Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 6 словарях
fl. ayn. Qirqmoq.
Поиск
По запросу «qirqil» — результатов: 38
Фильтр
Тип словаря
Словарные статьи
23
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 6 словарях
QIRQ 'oʻttiz bilan ellik oraligʻidagi oʻnlik miqdor'. Q i r h i g a chidagan h i r h biriga ham chida (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli qïrïq tarzida talaffuz qilingan (ДС, 446), keyinroq qïrq shakli yuzaga kelgan (Devon, I, 333); oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïrïq > qïrq > qirq. Bu soʻz oxiridagi — (ï)q qismi feʼldan ot yasovchi qoʻshimcha boʻlsa kerak, lekin manbalarda bu yerdagi maʼnoni anglatuvchi qïr— feʼli oʻz aksini topmagan
1. snq son 40 raqami va shu rakam bilan ifodalanadigan son, miqdor. Qirq kokil - mayda oʻrilgan soch
Qirq kishi
Qirq metr gazmol
Qirq soʻm pul
Qirq tonna yuk
Qirqdan uchni ayirmoq
Bir kun tuz ichgan joyga qirq kun salom (ber) — Maqol
Qirqqa chidagan, qirq birga ham chida — Maqol
Oʻttizida er atangan qirqida sher atanar — Maqol
Bir oz sabr qilsang, qirq kokil qilib qoʻyardimki, orqangda tolbargakday hilpirardi — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
2. etn. Kishi vafotidan soʻng oʻttiz yettinchi yoki oʻttiz toʻkqizinchi kuni oʻtkaziladigan marosim
Yoʻldosh motamsaro. Onasining janozasi, yigirmasi, qirqi, xatmi qurʼon deb ancha chiqimdor boʻlganga oʻxshaydi — Sunnatilla Anorboyev, Mehr, 1964
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 2 словарях
fl. Qirqmoq feʼlining majhul nisbati.
Daraxtning shoxlari qirqildi.
Qirqilgan beda,
Yigitning boʻyi baland, qomati kelishgan, qora soqoli iyagida tekis qilib qirqilgan. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Qadami qirqildi Qadam bosmaydigan, kelmaydigan boʻldi. Tili qirqildi Gapira olmaydigan boʻlib qoldi. Xotini kelishi bilan tili qirqilgan rais gung oʻtirar edi. — H. Gʻulom, Senga intilaman
sharwa mallarınıń júnin qırqıw.
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 1 словарях
ot Qirqilgan, qirqib, kesib tashlangan.
Qulogʻi qirqiq it. Dumi qirqiq ot. Sochi qirqiq xotin.
Chiroqda oltinlangan sochlari qirqiq bir qiz u bilan ovora boʻldi. — Oybek, Quyosh qoraymas
Chopar tomonidan suyri, soqoli qirqiq kishi qogʻozni yuzida shodlik alomati paydo boʻlgani holda oʻqiy boshladi. — S. Ayniy, Qullar
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 1 словарях
ot 1. Qirqilgan yoki qirqiladigan.
2. Qishga saqlanadigan kechpishar, poʻsti qalin, eti och yashil qovun navi.
Polizlardagi oq qirovga asralgan qirqma qovunlar ham uzildi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar
- Qirqma piyoz Koʻki-bargi olinib, tubi yerda ikkinchi yilga qoldiriladigan piyoz.
- Qirqma miltiq Stvoli qirqib qisqartirilgan miltiq. Qora qoplon ikkita qirqma beshotar miltiq oʻqdonlarini birma-bir koʻzdan kechirib, otishga shay qilib qoʻydi-da xurjunlarga joyladi. — K. Yashin, Hamza
Сказки
7
Устное народное творчество
Bir podshohning otlari oriqlab qolishi ortidan yuzaga kelgan voqea donishmand choʻponning aql-zakovati bilan bogʻliq qiziqarli sarguzashtlarga aylanadi. Choʻpon
Устное народное творчество
Ikki doʻst tuz konidan qaytishda chiroyli gujum ustida bahslashib qolishadi. Ularning oʻjar bahsi oxir-oqibat ayanchli yakun topadi.
Устное народное творчество
Zolim podshohning qizi Malikai Husnobod otasining zulmiga qarshi chiqib, oʻz taqdirini oʻzi belgilashga intiladi. U koʻplab qiyinchiliklarni boshidan kechirib,
Устное народное творчество
Zolim podshohning farzandsizligi va toʻtiqushning sarguzashtlari orqali boshlangan bu ertak, goʻzal Mislabuni izlab topish yoʻlidagi qiyinchiliklar va podshohni
Устное народное творчество
Bu ertakda jasur choʻpon Muqbil toshotarning podshoh qizi Mehrinigorga boʻlgan muhabbati va uning yoʻlidagi qiyinchiliklar tasvirlanadi. Muqbil oʻz sevgisi uchu
Устное народное творчество
Bu ertakda yirtqich sher va qoʻrqoq durrojning doʻstligi haqida hikoya qilinadi. Durrojning odati sher uchun qanday oqibatlarga olib kelishi tasvirlanadi.
Диалектные материалы
8
Fargʻona viloyati · chatnov ombir
Sim qirqiladigan ombir
Namangan viloyati · chatnov ombir
Zargarlikda sim qirqiladigan ombir
Andijon viloyati · chatnov ombir
Sim qirqiladigan ombir
Xorazm viloyati · somon bilan qirqilgan beda aralashmasi
Somon bilan qirqilgan beda aralashmasi
Qashqadaryo viloyati · qirqilik
jun qirqadigan qaychi
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · jodi