Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «kish» — результатов: 589

Фильтр

Словарные статьи

173
kishi

ot 1. Fikrlash, soʻzlash hamda ijtimoiy mehnat jarayonida qurol yasash va undan foydalanish qobiliyatiga ega boʻlgan jonli mavjudot, zot; odam, inson.

Til kishilarning oʻzaro aloqa qurolidir.

Kishining ruhiy holati va ish qobiliyati muayyan ritmga boʻysunishini odamlar allaqachon payqashgan. — Gazetadan

Uning yuqori qismidagi tugmachani bossangiz, teshikdan maxsus uzunlikdagi elektromagnit toʻlqinlar chiqib, kishi miyasining uxlatuvchi markaziga taʼsir koʻrsatadi. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv

Zaytun daraxtining turgan-bitgani kishi organizmi uchun foydali. — Gazetadan

2. Insoniyatga mansub zot, shaxs, odam.

Obroʻli kishi. Xushomadgoʻy kishi. Oilamizda toʻrt kishi bor. Har qanday kishi. Olijanob kishi. Kishilar toʻdasi. Besh kishidan iborat komissiya,

Novcha kishi shofyor uzatgan papkani qoʻltigʻiga qistirdi-yu, katta-katta odim tashlab, tezda sheriklariga yetib oldi. — A. Obidjon, Akant qaragʻay Gulmat

Ey, bu ota Sharif tarroning janozasida Otamurod qorining yonida qurʼonni sharillatib oʻqib oʻtirgan kishi-ku! — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Kishi yaxshi koʻrgan odamini, ming oʻrab tashlanmasin, bitta qiligʻidan biladi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Umuman, balogʻat yoshidan oʻtgan shaxs; katta yoshli odam.

Ayol kishi. Erkak kishi,

— Yoshing yigirma beshga qarab boryapti, — dedi onasi hamon oʻsha titragan tovushda, —

xotin kishi oʻttizga kirsa oʻtin boʻladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

U kamgap, birovga aralashmaydigan kishi edi. — S. Ahmad, Yulduz

Kabinetdan grajdancha kiyimdagi novcha kishi, orqa eshikdan esa uchta militsioner tushib keldi. — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat

4. Oʻzga,- begona shaxs, birov.

Kishi yurtida xon boʻlguncha, oʻz yurtingda gado boʻl.

Jiyan, aqling boʻlsa, kishining bir tiyiniga xiyonat qilma. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. Shariatga binoan, balogʻatga yetgan xotin-qizlar yuzini, oʻzini koʻrsatmasligi kerak boʻlgan begona erkak.

Qoʻrgʻon eshigidan ayol ovozi eshitildi: — Nima kerak? — Munda kel! — chol qoʻli bilan imladi. — Kishi bor-ku — Qarindosh, Xushroʻyning oʻgʻli, — deb tushuntirdi chol. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Taʼkid ifodalaydi.

Afsuski, kundalik turmushimizda baʼzan buning aksini koʻrib, oʻksinasan kishi. — Mushtum

Yomgʻirda yuvilgan trotuarlarda yursang, shunchalik yengil tortasanki, imtihonlarni ham stipendiya tashvishini ham unutib yuborasan kishi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

  • Kishidan qochmoq Begona erkakka oʻzini koʻrsatmaslik (xotin-qizlarga nisbatan qoʻllanadi).
  • Kishi bilmas Yashirin holda, hech kimga bildirmay; zimdan. Juda hayallab ketishdi-ku. Kishi bilmas borib kelmaysanmi, uka? [dedi Mansur]. Z. Said, N. — Safarov, Tarix tilga kirdiHar bir harakatingni kishi bilmas aygʻoqchi kuzatadi. — K. Yashin, Hamza
Полная статья →
kishan

ot 1. Otning ikki oldingi oyogʻiga (erkin yurishga imkon bermaslik uchun) solinadigan boʻgʻov, zanjir.

2. Oyoq, qoʻl, boʻyinga solib, qulflab, band qilib qoʻyiladigan, temir halqalardan ishlangan maxsus moslama.

Nabi Farhodning qoʻl-oyogʻiga bogʻlangan oddiy kishanni ochdi va boʻgʻovli kishanlardan birini olib, uning buti va boʻyniga urdi. — S. Ayniy, Qullar

Soldat kalitni berdi. Boyagi erkak mahbuslarning qoʻllaridagi kishanlarni ochdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

3. Umuman, erkin harakatga yoʻl qoʻymaydigan narsa, toʻsiq, gʻov.

Ammo Sohib qori bilan Bozorovlar unga kishan boʻlmasalar bas edi! — I. Rahim, Chin muhabbat

U vaqtda ot, sigir tushunmaslik oyogʻimga kishan boʻlgan ekan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Zeb-u ziynat, oʻyin-kulgiga oʻrgangan xotin uchun bola oyoqning kishani boʻlib tuyulardi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

  • Kishan(ga) solmoq (yoki urmoq) Kishanli holatga solmoq, kishanband qilmoq; kishanlamoq. Zulmga qarshi soʻzlagani uchun, dehqonlarga yer talab qilgani uchun uni kishanga solishdi. — Oybek, Nur qidiribBir necha soldat kelib, mahbuslarni ushladi. Yasovul hammasining qoʻliga kishan urdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
Полная статья →

Показать все · 173 →

В определениях

42

Показать все · 42 →

Сказки

205
Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Andijonlikning hikoyasi
Устное народное творчество

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aql bilan baxt
Устное народное творчество

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Показать все · 205 →

Диалектные материалы

169
Chorjuvoldiz
Fargʻona viloyati · Chorjuvoldiz

bo'yinchaning kigizdan bo'lgan qismini tikish uchun po'latdan yasalgan, uzunligi 18 sm., diametri 2 mm., uchi egri juvoldiz

Imma
Xorazm viloyati ·

Xotinlarning birgalashib ko'rpa-to'shak tikishi.

Tikma
Fargʻona viloyati · ekish usuli

chigitni sochmasdan bir-bir tikib ekish

adramkäsh
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · juvoldiz

Charm, chipta kabilarni tikish uchun qoʻllanadigan katta, uzun (10-15 sm), uchi ilmoqli juvoldiz

aqiy
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · bir ko'ziga oq tushgan kishi, gilay

1. bir ko'ziga oq tushgan kishi; 2. gilay

aqlïq
Xorazm viloyati · oqlik

1. Yaxshilik. 2. Qiznikida sovchilarga beriladigan tortiq. 3. Biror kishining o'lganiga yil to'lgach, kiyiladigan oqlik

Показать все · 169 →