Поиск

Aralarında toplumca hoş karşılanmayan ilişkiler bulunan kadın veya erkekten her biriOʻYNASH

fl. 1. Dam olish, koʻngil ochish maqsadidagi biror erkin ish, mashgʻulot, oʻyin bilan shugʻullanmoq (

Bekinmachoq oʻynamoq. Qorboʻron oʻynamoq.

Shu chogʻ koʻchada oʻynab yurgan qoʻshnisining bolasi Asad kelib qoldi. — Mushtum

2. Rasmiy ish-vazifalardan xoli holda dam olish, sayr etish kabi holatlarda vaqt oʻtkazmoq.

Sobiraxon, Bahrini ham olib boringlar, oʻynab kelsin — A. Qahhor, Xotinlar

Ertalab Yodgor Charos bilan toqqa chiqmoqchi ekanini aytganda, Zoyirjon quvongan edi Yaxshi oʻynab kelinglar, deganini eslab, battar oʻsal boʻldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. Musobaqa tarzidagi sport oʻyini bilan shugʻullanmoq, shunday oʻyinda qatnashmoq (

Shaxmat oʻynamoq. Bilyard oʻynamoq. Futbol oʻynamoq.

Mirmurodov dastlabki ikki oʻyinni, ataylab qildimi yo boʻsh oʻynadimi, yutqizdi. — Guldasta

4. Qimor oʻyinida qatnashmoq (

— Siz bilan oʻynamasa, kim bilan ham oʻynaydi, — dedi gap ohangini oʻzgartirib [Turdimat choʻtal], — tovva pukkani yeydi, olchi chikkani yeydi degandek, boy bersangiz nima, siz ham yutib yurgansiz. — A. Muxtor, Opa-singillar

Kecha bir oz qarta oʻynab Maskovdan kelgan bir favurkonchi [fabrikant] oʻrisning toʻrt ming soʻmini yutibman. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. Tana, oyoq, qoʻl va qosh-koʻzlarni kuyga muqobil holda harakatlantirmoq; raqs tushmoq (

Bu juvon tanovarga juda yaxshi oʻynaydi.

Rais shavq-zavq bilan oʻynab, davrani bir necha marta kezib chiqqach, pildirab bir aylandi-yu, bexosdan Urmonjonga tashlandi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

6. Sahna asarida biror rolni ijro etmoq.

Gulsun kuyov rolini oʻynar, Xonimbibi Kumush rolida, ikkisining bir-birisiga qarab oʻqishgan laparlari barchani kuldirib, ichaklarni uzar darajada. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

7. Nimanidir qoʻlda harakatga keltirmoq, aylantirmoq va shu kabilar

Fotima yerga qarab, roʻmoli uchini oʻynab oʻtirardi. — T.Ashurov. Oq ot

Sharifjon tergan paxtasini changalida oʻynab, goh u, goh bu qizga sovgʻa qilardi. — X. Toʻxtaboyev, Felyetondan keyin

Usmonjon, qoʻlida nimanidir ezgʻilab oʻynab oʻtirgan Adolatga qaradi. — S. Zunnunova, Gulxan

Yormat nosqovogʻini oʻynab, yerga tikildi. — Oybek, Tanlangan asarlar

8. Birovga gap, soʻz bilan tegishmoq; hazil qilmoq.

Oʻynab gapirsang ham, oʻylab gapir! — Maqol

Bugun boʻlsa [

Kumushning] oʻynab aytgan soʻzi javobsiz ham qoldirilib, bu hol yana uning miyasini qotirdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

9. koʻchma Turli-tuman, shoʻx, yoqimli harakat qilmoq (jonivor va narsalar haqida).

Hovuzda baliqlar tiniq suvni toʻlqinlatib oʻynaydi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

Chayqaladi dengiz beorom Oq chechakdek koʻpiklar oʻynar. — Gʻayratiy

Duxoba gullarga dudoq tegizib, Har sahar shabada oʻynab yotadi. — Uygʻun

Belanchak boshida oʻynar parcha nur. — A. Oripov

10. koʻchma Koʻrk, goʻzallik aks ettirib harakatlanmoq, pirpiramoq, dirkillamoq.

Qizning qosh-qovoqlari oʻynaydi.

