Поиск

ot 1. Ot, eshak va boshqalar hayvonlarni bogʻlash yoki qantarib qoʻyish uchun xizmat qiladigan, uchi suvluqqa yoki boshvoqqa biriktiriladigan uzun tasma yoki chizimcha.

Sherbek egardan sakrab tushdi. Otning tizginini panjaraga bogʻlab, choʻchqaxonaga qarab yurdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. s. t. Jilov.

Ovchilar xiyla ilgarilab ketdi. Juvon tizginni sal boʻshatgan edi toy birdaniga koʻtarilib ketdi. — A. Qahhor, Xotinlar

Rais otidan tushib, tizginni bilagiga soldi-da, ariqdan yuzini yuvdi. — H. Nuʼmon, Fasllar

3. koʻchma Boshqarish vositasi, boshqaruv.

Yoshlarda hayo yoʻq. Yoʻq, ayb onasida, tizginini boʻsh qoʻydi. — A. Ubaydullayev, Hayot oqimi

Oʻrta Osiyodagi irrigatsiya inshootlarining tizgini uning qoʻlida. — A. Abduqodirov, Boʻzsuvdan Sirdaryogacha

Tabiatimni lanj qilgan baʼzi nuqsonlarni hisoblamasam, men safarimdan xursandman, — suhbat tizginini oʻz qoʻliga oldi afandi. — Mushtum

fl. 1. Ip, sim va shu kabilar narsalarga oʻtkazib shodalamoq; termoq.

Marvarid donalarini ipga tizmoq. Marjon tizmoq. Goʻsht burdalarini sixga tizmoq.

Katta-katta munchoqdan tizib, tasbeh qilib beribdi — Oltin olma

2. s. t. Kimsa yoki narsalarni yonma-yon yoki birin-ketin joylamoq, termoq, saf yoki qator qilmoq; saflamoq, qatorlamoq.

Soldatlarni safga tizmoq. Tokchalarga anor, olma, behilar qator-qator tizib tashlangan.

Traktor parkidagi barcha agregat va mexanizmlar sifatli sozlanib, start chizigʻiga tizib qoʻyilgan. — Gazetadan

3. koʻchma Biri ketidan boshqasini, birin-ketin, uzluksiz keltirmoq, qatorlashtirmoq, qalashtirib tashlamoq.

Maʼruzachi quruq raqamlarni tizdi.

Qulay payt kelsa, [Elmurod] ilhomi qaynab, qizning koʻzlariga tikilganicha, gaplarni tizib tashlar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Mehnatning taʼrifini yozgan kitoblar, Mardlar nomin harfma-harf tizgan kitoblar. — M. Shayxzoda

koʻchma Tiz choʻkmoq 1) tizzalarini bukib, oyoqlari ustiga oʻtirmoq; choʻk tushmoq; choʻkkalamoq. . Mirmuhsin, Meʼmor; 3) kishi izmiga yurmoq, irodasiga boʻysunmoq

Yormat kirib, eshikni yopdi. Qizining oldiga tiz choʻkib, yuziga tikildi, peshonasidan asta siladi — Oybek, Tanlangan asarlar; 2) gavdani shunday tutgan holda iltijo-iltimos bilan yolvormoq

Lekin undagi shuhratparastlik, tama oldida podshohlarga tiz choʻkishdan ham, oʻzgalar manfaatini bosib-yanchib oʻtishdan ham qaytmasligini koʻpchilik bilardi

Ana shu Surxon jilovi ham jasoratli xalqimiz izmida, u qanchalik pishqirmasin, oʻkirmasin, bari bir, inson oldida tiz choʻkadi — "Uzbekistan qoʻriqlari"

sft. 1. Boshida tizgini bor, tizgin solingan, jilovlangan.

2. koʻchma Kishi amriga, irodasiga boʻysundirilgan; jilovlangan; jilovi, huquqi birovning qoʻlida boʻlgan.

Yoʻldoshboy endi, kechadan beri tizginli, taqdiri bundan buyon nima boʻlishini bilmaydi. H. Nuʼmon va — A. Shorahmedov, Ota

1. dizginsiz, dizgini joq

2. awıs. erkin, ǵárezsiz

fl. 1. Ot, eshak va boshqalar hayvonlar boshiga tizgin bogʻlamoq, tizgin solmoq; jilovlamoq.

Kishnoqini faqat Andriyan tizginlay olardi. — Gazetadan

2. koʻchma Oʻz amriga, irodasiga boʻysundirmoq, itoat qildirmoq; jilovlamoq.

— Uch raisdan birini tanlash mumkin, — dedi Zunnunov, — katta xoʻjalik, odamlari har xil, ularni tizginlab oladigan keksaroq, tajribaliroq odam kerak-da! — I. Rahim, Ixlos

Qoplonbekning ichiga tushgan har qadah konyak soʻz boʻlib qaynasa ham, u oʻzini tizginlab turardi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar

Asov daryolar tizginlanib, ulardan nur va quvvat olinayotir. — Gazetadan