Поиск

adabiyot. Bu termin ikki maʼnoda qoʻllaniladi: 1) keng maʼnoda — barcha kitoblar turlari va gazeta-jurnallar; 2) tor maʼnoda — badiiy adabiyot...

Badiiy ijodning bolalarga bagʻishlangan qismi shu nom bilan yuritiladi. Bolalar adabiyoti kishilik jamiyatining juda ham qadimgi bosqichlaridan boshlab mavjud. Chunki bu adabiyotning yuzaga kelishi hamma vaqt insonlarning oʻz kelajagi hisoblanmish yoki avlodni oʻzlarining anʼanalarini davom ettiruvchi vorislar sifatida tayyorlab borish ehtiyojidan kelib chiqqandir. Inson yozuvni kashf etmagan davrlarda bu vazifani bolalar folklori (q. Detskiy folklor) bajarib kelgan. Yozuv paydo boʻlgach, bolalar adabiyoti yuzaga keldi., bolalar adabiyoti

dunyoviy adabiyot. Hayotga muhabbat bilan qarab, uning noz-neʼmatlaridan bahramand boʻlishga, yashashga chaqiruvchi, inson va hayotni, samimiy muhabbatni ulugʻlovchi adabiyot. Oʻzbek adabiyoti tarixida dunyoviy adabiyot diniy-mistik adabiyotga qarshi kurashda oʻsdi, rivojlandi. Oʻzbek klassik adabiyotining Lutfiy, Navoiy, Bobir kabi vakillari dunyoviy adabiyotning yirik namoyandalari hisoblanadilar. Ularning ijodida bu dunyo lazzatlaridan koʻz yumib, jannat-u hurlarni orzu qilishga undovchi zohidlarni tanqid qilish katta oʻrin tutadi. Masalan: Zohid senga hur-u menga jonona kerak, Jannat senga boʻlsin, menga mayxona kerak. Mayxona aro soqiy-u paymona kerak, Paymona necha boʻlsa, toʻla yona kerak. (Navoiy)

Dastlab Rossiyada lipa daraxti taxtachasiga solingan rasmlarga izoh, tushuntirish tekstlari tarzida yuzaga kelgan kitoblarning bir turi. Lubok adabiyoti asarlari XVIII asrning oxiri va XIX asr davomida koʻplab yaratildi. Ularning keng tarqalib ketishlari uchun arzon narx qoʻyilar edi. Lubok adabiyotida rus va chet el klassiklarining ham asarlari oʻzgartirilgan, buzilgan holda bosilib turar edi. Lubok adabiyotining aksariyati kam madaniyatli aholiga moʻljallangan ishqiy va qiziqarli tarixlardan iborat edi. M. Komarov, A. Filippov, A. Orlov, I. Guryanov, F. Kuzmichev kabi ijodkorlarning qissa, ertak va qoʻshiqlar toʻplami ham lubok adabiyotida bosilgan. Biroq aksariyat lubok adabiyoti anonim xarakterga ega edi. Gʻoyaviy-badiiy saviyasi past, ijtimoiy ahamiyatga ega boʻlmagan bunday adabiyot rus revolyutsion-demokratlari tomonidan koʻp marta tanqid qilingan., lubok adabiyoti

memuar adabiyot, esdaliklar, xotiralar

Biror jinoiy ish bilan bogʻliq boʻlgan yashirin sirni mantiqiy jihatdan murakkab tahlil orqali ochishga bagʻishlangan badiiy asarlar majmui. Detektiv adabiyotning asoschisi Edgar Po hisoblandi. U oʻz ijodida juda ham koʻp detektiv novellalar yozgan. Masalan, «Morg koʻchasidagi qotillik» (1841), «Mariya Rojening siri» (1842—43), «Oʻgʻirlangan maktub» (1844) va h. k. XIX asr detektiv adabiyotining ulkan namoyandalari sifatida E. Gaborio (Fransiya), U. Kolinz va, detektiv adabiyot