Qidiruv

yuqori haroratga ega boʻlgan yer osti suvlari. Bunday suvlarning quyi chegarasi sifatida odam tanasi harorati qabul qilingan. Yer osti suvlari haroratiga koʻra quyidagilarga boʻlinadi: 37—42°S — termal suvlar; 42—100°S — gipotermal suvlar, 100°S dan yuqorisi — qizigan suvlar. Neft va gaz hududlaridagi qatlam suvlari T.s. turkumiga kiradi. Ularning miqdori juda koʻp boʻlib issiqlik manbai sifatida ishlatiladi. Ayniqsa, hozirda vulkan hodisalari koʻp uchraydigan rayonlardagi T.s.i konlari yuqori issiqlik va energiya quvvatiga ega. Neft-gaz hududlari (togʻlararo botiqlik, chekka egiklik, platformalar)dagi qatlam turidagi T.s.i konlarining oʻlchami juda katta boʻlib, foydali issiqlik quvvati ularning gidrodinamik xususiyatlari bilan baholanadi. B.F.Mavritskiy T.s.ni energetika manbai sifatida oʻrganib, unga harorati 20°S dan yuqori boʻlgan suvlarni kiritadi va T.s.ning quyidagi genetik tasnifini ishlab chiqdi (T.6-jadval). Geotermik gradiyenti 3°S/100 m boʻlgan qatlam turidagi konlar istiqbolli hisoblanadi. Harorati 100°S va undan yuqori boʻlgan suvlar 2,5—3,0 km chuqurlikda uchraydi. Gidrogeologik nuqtayi nazardan bunday konlar togʻlararo botiqlikda, chekka egikliklarda va platformalarda uchraydi. Bunday joylarda burgʻu quduqlar favvora boʻlib chiqadigan, solishtirma debiti 0,1 l/s dan koʻp,, Termal suvlar

атмосфера, ер ости ва денгиз сувларидан катта чуқурликда тикланиш шароитида ҳосил бўлади. Ороген ва платформа ҳудудларида кенг тарқалган. Атмосфера ёғинларидан ҳосил бўлган сувларнинг минераллашиши 1—1,5 г/л, кимёвий таркиби гидрокарбонат-натрийли ёхуд хлорид-сульфат-натрийли бўлиб, юқори миқдорда (40—50 дан 180—200 мг/л гача) кремний кислотали бўлади. Сувларнинг бундай кимёвий таркиби жинсларнинг инфильтрацион сувлар таъсирида эришидан ҳосил бўлади. Йирик тектоник зоналардаги артезиан ҳавзаларнинг чуқур қисмларидаги чўкинди ётқизиқларнинг ишқорий ювилишидан А.т.с. пайдо бўлади. Мас., Тошкент тоғ олди артезиан ҳавзаси. Денгиз сувлари юқори даражада минераллашган (40 г/л дан кўп) бўлиб, хлорид-натрийли ва хлорид-кальций-натрийли таркибга эга, шунингдек, уларда микроэлементлардан бром ва йод учрайди. Бундай зонада температура 90°С га етади. Юқори даражада минераллашган сувлар кам тарқалган бўлиб, уларнинг келиб чиқиши катта чуқурликлардаги қадимий метаморфлашган денгиз сувлари билан боғлиқ. А.т.с. қатлам ёки дарзлик сувбосимли системаларда учрайди. Azotli termal suvlar

ҳам платформаларда, ҳам тоғ бурмаланиш областларида учрайди. Метанли сувлар Русь ва Сибирь платформаларида, Ғарбий-Сибирь паст текислигида, Ўрта Осиёда, Сахалинда, Кавказда ва бошқа жойлардаги йирик нефтгазли артезиан ҳавзаларда кенг тарқалган. М.т.с. артезиан ҳавзаларнинг чуқур қисмларидаги чўкинди ётқизиқларда ривожланган бўлиб, уларда кечадиган биокимёвий жараёнлар билан боғлиқ. Пайдо бўлиш босқичига, геологик шароитларига ва кимёвий вазиятга кўра метанли сувлардан ташқари водород сульфидли — метанли ва азот-метанли термал сувлар ҳам учрайди. Metanli termal suvlar