Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Интонация» бўйича 29 та натижа: Терминологик

Филтр

Луғат мақолалари

4 та
Интонация русча

лат. intonare — қаттиқ талаффуз этиш сўзидан

интонация. Сўзловчининг ҳамсуҳбатига ёки предметга бўлган маълум бир муносабатини англатувчи ифодавийликнинг асосий воситаси. Бадиий асарда интонациянинг роли беқиёсдир. Ҳар бир сўз ёки ибора асосида ётган мазмунни тўғри англашда, ниҳоят, асарнинг эмоционал таъсирчанлигини тўғри белгилашда ўқувчи интонацияга катта аҳамият бериши зарур. Асар товуш чиқариб ўқилганда, интонация турли воситалар асосида англашилиб туради. Масалан, овознинг пасайиб-кўтарилиши, турли паузалар, сўз ёки жумлаларнинг бўлиниб-бўлиниб ёхуд қўшиб ўқилиши, тез ёки секин ўқилиши ва ҳоказолар. Кўрсатилган воситалар интонацияда бир-бири билан шундай муносабатда бўладики, айрим пайтларда уларнинг умумий йиғиндисини алоҳида-алоҳида тасаввур қилиб бўлмайди. Бадиий асар текстида интонация турли тиниш белгилари, шеърий асарларда мисраларнинг жойлашишига қараб белгиланади. Автор ғоясини, асарнинг умумий ғоясини англатишда интонациянинг ўрни, айниқса, драматик асарларда ўзига хослик касб этади. У ёки бу актёрнинг ўзи ўйнаётган ролнинг қиёфасига кириши, ташқи кўриниши, хатти-ҳаракатидан ташқари, унинг нутқидаги интонациясида ҳам ўз аксини топади. Хуллас, бадиий асарнинг ғоявий мазмуни, эмоционал таъсири интонация билан мустаҳкам боғлиқ ҳолда зоҳир бўлади.

Тўлиқ мақола →
Стиховая интонация русча

шеърий интонация, шеър интонацияси. Шеърий асарнинг мазмуни ва ўлчовига кўра оҳанг билан ўқилиши. Ҳар қандай шеър ўз вазни ва мазмунига кўра маълум бир интонацияни талаб қилади. Агар ғамгин шеър қувноқ оҳангда ёки чўзиқ шеър тез-тез ўқилса, у ўз таъсир кучини ёʻқотади. Шеърий интонация маълум тартибда, ҳижолар миқдорига қараб ўқилиши билан прозаик интонациядан фарқланади. Чунки прозада интонация фақат мазмун талабидан келиб чиқади.

Тўлиқ мақола →
Восклицательная интонация русча

Оҳанг воситасида ҳис-ҳаяжон, ҳайрат, норозилик кабиларни ифодалаш. Айрим ҳолларда, хусусан, қаҳрамоннинг мураккаб ҳолатини ифодалашда сўроқ интонацияси билан ундов интонацияси қўшилиб кетади:, ундов интонацияси

Жавоб бериб кўр-чи, номард табиат, Бунчалик гўзални нечун яратдинг?! — Ҳ. Олимжон

Тўлиқ мақола →

Таърифлар ичида

25 та

Ҳаммасини кўриш · 25 →