По запросу «qirol» — результатов: 146
ot Monarxiya davlati, qirollik boshligʻi.
fl. 1. Narsaning beti(sirti)ni pichoq, kapgir va shu kabilar narsa bilan sidirmoq, tarashlamoq.
Oʻzing ham qirib qoʻygan sabziday boʻlibsan. — E. Raimov, Ajab qishloq
kapgir bilan qozonni qirar ekan, jerkib: — Hadeb yigʻi toʻgʻrisida gapirmang, — dedi. — A. Qahhor, Asror bobo
shundoqqina koʻrinadigan joyiga kimdir mix bilan qirib, Erkin, deb yozib qoʻyibdi. — S. Ahmad, Saylanma
Sigiringizning qanshariga temiratki chiqibdi, namakob surkadim, nos surkadim — boʻlmadi, pichoq bilan qirib, kerosin surkash kerakmish. — A. Qahhor, Yangi yer
2. Moʻy-tuklarni oʻtkir asbob bilan tarashlab, tagidan kesib olmoq; shu usulda tozalamoq.
Soch(ni) qirmoq.
Mahkam aka Sarsenboyning sochini ustarada qira boshladi. — R. Fayziy, Sen yetim emassan
3. Qirgʻich, qoshiq va shu kabilar asboblar bilan sidirib maydalamoq.
Turp qirmoq.
Yoshlar kabob chaynashyapti, men boʻlsa, qovunni qirgʻichda qirib yedim. — I. Rahim, Ixlos
4. Koʻplab yoki yoppasiga oʻldirmoq, qirgʻin qilmoq.
Dushmanni qirmoq. Zararkunandalarni qirib tashlamoq.
Bu qon kom desang, yana toʻkaman. Hammasini qiraman. — Oybek, Tanlangan asarlar
Baliqchi qushlar kemiruvchilarni koʻproq qiradi. — Fan va turmush
5. s. t. Koʻplab, koʻp miqdorda yigʻmoq, toʻplamoq, qoʻlga kiritmoq, oʻlja qilmoq.
Bolalar olchani rosa qiribdi.
Gaplariga qaraganda, u bir necha maktabda hisobdan dars berar va pulni kirar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
QIR I 'yassi togʻ', 'baland tekislik'. Togʻlarda konlar, hirlarda galla behad (Habibiy). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli qïr tarzida talaffuz qilingan (Devon, I, 314; DS, 445); keyinchalik oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïr > qir. QIR II 'chet\ 'zih'. U ehtiyotkorlik bilan koʻz h i r i n i tashlab hoʻydi-yu, .. (Sharof Rashidov). Bu 41-35 soʻz hozirgi oʻzbek tilida mustaqil ishlatilmay, odatda iboralar tarkibida qatnashadi. Qadimgi turkiy til aks ettirilgan manbalarda ham bu soʻz keltirilmagan. ССТТНda (II, 42), КРСda (493) bu soʻz nohaq ravishda qïr ( 1 baland tekislik') soʻzining maʼnolaridan biri si — fatida keltirilgan. Aslida qadimgi turkiy tilda 'chet', 'zih' maʼnosini anglatuvchi alohida soʻz boʻlgan, OʻTILda bu soʻz qir II tarzida keltirilgan
P. Tursun, Oʻqituvchi
Togʻlarda turli konlar, qirlarda gʻalla behad — Habibiy
ot 1. Qirol lavozimi, vazifasi.
Qirollik qilmoq.
2. Hokimiyat boshida qirol turadigan davlat, mamlakat.
ot Xotin qirol; qirolning xotini; malika.
королевский судroyal court
pref. o'rinbosar,; vice chairman ['ʧeəmən] rais o'rinbosari; vicepresident [-'prezıd(ə)nt] vitseprezident; viceroy [-rɔı] vitse-qirol, qirol o'rinbosari
podsho(h), qirol падишах, король
n [C] qirol yoki qirolicha onasi, hukmdor onasi
qirollik, qirol qo'l ostidagi mamlakat, podsholik
monarxiyachi, qirol hokimiyatini yoqlovchi рояли́ст
Qirol Lir (asarning nomi) Король Лир (название произведения)
