Поиск

kollektor va nokollektorning qatlam maydoni chegarasida (gorizont, ishlatish obyektida) tarqalishi. M., asosan, ikki koʻrinishda: 1) mahsuldor qatlamni gorizont va qatchalarga ajralishida; 2) ayrim qatlam va qatchalarni uzuq-uzuq boʻlib tarqalishida namoyonlanadi. Kesimning tabaqalanish koeffitsiyenti bilan tavsiflash mumkin: $\text{k}_{\text{t}} = \left( \sum l_i \right) \!\! / n$ , bunda $l_i$ — $i$ quduq kollektordagi qatchalar soni; $n$ — quduqlar soni. Shuningdek, kesimning M.gini ifodalashda qumlilik koeffitsiyentidan ham foydalaniladi: $\text{K}_{\text{k}} = [\sum \left(\text{h}_{\text{s}} / \text{h}_{\text{u}}\right)] / \text{n}$, bunda $\text{h}_{\text{s}}$ — alohida quduqdagi qatlamning foydali qalinligi; $\text{h}_{\text{u}}$ — oʻsha quduqdagi qatlamning umumiy qalinligi; $\text{n}$ — quduqlar soni. $\text{K}_{\text{t}}$ va $\text{K}_{\text{k}}$ birga ishlatilganda kesimning M. haqida tasavvur qilish mumkin. $\text{K}_{\text{t}}$ qancha koʻp, $\text{K}_{\text{k}}$ esa kam boʻlsa, M. shuncha yuqori boʻladi. Qatlamning M.gini maydon boʻylab tavsiflashda sifat belgisi sifatida statistik majmuaning dispersiyasi $\sigma^2$ ishlatiladi. Buning yordamida qatlamlarning maydondagi izchilligi baholanadi. $\sigma^2 = \text{w}(1-\text{w})$, bunda $\text{w}=\text{n}_{\text{l}}/\text{n}$; $\text{n}_{\text{l}}$ — kollektorlar bor quduqlar soni; $\text{n}$ — kovlangan quduqlarning umumiy soni. M.ning tavsifi sifatida litologik bogʻliqlik koeffitsiyenti $\text{K}_{\text{bogʻ}}$ dan foydalaniladi. Koeffitsiyent ikki qatlam kollektorlarining tutashish darajasini baholaydi: $\text{K}_{\text{bogʻ}} = \text{F}_{\text{bogʻ}} / \text{F}$ , bunda $\text{F}_{\text{bogʻ}}$ — tutashgan uchastkalar maydonlarining yigʻindisi; $\text{F}$ — uyumning umumiy maydoni. M. ni oʻrganish quyidagi masalalarni yechishda muhim rol oʻynaydi; — qatlam chegarasida neft va gaz ombori boʻlib xizmat qiladigan murakkab geologik jinslarning shaklini aniqlash; — qatchalar qoʻshilishi natijasida paydo boʻladigan nokollektorlar va kollektorlarning katta qalinlikda boʻlgan uchastkalarni aniqlash; — kondan foydalanish ishlarini loyihalashda chiqarib oluvchi va haydash quduqlarining joylashishini asoslab berish; — suv-neft tutash yuzasi qiyin va faol koʻtariladigan uchastkalarini aniqlash; — uyumni ishlashda neft va gazni bir qatlamdan ikkinchisiga oqib oʻtadigan joyini aniqlash; — uyumni ishlashga jalb qilinish darajasini bashoratlash. Mahsuldor qatlamlarning M.gini mukammal oʻrganish koʻp sonli quduqlar kovlangandan keyin amalga oshiriladi. Hozirgi vaqtda qatlamlarning M. geologik-geofizik, tajriba, tadqiqotlar va gidrodinamik metodlar bilan oʻrganilmoqda. Matematik statistika usullari ham keng qoʻllanilmoqda., Makroharxillilik