Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «.QA» — результатов: 685: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

679
qamoq

ot 1. Ozodlikdan mahrum etilgan kishilar, mahbuslar, jinoyatchi va shu kabilar qamaladigan joy; qamoqxona, turma.

Qamoqdagi qariyalarga bir qultum suv, bir burda non ham berishmabdi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

2. Qamoq hukmini (jazosini) oʻtash jarayoni.

Qamoq depodagi ishidan ayirgan boʻlsa ham, lekin u yerda orttirgan doʻstlaridan ayirolmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Oʻsha koʻngilsiz safari — qamoqdan qaytib kelgandan keyin mahallada kichkina sartaroshxona ochdi. — Shukrullo, Saylanma

Bu qoʻshiq ajoyib qoʻshiqdir, soʻzlari kuydirar tomoqni. Oʻlimni nazarga ilmaysan, sezmaysan surguch-u qamoqni. — Sh, Rahmon

Полная статья →
qad

ot 1. Boʻy-bast, gavda bichimi; qomat, sumbat.

Qaddi kelishgan odam. Qaddi bukilgan chol.

Gʻulomjon chiroyli qaddini bukib, onasi ustiga engashdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Soqolining oqligiga qaramasdan, uning qaddida keksalik alomati sezilmas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Olimov qaddi barvasta, semizgina kishi edi. — H. Nazir, Soʻnggi chaqmoqlar

2. Tananing oyoqlardan yuqori qismi, gavda.

Kostyum hali boʻyiga nisbatan ingichka boʻlgan qaddiga kenglik qildi, koʻkragi bir oz xalta boʻlib, yoqasi koʻchib turibdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Bek qaddini yostiq ustidan koʻtarib, Komilga jilmayib qaradi. — H. Gʻulom, Mashʼal

3. Kishi va narsalarning boʻyi, balandligi.

Oʻn kunlik mehnat orqasida har tomoni besh gazli va qaddi uch yarim gazli bir hujra hosil boʻladi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Endi u ozdi, soqollari oʻsdi, yuzi qoraydi qaddi choʻzildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Xirmonlar qaddini koʻkdan oshiring — Gʻ, Gʻulom

  • Qad koʻtarmoq 1. Boʻy choʻzmoq, oʻsmoq. Rayhonlar qad koʻtarib, hid sochdi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariMurotalining hovlisida qad koʻtargan oʻrik butun qishloqda mavjud boʻlgan daraxtlarning eng kattasi va chiroylisi edi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchliKlub devorlari kun emas, soat sayin qad koʻtara bordi. — MushtumUch hafta ichida gʻishtin sardoba yerdan ikki-uch gaz qad koʻtarib, uzoq-uzoqlardan koʻzga tashlanadigan boʻlib qoldi. — Mirmuhsin, MeʼmorHar yer-har yerda kabob, somsa, palov pishiradigan oshxonalar tezda qad koʻtarib, ishga tushdi. — J. Sharipov, Xorazm
  • Qad rostlamoq Binokor qadami yetgan joy tez obod boʻladi, ulkan zavod-fabrikalar qad rostlaydi. — Gazetadan
  • Qaddi raso 1. Qaddi raso yigit;Qaddi raso teraklar.
  • Qaddini koʻtarmoq Supada yonboshlab yotgan yigit qaddini koʻtarib, atrofga qaradi.— Qaddini koʻtarguncha, zavodchi boylardan soliq olinmasin, — dedi Yolmonboy. — J. Sharipov, Xorazm
  • Qaddini rostlamoq 1. Qaddini tik, meʼyoriy holatga olmoq. Qurbon ota engashib, samovarning ostiga sim tiqayotgan edi, qaddini rostlab, Sidiqjonga qaradi. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlaripullarni koʻrpachaga uzala tushib, huzur qilib xayolan sanab yotgan Poshsha xola Laʼliga koʻzi tushdi-da, qaddini rostladi. — D. Nuriy, Osmon ustuniGarchi qaddini rostlab olgan boʻlsa ham, hali yosh, yomgʻirda qolgan gʻoʻzalar Muhiddinning koʻz oʻngidan oʻtardi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldiShahar bozorida otasi bergan pulni sarmoya qilib, doʻkon ochgan Toji savdo-sotiqni avj oldirib, qaddini rostlay boshladi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Полная статья →
qat

ot 1. Qavat-qavat yoki qatlam-qatlam narsalarning xar bir qavati, qatlami.

Toʻrt qat buklangan koʻrpacha.

Azmiddin bir varaq qogʻozdagi bir necha qat buklangan xatni olib, chiroq shuʼlasiga tutib, koʻzdan kechirdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Imonimni asrayman desang, bu yerlardan bosh olib ketish kerak. Boʻlmasa, yetti qat yer tagida yonib turgan doʻzaxda qovurilasan. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Taxlangan, buklangan narsalarning orasi.

Koʻrpaning qati.

Hojimat bel-bogʻining qatidan qogʻoz chiqazib tashladi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Mehri opa birinchi konvertni ochdi Ikkinchisini ochdi-yu, xatning qatidagi rasmga koʻzi tushishi bilan toʻxtab, unga tikilib qoldi. — R. Fayziy, Ona.

3. Maʼlum qalinlikdagi yoyiq narsalar qatlami, qavat.

Bir bechoraning chekkan xoʻrligini oʻylab, har kuni bir qat etdan tushaman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mana, men geolog, necha yildirki, Tinmay oʻrgana-man tuproq qatini. — Zulfiya.

4. Sahifa, varaq.

Varaqlanar yetimlikning daftarin qati. — Gʻ, Gʻulom

5. Qator 1.

6. Marta, karra, qatla.

Biroq uning tashvishi ikki qat oshdi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ayniqsa, keyingi paytlarda ish chalkashib, oʻn qat ogʻirlashib ketdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar.

Nega, koʻnglim, boʻlding betoqat? Tinchman, dedim senga necha qat. — Mirtemir.

  • Qat etmoq s. t. ayn. qatʼ etmoq (ʼ).
Полная статья →
qay

QAY ' qaysi'. Oʻt oʻrdim, mashoh terdim. Q a y ish duch kelsa, hildim (Quddus Muhammadiy). Qadimgi turkiy tilda ham pgunday maʼnoni bildirgan bu olmosh asli qayu tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 237; DS, 408); eski oʻzbek tilida bu soʻz oxiridagi u unlisi talaffuz qilinmay qoʻygan (КРС, 318), hozirgi oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan: qayu > qay > qäy

soʻr. olm. Qaysi?; qanday? n -tuman, zalolat. E. Shukur, Hamal ayvoni

Hay vaqtda oʻqiysiz? Qay mahalda keldingiz? Qay darajada? Qay ahvolda?

Bir oshno iz-laydir devona dilim, Qay taraf qarasam

Buvim soʻzlar xoʻrsinib, Utmishidan oʻksinib: -Oʻt oʻrdim, mashoq terdim, Qay ish duch kel-saqildim — Q. Muhammadiy

Tongla mahsharda qay yuz bilan senga boqaman? — Oybek, Tanlangan asarlar

Полная статья →

Показать все · 679 →

В определениях

6