Поиск

ot 1. Adabiy asar, sanʼat asari qismlarining tuzilishi, joylashishi va oʻzaro munosabati, ularning qoʻshilib ketishi, qoʻshilgan yaxlitligi.

Romanning kompozitsiyasi. Operaning kompozitsiyasi.

Uning [Oxunovaning] ocherklari syujet va kompozitsiya jihatidan aniq maqsadga qaratilgan. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari

Har holda ular ham kompozitsiyasi, ham ohangdorligi bilan folklor asarlariga yaqin turadi. — OʻTA

2. Tarkibiy qismlari mazmunan oʻzaro bogʻlanib, birlik tashkil etgan badiiy asar, musiqa yoki rassomlik asari.

Haykaltaroshlik, meʼmorchilik kompozitsiyalari bamisoli jangnomaning qahramonlaridek qad koʻtaradi. — Gazetadan

3. mus. Musiqa asari yaratish nazariyasi.

Kompozitsiya klassining talabasi.

pesa kompozitsiyasi

Fikr, soʻzning ichki tuzilishi, nutqning aniq tuzilishi., Soʻz, fikr, gap kompozitsiyasi

amebey kompozitsiyasi. Badiiy asarning parallelizmga, biror asosiy qismlari yoki obrazlarining takrorlanishiga asoslangan qurilishi. Amebey kompozitsiyasi dastlab qadimgi grek adabiyotida yuzaga keldi. U xalq sheʼriyatida koʻp uchraydi. Bunday qurilishga ega boʻlgan xalq qoʻshiqlari ikki xil boʻladi: 1) Asar bir-biriga savol-javob tarzidagi dialog shakliga ega boʻlib, ayrim sheʼriy misralar band boshida qayta takrorlanib keladi. Shu xilda ayrim xalq laparlari, oʻlanlari amebey kompozitsiyasi asosida qurilgan boʻladi. Masalan:

tashqi kompozitsiya. Badiiy asarning boblarga, qismlarga, pardalarga, bandlarga boʻlinishini anglatuvchi shartli termin. Tashqi kompozitsiya badiiy asarning oʻquvchi qoʻlga olgandayoq koʻziga tashlanib turadigan tuzilishidir. Yozuvchi asarni qayta ishlash jarayonida asar mazmuniga xalal bermay, ayrim boblarning oʻrnini almashtirsa, band tuzilishini oʻzgartirsa, asarning tashqi kompozitsiyasi ham oʻzgaradi.

shashka kompozitsiyasi