Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Жыр» boʻyicha 15 ta natija: Terminologik

Filtr

Lugʻat maqolalari

15 ta
Жыр ruscha

jir. Qozoq, qoraqalpoq, qirgʻiz, tatar va boshqird xalq ijodida keng tarqalgan yetti, sakkiz hijoli sheʼr shakli. Jir, odatda, qoʻbuz yoki doʻmbira vositasida kuylanadi. Ayrim ilmiy adabiyotlarda jirlar oltilik, beshlik band tuzilishidan iborat deb koʻrsatilsa-da, biroq ular aniq belgilangan band tuzilishiga ega emas. Jirlarning band tuzilishi turlicha boʻladi, yaʼni u yaratuvchining mahorati, xotirasi va poetik fikrining salmogʻi bilan bogʻliq holda oʻzgarib turadi. Jir qozoq, qirgʻiz xalq ijodida ayniqsa katta oʻrin tutuvchi sheʼr hisoblanadi.

Toʻliq maqola →
Жырау qozoqcha

jirov. Qozoq, qirgʻiz va qoraqalpoq xalqlari orasida katta epik asarlarni aytuvchi baxshilar shu nom bilan yuritiladi. Jirovlar juda katta isteʼdodga ega boʻlib, ular toʻxtovsiz bir necha kun davomida katta-katta xalq dostonlarini kuylab berishdan tashqari, oʻzlari ham ijod qilganlar. Jirovlar ham, oʻzbek baxshilariga oʻxshab, ustoz-shogirdlik munosabatlari asosida yetishib chiqqanlar. Hozir jirov termini koʻproq qoraqalpoqlar oʻrtasida qoʻllaniladi. Mashhur qozoq jirovlaridan Sipara jirov, Shalgaz jirov va boshqalar ajoyib asarlar qoldirdilar. Qoraqalpoq jirovlaridan: Qurbonboy Tojiboyev, Yesemurod Nurabullayev, Qulamet Ubbiyev, Xojambergen Niyozov, Qiyas Xayritdinov va boshqalar qoraqalpoq xalqining juda qadimiy xalq eposini hozirgi kunga qadar yetkazib berdilar.

Toʻliq maqola →
Жырши ruscha

Qozoq xalq oqinlari hamda xalq qoʻshiqlarini kuylovchi qoʻshiqchi shoir. Jirchilar ovul va qishloqlarda toʻy, yigʻin va mehmondorchiliklarda xalq oqinlari ijodidan, xalq qoʻshiqlaridan kuylab beradilar. Shunga koʻra jirchilarni ikki guruhga ajratish mumkin: 1) oʻzgalar tomonidan yaratilgan qoʻshiqlarni kuylovchi jirchilar. Bunday jirchilarda badihagoʻylik deyarli boʻlmaydi; 2) oʻzgalar tomonidan yaratilgan qoʻshiqlarni kuylash bilan birga, oʻzlari ham mustaqil qoʻshiq toʻqib aytuvchi jirchilar. Bunday jirchilarda badihagoʻylik kuchli boʻladi, ular xalq poetik ijodiyotini yangi asarlar bilan boyitib, rivojlantirib boradilar., jirchi

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 15 →