Uning [Inobatning] ozib, kichkina boʻlib qolgan yuzi, uzun kipriklari hayajon bilan oʻynar edi. — X. Toʻxtaboyev, Felyetondan keyin

Laʼli paranji-chachvonini oppoq bilagiga tash-lab, sevganiga termilib qolgan; qora atlas koʻylagini turtib chiqqan qavariq koʻkragi bekni telba qilar darajada oʻynab turibdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

11. Irgʻishlash, shox tashlash va shu kabilar tarzdagi oʻynoqi harakat qilmoq.

Osmonda ozod qushlar oʻynab-oʻynab parvoz qiladi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Elligida aygʻir otday oʻynaydi — Oysuluv

12. koʻchma Qabarib, boʻrtib chiqmoq (mushak, tomir kabilar haqida).

Terib qoʻyilgan yapaloq gʻishtlar ustiga choʻkib, tomirlari oʻynagan, qaltiroq qoʻliga moʻlgina nos toʻkib, til tagiga otdi. — Mirmuhsin, Bir xumcha tilla

Mashq qilaman har kuni, Muskullarim oʻynaydi. — Yu, Hamdam

ot 1. Odatda deraza, eshik koʻzlariga oʻrnatish uchun ishlatiladigan yassi shisha.

Bir taxta oyna. Deraza oynasi. Oyna zavodi. Oyna sinigʻi. Oyna kesmoq.

Tumanlangan deraza oynalarida yirik qor parchalari oq kapalakday koʻrinadi. — Oybek,Tanlangan asarlar

2. s. t. Deraza.

— Qor-ku mayli-ya, boʻroniga nima bor, — dedi blindaj oynasidan qarab turgan Normat. — I. Rahim, Chin muhabbat

— Ikki tomon togʻ — dedi Hafiza mashina oynasidan baland togʻlarga agʻrayib, — muncha chiroyli! — Mirmuhsin, Umid

3. Qarshisidagi narsalarni aks ettiradigan, odatda kishi oʻz aksini koʻradigan, orqasi sirlangan maxsus shisha; koʻzgu.

Basharang qiyshiq boʻlsa, oynadan oʻpkalama. — Maqol

Dahlizdagi oyna oldida sochlarini tarayotgan Xolisa ularga soxta jahl aralash gʻurur va bir oz mehr bilan kinoya qildi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

[Zebo] Oynaga qarab, oʻzini tuzatdi. Shuhrat, — Shinelli yillar

4. koʻchma Biror holatni, hodisani aks ettirib yoki yoritib turgan narsa; koʻzgu.

Doʻst doʻstning oynasidir. — Maqol

Kundalik daftar — maktab bolasining xulq-atvorini, olgan baholarini ravshan koʻrsatib turadigan tiniq oyna. — M. Ismoiliy, Bizning roman

5. s. t. Koʻzoynak.

Oyna ortidan tikilib turgan bir juft oʻtli koʻz uning ongiga anchadan keyin yetdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

fl. 1. Oʻynamoq feʼlining birgalik nisbati.

Ketishdilar quvlashib, Oʻynashib kula-kula. — T. Toʻla

Bolalar har kungidaqa oshiq oʻynashmadi kitobchalarni tomosha qila boshlashdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Jiddiy emas, hazil-huzul munosabatda boʻlmoq, mensimay muomalada boʻlmoq.

Oʻynashmagin arbob bilan, arbob urar har bob bilan. — Maqol

Bu — bir kishining chorak umri degan gap. Ha, qonun bilan oʻynashib boʻladimi! — S. Anorboyev, Oqsoy

3. Oʻz nikohida boʻlmagan shaxs bilan yaqin aloqada boʻlmoq.

Xumorxonni olmasdan, shunday oʻynashib yuraversangiz boʻlmasmidi? — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

Oʻsha Xolmat jikkakka ham oʻynashib tekkan. — E. Raimov, Ajab qishloq

ot Oʻynash bilan boʻladigan munosabat, aloqa.

Odamning shunday xotini boʻlsa, bolasi boʻlsa-yu, birovlarning xotini bilan oʻynashlik qilsa-ya. — I. Akrom, Adolat

посл.сов. с огнем не играй, с огнем не шути