Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «ichki» — результатов: 646

Фильтр

Словарные статьи

147
ichki

sft. 1. Ich qismda, ichkarida joylashgan; ichkarigi, ichkaridagi.

Ichki hovli, Ichki eshik.

Oyqiz Olimjondan kelgan xatni nimchasining ichki choʻntagiga yashirdi-da, darrov oʻrnidan turdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

2. Ich qism (tomon)ga oid; tashqi.

Jurnalning tashqi va ichki bezalishi izchil takomillashtirib borilmogʻi kerak. — Gazetadan

Binoning ichki pardozi hali uncha bitmagani uchun choyxona hali bu yerga koʻchmagan, bino hozircha klub vazifasini oʻtab turar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Mamlakat, davlat, tashkilot va shu kabilarning oʻz ichida va oʻz ishi bilan bogʻliq boʻlgan.

Davlatning ichki ishlari. Ichki imkoniyatlar. Ichki nizolar. Ichki va xalqaro hayotga oid masalalar.

4. Kishining ruhiy dunyosiga, kechinmalariga oid.

Uning oqish yuzi ichki kechinmalarini uzluksiz aks ettirardi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Kishining ichki hissiyotini yuzidagi oʻzgarishlardan tezda payqab oluvchi Islomxoʻja qizidagi alam-iztirobning izlarini darhol sezdi. — J. Sharipov, Xorazm

Aravakashning ichki holatini sezib turgan Badia chidab turolmay, darhol otasini turtdi: — Suv beraymi, ota? — Mirmuhsin, Meʼmor

5. (-lar qoʻshimchasi bilan) Temuriylar, boburiylar va shayboniylar saltanatida hukmdor saroyida xizmat qiluvchi navkarlar, xos qoʻshinlar; hukmdorga yaqin mulozim va beklar.

Shayboniyxon koʻshkning yuqorigi qavatida peshin namozini oʻqib boʻlgan ham ediki, yasovul kirib, Sulton Ali Mirzo bir necha ichkilari bilan qalʼadan xon huzuriga kelganini aytdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

  • Ichki aʼzolar Odamlar va hayvonlar gavda (tana)sining ichki boʻshliqlarida joylashgan va oʻziga xos bir yoki bir necha vazifa bajaruvchi aʼzolar.
  • Ichki kasalliklar 1. Ichki aʼzolar kasalliklarining umumiy nomi;
  • Ichki kiyimlar Ochiq badanni yopib turish, ter va boshqalar ajralmalarni shimib olish va shu kabilar uchun xizmat qiladigan, badan bilan tashqi engillar oraligʻida foydalaniladigan (kiyiladigan) gigiyenik kiyimlar.
Полная статья →
ich

ot 1. Ichki boʻshliq; tash.

Chodirning ichi. Ogʻizning ichi.

Oftob bilan toʻlgan keng derazali uyning ichi oydin. — S. Ayniy, Qullar

2. Narsalarning buyum eltadigan qismi; sirt.

Ariqning ichi. Qopning ichi. Bosh yorilsa, boʻrk ichida. — Maqol

Sumkasini titkilab, ichidan ikki-uch xil dori oldi, ularni usta Bahromga berib, qachon, qanday ichishni tayinladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Narsaning ichki qismi, orasi.

Nonning ichi. Xamirning ichi. Tarvuzning ichi. Ichi qurtlagan olma. Qopdagi bugʻdoyning ichi.

4. Oshqozon, qorin, meʼda.

Koʻzing ogʻrisa — qoʻlingni tiy, iching ogʻrisa — nafsingni tiy. — Maqol

Jonfigʻon byulleten olgani doktorning oldiga chilimning suvini ichib, lohas boʻlib kirgan ekan, doktor ichini chayqabdi. — A. Qahhor, Jonfigʻon

5. Kishining ichki, ruhiy dunyosi; koʻngil, yurak, dil, qalb.

Ota ichidan oʻtganini oʻzi biladi. — A. Muxtor, Opa-singillar

— Toʻgʻri, Oʻktam menga yoqadi. Biroq hammadan burun odamning ichi kerak, — dedi Komila. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Elmurod uning harakatlariga beixtiyor razm solib oʻtirdi. Nazarida, soqoli xiyla oqarib qolgan bu odamning vajohati zaharli, ichini qandaydir alam oʻrtagan koʻrindi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

6. Egalik va makon kelishiklari shaklida (ichiga, ichida, ichidan) koʻm. vzf.

Hafta ichida. Uy ichidan gʻalati ovoz eshitildi.

