лат. antiquus — ибтидоий, қадимги
psixologiya tarixining eramizdan avvalgi VII—V asrlardagi qadimgi Gretsiya, Rim, qadimgi Xitoy va Hindistondagi psixika haqidagi taʼlimotlarni oʻrganuvchi boʻlimi. Antik davrda psixologiya mustaqil fan boʻlmasdan, falsafaning bir qismi hisoblanardi, shuning uchun ham ruh haqidagi taʼlimotlar maʼlum bir falsafiy fikrlar munosabati bilan bayon qilingan. A. p. da ham bir-biriga qarama-qarshi ikki asosiy oqim — idealizm va materializm oqimi mavjud boʻlgan. Materialistlarning fikricha, dunyoning asosida bitta moddiy narsa yotadi, dunyoning bir boʻlagi boʻlgan inson va uning ruhiy hayoti ham shu moddiy narsa — suv (Fales, 624—547), havo (Anaksimen, 588—525), olovdan (Geraklit Efesskiy, 530—470) tashkil topadi; baʼzi antik materialistlar dunyoning asosi tuproqdan iboratdir deganlar. Empedoklning (493—430) fikricha, dunyo yuqoridagi asoslarning alohida bittasidan emas, balki hammasi (suv, havo, olov, tuproq) ning yigʻindisidan tashkil topadi. Bu fikr inson va uning ruhiy hayotiga ham tatbiq qilingan. Levkipp (500—440) va Demokritning fikricha, inson va uning ruhiy hayoti turli shakldagi va turlicha xususiyatlarga ega boʻlgan atomlardan tashkil topgandir (q. Atomizm). Sokrat (469—399) va Platon (427—347) A. p. dagi idealistik oqimning eng yirik namoyandalari hisoblanadi. Ularning fikricha, odamzod tana va jon deb hisoblanuvchi bir-biriga qarama-qarshi boʻlgan ikki qismga boʻlinadi. Tana moddiy narsa boʻlib, uni sezgi aʼzolari yordamida idrok qilish mumkin: jon esa ideal ilohiy narsadir, uni sezgi aʼzolari orqali idrok qilish mumkin emas, u sezish mumkin boʻlmagan metafizik narsadir. Jon tana bilan gʻayri tabiiy, ilohiy yoʻsinda qoʻshilib, faqat, antik psixologiya
См.: Атомизм