Поиск

қўзғалиш процессини келтириб чиқарадиган объектив нарса ва ҳодисалар, уларнинг сифат ва хусусиятлари, шунингдек, ички органларда содир бўладиган физиологик ҳамда биохимик ўзгаришлар йиғиндиси. Қ. лар шартсиз ва шартли қўзғовчиларга бўлинади qoʻzgʻovchi

shartli refleks hosil qilish uchun ishlatiladigan qoʻzgʻovchi. Tashqi muhitdagi turli oʻzgarishlar, narsa va hodisalar, organizmning turli holatlari shartsiz qoʻzgʻovchilar bilan bir necha bor takrorlangach, shartli qoʻzgʻovchi boʻlib qoladi., shartli qoʻzgʻovchi

sezgi organlarimizga bevosita yoki bavosita taʼsir etib,, tashqi qoʻzgʻovchi

adekvat qoʻzgʻovchi, har bir sezgi organining oʻzi uchun xos boʻlgan, alohida qoʻzgʻovchi.

Mas., koʻz uchun yorugʻlik va ranglar, quloq uchun turli tovush toʻlqinlari A. q. boʻlib hisoblanadi.

ichki retseptorlarga taʼsir etib, bizda organik sezgilar hosil qiluvchi ichki organlar faoliyatidagi fiziologik hamda kimyoviy oʻzgarishlar, ichki qoʻzgʻovchi

shartsiz qoʻzgʻovchi; organizmning reflektor harakatlarini tabiiy holda (hech qanday shart-sharoitlarsiz) yuzaga keltiradigan qoʻzgʻovchi. Mas., organizm haddan tashqari issiqda terlaydi, sovuqda qaltiraydi. Bu oʻrinda issiq va sovuqning taʼsiri shartsiz qoʻzgʻovchidir.