Поиск

fl. 1. esk. 1 Aylanmoq, oʻxshamoq; bir tomondan ikkinchi tomonga oʻgirilmoq.

Yonmagan qorlar yonar, Tushlarim oʻngga doʻnar. — Sharq yulduzi

Toshga doʻndi yostiqlar, gʻam-gʻussa bosh qoʻyganda. — Saodat

2. Qaytmoq; tiklanmoq, oʻzgarmoq.

Mard oʻgʻlonsan, alvon-alvon doʻnmagin. Xasmingning soʻziga, bolam, koʻnmagin. — Xushkeldi

Qiyo qaytgan davlat qayta doʻnmaydi, Baxt qushi qoʻlingga oson qoʻnmaydi. — Tohir va Zuhra

ot 1. Boshoqli va dukkakli oʻsimliklar mahsulining bir donasi.

Bugʻdoy doni. Makkajoʻxori doni. Dehqon ishlab don sochar, El-yurtiga non sochar. — Maqol

Arpaning doni boʻlguncha, Bugʻdoyning somoni boʻl. — Maqol

— Bir qumursqa bir dona donni tortsa, ikkinchi qumursqa orqadan itarib, unga yordam beradi-da, — dedi bir dehqon. — S. Ayniy, Qullar

2. Shunday mahsul majmui, yigʻindisi; gʻalla.

Birida ulov boʻlsa, ekish uchun doni yoʻq, doni borida ulov, yer yoʻq. — N. Safarov, Olovli izlar

Endi mehnat kuniga ham oz-moz don tegsa kerak. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Boshida otasi, uyida qopda doni boʻlsa, bular shu yerda oʻtirarmidi. — T. Ashurov, Oq, ot

3. Parrandalarga beriladigan shunday ovqat, ozuqa; (sochiladigan) don-dun.

Bir tovuqqa ham suv kerak, ham don. — Qanotli soʻzlar

Bolali ona nonga toʻymas, Bolali gʻoz — donga. — Maqol

Ey, doʻstim, hozir-chi, tuxum qilmaydigan tovuqqa hech kim don bermaydi. — Shukrullo, Saylanma

Onasi toʻr ortidagi tovuqlarga don sochardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol.

fl. 1. Doʻnmoq feʼlining orttirma nisbati.

2. s. t. Joyiga keltirib, koʻngildagidek qilib, boplab bajarmoq, ijrosini joyiga qoʻymoq, oʻrinlatmoq.

Gapni doʻndirmoq.

Chorshanba — zoʻr yigit, ishni doʻndiradi. — M. M. Doʻst,

[U] Oʻzimizning taomlarni— kabob va palovdan tortib to halimgacha — doʻndirib yuboradi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

ot s. t. Talabga javob beradigan qilib, oʻrinlatib, joyiga keltirib, koʻngildagidek qilib ishlangan, tayyorlangan.

Doʻndirma kabob. Doʻndirma ish.

Doʻndirma qilib damlangan choylar ketma-ket quyilib turibdi. — K. Yashin, Hamza

— Eh, qani endi, doʻndirma ish boʻlar edi-da! — Hakimboyvachcha labini yalab qoʻydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

fl. Doʻndirmoq feʼlining birgalik nisbati.