва шу кабилар).

Араб зиёлилари. Араб тили.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 3598 →

Таърифлар ичида

13 та
Мотуридий

Мотуридий Мотуридий, Абу Мансур ал-Мотуридий (тўлиқ номи Абу Мансур Муҳаммад ибн Муҳаммад ибн Маҳмуд ал-ҳанафий ал-Мотуридий ас-Самарқандий) (870—944) — имом, фиқҳ олими

резервист

резервист Бир қатор мамлакатлар ар-мияларида: резервга ўтказилган, резервда, захирада турган ҳарбий хизматчи.

судратма

судратма Тортиб, судраб юриладиган; тиркама. Судратма арава. тар. Одамга сиртмоқ солиб, отда судраш ёʻли билан жазолаш, қатл қилиш усули. Ўғри энди мени отига судр

оҳу

оҳу Чиройли қора кўзли кийик. — Масалан, тоғлардаги оҳулар, ўрмондаги тўтилар, чамандаги булбуллар ҳам ёлғиз эмас, жуфт яшайдилар,— деди Анвар. А. Қодирий, Меҳр

туф

туф 1 Тупурганда ҳосил бўладиган товушни билдиради. Насва [насиба] тортиб келиб қолса Аҳмаджон, Ҳақ, туф, деб тупуради юзингга. Юсуф ва Аҳмад этн. Кўз тегмасликни ис

туф

туф 1 Тупурганда ҳосил бўладиган товушни билдиради. Насва [насиба] тортиб келиб қолса Аҳмаджон, Ҳақ, туф, деб тупуради юзингга. Юсуф ва Аҳмад этн. Кўз тегмасликни ис

Ҳаммасини кўриш · 13 →

Эртаклар

415 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ҳаммасини кўриш · 415 →

Шева материаллари

5207 та
Ачй:атмак
Хоразм вилояти · ҳажв этмоқ

ҳажв этмоқ, масхара қилмоқ

Алгов
Қашқадарё вилояти · Алгов

Эҳтиёжи бор нарсани бошқалардан вақтинча олиб туриш ва бериб туриш.

Апран
Қашқадарё вилояти · Апран

Бўялган жунлардан тўқилган, нақшинкор кигиз.

Араби хол
Бухоро вилояти · Араби хол

Бўртма хол.

Арава(к)
Хоразм вилояти · Арава(к)

Бурунга тақиладиган аёллар тақинчоғи.

Арбамоқ
Қашқадарё вилояти · Арбамоқ

Олқишламоқ, ундамоқ; руҳини кўтармоқ.

Ҳаммасини кўриш · 5207 →

Мақолалар

1 та

Ташқи ресурслар

16 та
Тилмоч
Машина таржимаси

Ўзбек тили учун машина таржимаси хизмати.

Коммон Воике: ўзбек тили
Корпуслар ва илмий ресурслар

Ўзбек нутқининг очиқ маълумотлар тўплами; овоз ёзиб ёки ёзувларни текшириб ҳисса қўшиш мумкин.

Гоогле Таржимон
Машина таржимаси

Ўзбек тилидан ва ўзбек тилига 100 дан ортиқ тил билан машина таржимаси.

Lex.uz
Меъёрий ҳужжатлар

Ўзбекистон қонун ҳужжатларининг расмий миллий базаси.

Ҳаммасини кўриш · 16 →

Саҳифалар

4 та
Ҳамкорлар

<спан транслате="но">til.uz</спан> лойиҳасини яратаётган ва қўллаб-қувватлаётган ташкилотлар.

Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.