ot Moʻgʻul va turkiy xalqlar qadimiy urugʻlarining parchalanishidan kelib chiqqan turli tarmoqdagi oʻzaro qon-qardosh oilalar birlashmasi, ittifoqi.
Поиск
По запросу «ай» — результатов: 126: Толковый
Фильтр
Тип словаря
Словарные статьи
126ot 1. Rasm-qoidaga yoki odob-axloq meʼyorlariga xilof ish, xatti-harakat; gunoh.
Oʻz aybiga iqror boʻlmoq. Aybini boʻyniga qoʻymoq. Aybini yashirgan oʻngmas. — Maqol
U Oyqizning yoniga keldida, aybiga iqror boʻlgan gunohkordek, maʼyuslik bilan gapirdi. — Sh. Rashidov. Gʻoliblar
2. huq. Qonunga xilof xatti-harakat; jinoyatga tortishning zarur sharti.
Toʻrt nafar harbiy Vatanga xiyonat qilishdagi aybi uchun sudga tortildi. — Gazetadan
3. Kishi uyaladigan, xijolat tortadigan xatti-harakat; uyatli ish, uyat.
Soʻraganning aybi yoʻq. — Maqol
Orzuga ayb yoʻq. — Maqol
[Xolisxon Tojiboyga:] Qoʻying, xafa boʻlaman. Bu oʻzimning ukam, ayb boʻladi. — Hamza, Xolisxon
4. Meʼyorni, odatiy holatni buzuvchi belgi-holat, narsa; kamchilik, nuqson.
Har toʻkisda bir ayb. Birovning aybiga kulmagil zinhor, sening aybingga ham kulguvchilar bor.
- Ayb qilmoq Ayb sodir etmoq, aybli ish qilmoq.
- Aybga buyurmaysiz Ayb hisoblamaysiz (biror ish, xatti-harakat uchun kechirim, uzr maʼnosida qoʻllanadi). Aybga buyurmaysiz, oʻgʻlim meʼmorlikni oʻrgansin, otasidek sangtarosh boʻlib qolmasin, dedim. — Mirmuhsin, MeʼmorEndi, mehmonlar, aybga buyurmaysizlar, mening qiladigan ishim, boradigan yerim koʻp. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariEndi, aybga buyurmaysiz, negadir koʻnglim sizga tortdi, uka. — Gazetadan
- Aybga qoʻshmaysiz
- Ayb qilmoq 1. Aybli, uyatli ish qilmoq. Kanizak dasturxon yozib, ovqat keltirdi. U bir kosa oshni Samandarovning oldiga qoʻyar ekan: — Ayb qilmaysiz-da, Maqsudali aka, xolam soʻk oshi qilibdilar, — dedi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
esk. Murojaat yoki xitobni bildiradi; ey.
Ayo, shohim, gulday soʻlgan tarzim bor, Xizmatkorman, sizga aytar arzim bor. — Murodxon
ot Egarning usti bilan otning qornidan aylantirib bogʻlanadigan toʻqali qayish.
Ayilni tortib qoʻymoq.
Hech kim horigan otlarining ayilini boʻshatmadi, quroliniyam qoʻldan qoʻymadi. — Yoshlik
- Ayil botmoq Qattiq tegmoq, ogʻir botmoq, ranjitmoq. Aytgan gaplarim ayil botgan boʻlsa, uzr, Qumri kelinoyi. — A. Muxtor, Opa-singillarAyil botadigan joyi shundaki, oʻz ayblarini yashirish, odamlar fikrini chalgʻitish niyatida sofdil kishilar ustidan tuhmatlar uyushtirdi. — Mushtum
- Ayil mahkam Ha, ogʻayni, ayil mahkammi, hech narsa yemayotirsiz?
ot Paxmoq yungli, besoʻnaqay, katta, sutemizuvchi yirtqich hayvon.
Ayrilganni ayiq yer, boʻlinganni boʻri yer. — Maqol
- Ayiq polvon 1. Ayiqning laqabi;
- Katta Ayiq
- Kichik Ayiq
arab. – jiddiy, muhim; xuddi
1. o.sh. Narsa, hodisaga ishora qiladi; xuddi shu (oʻsha)
Ashula nihoyatiga yetdi. Lekin bir zumdan keyin yana ayni tovush parvoz qildi — Oybek, Tanlangan asarlar
Chol ayni savolni Matyunusga ham berdi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Ayni kunlarda respublikamizning barcha viloyat va tumanlarida paxta terimi qizgʻin davom etmoqda — Gazetadan
2. yukl. Taʼkid-kuchaytirishni ifodalaydi; xuddi, rosa
Imtihon ayni qizigan kunlar edi — A. Qahhor, Sarob
Ayni payti. Temirni qizigʻida bosing, Qamchivoy! — Gʻ. Gʻulom, Mashʼal