Поиск

русскийиносказание; иронияанглийскийirony, allegoryфранцузскийallégorie, allusion, ironieарабский(1) سُخْرِيَّةٌ، هُزْءٌ، تَهَكَّمٌ؛ (2) تَلْمِيحٌ، إِلْمَاعَةٌ

узбекскийKinovar (qizil rangli mineraldan tayyorlangan boʻyoq)каракалпакскийКиноварьанглийскийCinnabar

русскийиносказательныйанглийскийironical, allergoricalфранцузскийallégorique, allusif, ironiqueарабскийإِسْتِعَارِيٌّ، مَجَازِيٌّ

Kino sanʼatidagi alohida janrlardan birining kinoshunoslikdagi nomlanishi boʻlib, bu termin kinonovella, kinopovest kabi janrlarga nisbatan syujet qamrovi jihatidan farqlanib turadi. Kinoroman termini 30-yillarning oxirida ovozli kino asarlari paydo boʻlgach yuzaga keldi. Mazkur termin dastlab adabiy romanlarning ekranlashtirilgan variantlariga nisbatan qoʻllanildi. Masalan, A. Fadeevning «Yosh gvardiya», Mixail Sholoxovning «Tinch Don» kabi asarlari. Hozirgi paytda kinoroman termini oʻzining xarakteri jihatidan adabiy roman janriga teng keluvchi, biroq maxsus kinossenariy sifatida yaratilgan asarlarga nisbatan qoʻllanilmoqda: «Odamlar va hayvonlar», «Rokko va uning ogʻalari» va h. k. Kinoroman termini ekranlashtirishga moʻljallanmagan, ammo kinossenariy shaklida yozilgan romanlarga nisbatan ham qoʻllaniladi. Masalan, G. Manning «Liditsa» asari va h. k., kinoroman

Kinoshunoslikning oʻziga xos terminlaridan biri boʻlib, kinonovellaga nisbatan murakkab va kengroq epiklikka ega boʻlgan kino asari. Kinopovestda personajlar miqdori, ularga xos xarakter xislatlari batafsilroq yoritiladi. Shuning uchun ham kinopovestning kompozitsiyasi murakkab xarakterga ega boʻladi. Keyingi yillarda bu termindagi asosiy urgʻu povestga qaratilmoqda. Chunki ayrim yozuvchilar kinematografiya terminlarini qoʻllagan holda maxsus ssenariy (q.) shaklida povestlar yaratmoqdalar. Kinopovest terminini biror avtorning kino sanʼati uchun yozgan ssenariy xarakteridagi asariga yoki sof adabiy janr boʻlmish povestlarning ekranlashtirilgan variantlariga nisbatan qoʻllash maqsadga muvofiqdir. Masalan, Oybekning «Shon yoʻli» kinopovesti, Ch. Aytmatovning «Jamila», «Men Tyanshanman» kabi asarlari kinopovestning yorqin namunalari sanaladi., kinopovest

kinonovella, kinohikoya. Kinoshunoslikning oʻziga xos termini boʻlib, 20- yillarda bu termin 8—10 sahifadan iborat boʻlgan kinossenariyning dastlabki mazmunini ifodalagan. Bunday kinonovellada asosiy voqealar yoʻnalishi, dramatik situatsiyalar mohiyati, ishtirok etuvchi asosiy obrazlarning qisqacha xarakteristikasi, voqealar yuz beruvchi makon va zamon loʻnda bayon etilgan. Keyinchalik kinonovella termini kino asarlarining hayotiy material qamroviga nisbatan adabiy novella janri bilan bir xil maʼnoda qoʻllanila boshlandi. Bunday filmlar ishtirok etuvchi shaxslarning miqdoran oz boʻlishi, voqealarning hajman qisqa boʻlishi bilan katta kino asarlaridan ajralib turadi. Hozir esa katta kino