Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«ADAS» boʻyicha 70 ta natija: Izohli

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar Shevalar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik

Lugʻat maqolalari

11 ta
adash

ADASH I 'ismi bir xil (kishilar)'. Ikkimiz a d a sh m i z. Bu soʻz qadimgi turkiy tildagi 'ism' maʼnosini anglatuvchi a:t soʻzining at shaklidan -dash qushimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, I, 204), keyinchalik t undoshi d undoshining taʼsirida d undoshiga almashgan, sungra dd undoshlaridan biri talaffuz qilinmay quigan (ТРС, 15); oʻzbek tilida a unlilari ä unlilariga almashgan: at + dash = atdash > addash > adash > ädäsh. ADASH II: ADASH BOʻL- ’oyoq kiyimining bir poyi boshqa bir oyoq kiyimining bir poyi bilan almashib qol- . Kechagi yigʻinda bir poy kalishim a d a sh boʻlib holibdi. Bu soʻz ädäsh- feʼlining eski oʻzbek ti — lidagi ism eshi boʻlib, mustaqil ishlatilmaydi, ädäsh bol- qoʻshma soʻzi tarkibida keladi

1. Ismi boshqa biror kimsa bilan bir xil boʻlgan odam, iyemdosh

Biz ikkimiz adashmiz

2. Shunday kishilarning bir-biriga murojaatida qoʻllanadi

-Yasha, adash! — xursand boʻlib ketdi Qudrat — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Toʻliq maqola →
adashmoq

fl. 1. Yoʻlini yoʻqotib qoʻymoq.

U yorqin kunduzda yoʻlga chiqib, qorongʻi kechada adashgan kishiday, nima qilarini bilmay qoldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Adashgan kimsadek, Furqat, qayon borgum bilolmasman. — Furqat

2. Notoʻgʻri (xato) ish tutmoq, notoʻgʻri yoʻlga kirmoq.

Ha, oʻz manfaatini xalq manfaatidan yuqori qoʻyganlar doim adashadi. — Uygʻun

Adashsang, toʻgʻri yoʻl soʻrgil, uyalma. — Voqif

3. Ajrab yoʻqotmoq.

Vatanidan adashmoq. Uz toʻpidan adashmoq.

Otardan adashgan bir talay qoʻy-koʻzi oʻtlay-oʻtlay, bir tomoni zov, supraday maydonga tushib qolibdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

..Adashgan oshiqlar bir-birin izlar. — Murodxon

Qalpogʻim adashibdi.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 11 →

Ertaklar

33 ta
Aqlli qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir podsho tashna boʻlib, bir qizning uyidan suv soʻraydi va uning aqliga qoyil qolib, uylanmoqchi boʻladi. Qiz esa podshoga bajarilishi qiyin boʻlgan bir shart

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Boʻz bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Hammasini koʻrish · 33 →

Sheva materiallari

26 ta
adas
Samarqand viloyati · burchoq
aptiramaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yanglishmoq

yanglishmoq, adashmoq.

arqadash
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · uzoq qarindosh
badash
Surxondaryo viloyati · badash

Surxondaryo vohasiga xos, asosan, daf (doira) cholg‘usida ijro etiladigan musiqiy yo‘nalish.

chärqïrra balg'a
Fargʻona viloyati · chorqirra bolg'a

"chorsi bolg'a" ma'nosida. Tunukasozlikda — tunukadan yasalayotgan idishlarga sim bosish va qayirish, quloq qadash, qalin narsalarning qulpagini (zamogini) bosi

chüngngäl
Xorazm viloyati · chungngal

qumlarda, cho'llarda adashmaslik uchun qo'yiladigan belgi

Hammasini koʻrish · 26 →