Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «.SU» — результатов: 441: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

440
sud

ot 1. Muayyan fuqaroviy (ayrim shaxslar yoki muassasa va tashkilotlar oʻrtasidagi, shaxslar bilan muassasa va tashkilotlar oʻrtasidagi) nizolarni hal qiluvchi hamda jinoiy ishlarni koʻrib chiquvchi — odil sudlovni amalga oshiruvchi davlat organi.

Xalq sudi. Sud qarori. Sud hukmi. Sud organlari. Sudga bermoq. Sud tizimi.

[Qosimjon:] Oʻrtoqlar, olib boringlar bularni, adolat sudiga topshiringlar! Tegishli jazosini koʻrsin. Hamza, — Tuhmatchilar jazosi

2. Shunday organ joylashgan bino, xona, joy.

Sud eshigining oldida oʻtirganlarning koʻpchiligi yoshlar. — Gazetadan

3. Shunday organ xodimlari yoki sudyalar hayʼati.

Sud majlisi.

Sudning savoliga javoban Sidiqjon oʻn bir guvohning nomini aytganda, Sharofat roʻmolining uchini tish-lab, dong qotib qoldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Fuqaroviy yoki jinoiy ishning shunday organda koʻrilishi.

Sudda yutib chiqmoq.

Sud muhokamasi vaqtida sudning chiqargan kar bir ajrimi darhol eʼlon qilinishi kerak. — OʻzME

Sud oʻn beshinchi mayda boʻlishi kerak edi. Shu kuni Sidiqjon sudda nima deyishdan koʻra Sharofatga roʻpara boʻlishni koʻproq oʻylab, xoʻp yasandi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Полная статья →
suf

Dam solganda, duo oʻqiganda, bemorga yoki unga beriladigan narsaga nafas urib chiqariladigan tovush; kuf-suf.

  • Suf demoq 1. Dam solib, duo oʻqib nafas urmoq. Dadam rahmatli tuf desalar, suvni teskari oqizib, suf desalar, koʻrning koʻzini ochib yuboradigan ulugʻ zot edilar. — Gʻ. Gʻulom, Shum bolaSuf de shofyorligiga-yu beradigan olti yuz soʻlkavoyiga! Qachon pulga zoriqsang, menga kelaber. — A. Muxtor, Tugʻilish
  • Suf senga (yoki sizga) Qanaqa odamsiz axir. Suf sizga-ye! siz bilan hazil qilyapmiz-a? — Sh. Toshmatov, Erk qushi
Полная статья →
suq

SUQ 'oʻzganing ovqatiga olib yeyish istagi bilan tikiluvchi', ' ochkoʻz'. S u q toʻymas, oʻgri boyimas (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu sifat dastlab soq tarzida (ПДП, 422; DS, 508), keyinroq suq tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 143); oʻzbek tiliga keyingi talaffuz shakli yetib kelgan: soq > suq

1. Birovning ogʻzidagi, qoʻlidagi, oldidagi ovqatiga havas, sukdik bilan qarovchi; birovning dasturxoniga betakalluf suqiluvchi; ochkoʻz

Och toʻyar, suq toʻymas — Maqol

Qosim suq, Qorni quduq, Koʻzi och, Nafsi quloch — "Boychechak"

2. Hirs, ehtiros; havas

Bashirjon unga [Qirmizxonga] suq bshgan tikizdi — N. Aminov, Qahqaha

[Yigit] Qizning qaddi-qo-matiga suq bizan muKwidu — "Yoshlik"

Parvo qilma. Omon-eson Tashkent boraylik, birovning suqi tushmaganidan topib beraman. Koʻribsanki, u ham shaydo, sen ham — Shuhrat, Shinelli yillar

3. etn. "Yomon koʻz", kinna

Daf boʻl, falokat shoʻrtumshuq, Tegirmonda tuz yegan suq, ket, ket, ket, ket! — Hamza, Tanlangan asarlar

Ajab boʻpti! Oʻgʻlingizga hali buham oz! Boʻlmasa Zulfiya kimdan kam? Husniga suqingiz kiradi — O. Yoqubov, Chin muhabbat

Полная статья →
sut

ot 1. Odam (ayol) va sutemizuvchi hayvonlarning laktatsiya davrida sut bezlarida ishlab chiqariladigan, yangi tugʻilgan naslni oziqlantiradigan murakkab kimyoviy tarkibli oq rangdagi suyuqlik.

Sut bezlari. Bola yigʻlamasa, ona sut bermaydi. — Maqol

Koʻkragimda sutim deb, Yuragimda oʻtim deb, Enasi shoʻr yigʻlaydi, Qaydasan, Ahmadim, deb. — Oysuluv

Iskandar yelinning soʻrgʻichdek uchlaridan tiz-tiz otilib chiqib, xurmaga oppoq ipdek pov-pov choʻzilib tusha-yotgan sutga hayrat bilan tikilib qoldi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

2. Sigir, qoʻy, echki va shu kabilar chorva mollarining emchagidan sogʻib olingan shunday suyuqlik (ovqat va mahsulot sifatida).

Sigir suti. Yogʻli sut. Sut sanoati. Sut mahsulotlari. Sutdan ogʻzi kuygan qatiqni puflab ichar. — Maqol

Kechagi chorshanba bozorda bir sigir oldim deng, yegani quruq xashag-u sutiga qoshiq botmaydi — shundoqqina qaymoq. — Askiya

Oshqozonda hazm boʻlib ketishi zarur boʻlgan dorilarni sut bilan ichish mutlaqo mumkin emas. — Fan va turmush

3. Baʼzi oʻsimliklarning tanasi, poyasi yoki hosilidagi oq suyuqlik.

Semizoʻtning suti. Dumbul joʻxorining suti,

Bir kuni Fayzulla bilan suti qotgan dumbul oʻriklarni terib olib, juftmi-toq oʻynab oʻtirsak, koʻchada birov chaqirganday boʻldi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

  • Ona suti ogʻziga kelmoq Nainki sen, ishlayversak, bizlarning ham, bil, Ogʻzimizga kelib qolar ona sutimiz. A. — Oripov, Yillar armoni
  • Ona suti ogʻzidan ketmagan Hali yosh, turmushning achchiq-chuchugini, tajribasini koʻrmagan; goʻdak. Ona suti ogʻzidan ketmagan bola.
  • Ona sutiday halol (yoki pok)
  • Oq sutini oqqa, koʻk sutini koʻkka sogʻmoq
  • Sut bilan kirgan jon bilan chiqadi Yoshlikdan oʻrgangan odat oʻla-oʻlguncha saqlanadi, degan maʼnoda ishlatiladigan matal. Maxdum Anvarning biror kambagʻal bilan yozilishib oʻtirganini koʻrsa sut bilan kirgan, jon bilan chiqar, maqoli koʻp toʻgʻri soʻz, deb oʻylar va ensasi qotib, chetga ketar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
  • Sutdan oq, suvdan tiniq Begʻubor, pok, begunoh odam haqida.
  • Xom sut emgan banda (yoki inson) Isʼhoq Maxsum bilan Usta Moʻmin ham xom sut emgan banda edilar. — Gazetadan
Полная статья →

Показать все · 440 →

В определениях

1