  • Ichi achimoq (yoki kuymoq) Xafa boʻlmoq; achinib kuymoq. Elchiyevning, qiziga ichi achirdi. — E. Aʼzamov, JavobYonverida ularning munozarasini choʻchibroq kuzatib turgan dehqonlarning yuzida Avazga xayrixohlik koʻrib, ichi kuydi, battar gʻijindi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
  • Ichi pishmoq (yoki qizimoq) 1. Zerikmoq. Uyda oʻtiraverib, ichim pishdi;Baʼzi birovlar ichi pishib, goh yoʻlga qarashadi, goh toqqa chiqib qilinadigan ishlarni oʻzlaricha choʻtlashadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Ich-ichidan Yurakdan, qalbdan, chin dildan. Ich-ichidan sevinmoq. Ich-ichidan tahsin oʻqimoq.Ularni kuzatib oʻtirgan Sunbulxon aya ich-ichidan quvonardi. Mirmuhsin, — UmidAsror esa ich-ichidan gʻijinib, asabiylashardi. — Yoshlik
  • Ichi qora Dili buzuq, birovning baxt-quvonchini koʻrolmaydigan; hasadgoʻy. Yaxshi, oʻsha Homidni sen qanday odam, deb oʻylaysan? [deb soʻradi Yusufbek hoji]. — Qoʻlansa soʻzli, ichi qoraroq bir yigit edi, — dedi Hasanali. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Ich(i) ga yutmoq Oshkor etmaslik, oʻzida saqlamoq (gap, soʻz va shu kabilarni). Azizim, ey jafokash xalq, bardoshingga ming tahsin, Chiqarmay ichga yutding, koʻzdagi yoshingga ming tahsin. — Voqif.
  • Ichidan pishgan Sirini hech kimga bildirmaydigan, oʻz ishiga pishiq; quv. Uning harakati va tovlanishidan ichidan pishgan, uddaburo ekani darrov sezildi. Shuhrat, — Shinelli yillar
  • Ichini boʻshatmoq Koʻnglidagini aytib, ruhan yengillanib olmoq. Uning gapirmaganiga Juman alamda qoldi Achchiq haqiqatni yuziga solib, roʻy-rost soʻka qolmaydimi? Qizigʻida Juman ham ichini boʻshatib olardi. — A. Muxtor, Tugʻilish
  • Ichini mushuk (yoki it) tatalamoq (yoki tirnamoq) Ruhan bezovtalanmoq; koʻngli notinch, gʻash, bezovta boʻlmoq. Bu payt Saidgʻozida ham Xoʻjabekovga achingudek hol qolmagandi: ichini mushuk tatalardi. Ammo sirini boy bermadi. — S. Anorboyev, Oqsoy
  • Uy ichi Oila aʼzolari; oila, xonadon. Uy ichingiz omonlik, bir gap boʻlsa, Oʻtar bobom xabar berar ekan. — S. Siyoyev, YorugʻlikQancha mehnat, qancha mashaqqat! Yolgʻiz oʻzi emas, butun uy ichi bilan ishlagan, albatta. — Oybek, Tanlangan asarlar
Полная статья →
ichkilik

ot 1. Kayf beradigan ichimlik, spirtli ichimlik.

Tantiboyvachcha kechagi bazm va ichkilik kayfini butun kun choʻzilgan uyqu bilan tiniqtirib, qoʻrgʻon eshigidan bogʻ tashqarisiga chiqdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Otabek ichkilikdan qattiq hazar qilar va bu kungacha mayni oʻziga dushman kabi koʻrib kelar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Kayf qiluvchi ichimlik bilan mashgʻullik, ichkilik ichish; ichkilikbozlik.

Har kuni mehmon, har kuni tashqarida ichkilik, shovqin-suron bilan vaqt kechiradi. — Oybek, Tanlangan asarlar.

Полная статья →

Показать все · 147 →

В определениях

368

Показать все · 368 →

Сказки

62
Aql bilan baxt
Устное народное творчество

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Aqlli, idrokli, zehnli
Устное народное творчество

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Badalqorachi
Устное народное творчество

Uch aka-uka otasining oltin toyini oʻgʻirlab ketayotgan sirli maxluqni topishga urinadi. Kenja oʻgʻil Badalqorachi bu sirni ochib, bir qancha qizlarni devlar zu

Bale, bale, bale
Устное народное творчество

Chol bilan kampirning katta tarvuz yetishtirishi va uni podshohga sovgʻa qilishi bilan boshlanadigan ushbu ertakda, cholning topqirligi va adolat talabi markazi

Baliqchi bola
Устное народное творчество

Bu ertakda kambagʻal baliqchi bola podshohning qiyin topshiriqlarini bajarib, oʻzining donoligi va omadini namoyish etadi. Uning sirlari ochilgach, podshohning

Bektemir botir
Устное народное творчество

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Показать все · 62 →

Диалектные материалы

69
DUKART, dökart, dökat
Fargʻona viloyati · dukart

chilangarlikda - qaychining, ko'pincha soch olinadigan kichkina turi. Buni yana yupqaroq gazlama va qog'oz kesish uchun ham ishlatiladi

DUKARTCHA, dökartcha, dökachcha
Fargʻona viloyati · dukartcha

chilangarlikda "dukart"ning kichkina turi. Ilgari sartaroshlar dukart ishlatib bo'lmaydigan nozikroq joylarning tuk va mo'yini qirish uchun dukartchani ishlatar

alanliq
Xorazm viloyati · yalanglik

usti kichkina tepalardan, chuqurliklardan iborat bo'lgan daraxtzor joy

anna
Qashqadaryo viloyati · kichkina soy

kichkina soy

arna
Qashqadaryo viloyati · kichkina soy

kichkina soy

Показать все · 69 →