Қидирув

таржима назарияси. Сўз санъатининг муҳим бир соҳаси: бадиий таржима санъати, таржима принсиплари ҳақида баҳс юритувчи филологик фан.

1. Таржимашуносликнинг муҳим аҳамиятга эга бўлган муаммоларини кўриб чиқувчи, яъни таржима универсалиялари билан шуғулланувчи бўлими. Ушбу маънода таржиманинг умумий назарияси тилшунослик ортидан боради. Лингвистик универсалияларни дунёнинг барча тилларида кузатиш мумкин, аммо таржима универсалиялари эса таржиманинг барча турлари ва шаклларига хос бўлган нарсадир., Таржиманинг умумий назарияси

2. Таржима фаолиятининг моҳияти ва таржима матнининг юзага келиши жараёнини очиб беради ва таржиманинг назарий модели-

Амалий таржима назарияси қуйидаги вазифаларни ўз ичига олади: 1) манба матнини таржима тилига “ўгириш” чоғида юзага келадиган таржима қийинчиликларининг лингвистик тавсифи ва таснифи; 2) таржимани ўқитишнинг лингвистик ва психологик жиҳатдан асосланган шаклларини ишлаб чиқиш; 3) барча релевант лисоний ҳодисаларини қамраб олувчи шаклларни ишлаб чиқиш; 4) таржима танқидини назарий ва услубий асослаш мақсадида тавсифлаш, талқин қилиш ва баҳолаш тартибини ишлаб чиқиш. Биринчи ва иккинчи вазифалар истиқболли, учинчи ва тўртинчи вазифалар эса амалий таржима назариясининг ретроспектив жиҳатини ташкил этади., Таржиманинг амалий назарияси

Ситуатив таржима назарияси. Ситуатив таржима назарияси тиллараро қайта қуриш (ўзгартириш) доирасидан сал чиқади ва воқеликка мурожаатни кўзда тутади. Ситуатив таржима назарияси ҳар қандай денотат (предмет, белги, иш-ҳаракат), ҳар қандай вазият фарқли тарзда тасвир этилиши мумкинлигидан келиб чиқади. Қолаверса, ҳар тилнинг ўз тасвир усуллари бор. Уларни алоҳида матн бирликларини қайта қуриш ёʻли билан эмас, тасвирланаётган денотат, тасвирланаётган вазият орқали топиш керак. Бундай назария доирасида икки тил назарияси, амалиётини эгаллаган таржимон, олий малакали тилшунос иш олиб боради.

Аслият тилида тасвирланган денотатларнинг таржима тили, Денотатив таржима назарияси

Унинг асосий вазифаси таржима жараёни аслида қандай содир бўлишини тасвирлаш, яъни Мтдан Ттга ўтишнинг мавжуд обектив қонуниятларини очиб бериш, тугалланган таржималарни таҳлил қилишдан иборат., Дескриптив таржима назарияси