Қидирув

вертикал ёки қия ёʻналган қудуқларнинг лойиҳада кўрсатилган ҳолатидан қийшайиши. Маълум бир нуқтада қазилаётган қудуқни вертикалдан оғиши деганда, унинг ёʻналишини дунё томонлари (шарқ, ғарб, шимол, жануб)га нисбатан қийшайиши тушинилади. У оғиш бурчаги (зенит бурчаги $\Тҳета$) ва оғиш азимути (қудуқ азимути $\алпҳа$) билан тавсифланади. Оғиш бурчаги $90^\кирк$ — $\Тҳета$ билан аниқланади ва қудуқнинг қийшайиш бурчаги деб аталади ва $\эта$ билан белгиланади. Оғиш бурчаги — қудуқ танаси ўқининг горизонтал текисликка нисбатан оғишини билдиради. Оғиш азимути лойиҳада кўрсатилган ёʻналиш ва қудуқ танасининг ўлчанган нуқтасидаги ўқининг горизонтал текисликка проексияси орасидаги бурчак орқали белгиланади. Оғиш азимути ҳақиқий, магнитли ёки шартли бўлиши мумкин. Q.q.ga қуйидаги сабабларни кўрсатиш мумкин: 1) вертикал ёʻналишда бурғиланаётган қудуқлар оғишининг асосий сабаби — қудуқ туби майдонининг турли ёʻналишларда нотекис ишлатилишида кўринади, бу ҳодиса бурғилаш жараёнида қудуқ туб ҳолатини ўзгаришига олиб келади. Қия ёʻналган қудуқларнинг қийшайишида эса бундай сабабларга қудуқ туби майдони айланаси ва деворлари бўйлаб нотекис ишлатилишини кўрсатиш мумкин; 2) қудуқ тубидаги жинсларнинг маълум бир геологик ва технологик шароитларда нотекис майдаланиши; 3) қия ёʻналган қудуқларни бурғилашда бурғилаш ускунасининг оғирлиги таъсирида унинг деворларини нотекис бузилиши; 4) бурғилаш ускунаси таг қисми ўқининг қудуқ ўқига мос келмаслигидан қийшайиши; 5) геологик шароитлар — вертикал ёʻналган қудуқларнинг қийшайишига асосий сабаблардан бири; 6) техник шароитлар ва ҳ.к., Қудуқларнинг қийшайиши

электробур шпиндели ва двигатели оралиғига ўрнатилган махсус оғдириш механизмларидан фойдаланиб қудуқни керакли чуқурликда оғдириш. Электробур билан бурғилашда эгри ёʻналтиргич ва эгри қувурлар ишлатилмайди, улардан фойдаланиш зарур бўлса, у ҳолда электробурга ток юборувчи қўшимча мосламалар ўрнатилади. Электробурларнинг ҳамма тури ва ўлчами учун оғдириш механизмлари тайёрланади. Улар шпиндел ва двигател ўқларининг 1,0; 1,5 ва 2,0° га қийшайишини таъминлаши лозим. Электробур билан бурғилашда оғдириш ускуналари жиҳозига долото устига ўрнатиладиган калибрлагичлар, телеметрик система ва ОБҚ киради. Калибрлагичлар ўлчами ва тури бурғилашнинг геологик-техник шароитларига қараб танланади. Электробурнинг телеметрик системаси ёрдамида қудуқнинг бурғилаш жараёнини узлуксиз назорат қилиш мумкин. Телеметрик системадан олинган маълумотлар асосида ҳар 15 м чуқурликда қудуқ азимутини тўғрилаш, оғдириш асбобининг ўрнатиш бурчагини аниқлаш, керак бўлганда зенит бурчаги (± 90°) ва азимутни бир вақтда ўзгартириш мумкин бўлади., Электробур билан қудуқни оғдириш

қудуқни гидравлик двигателлар ёрдамида оғдириш. Бурғилаш ёʻналишини бошқариш учун махсус ускуналар: турбинали ва шпинделли қийшайтиргичлар ишлаб чиқилган. Қудуқни оғдириш учун эгри ёʻналтиргичларга ўрнатилган турбобурлар ёки қудуқ тубига тушириладиган винтли двигателлардан фойдаланилади. Ускуналарнинг оғдириш қобилияти бурғилаш қувурларининг мустаҳкамлигига боғлиқ. Шунингдек, оғдириш кучи қудуқ туби двигателларининг геометрик ўлчамига ҳам боғлиқ. Турбинали бурғилашда юзага ке-, Турбинали қийшайтиргичлар билан қудуқни оғдириш