Поиск

ot 1. Bir-biriga tartib bilan, birin-ketin oʻtkazilgan, biriktirilgan metall (yoki boshqa qattiq material) halqalar shaklidagi, roʻzgʻorda, xoʻjalikda turli maqsadlarda ishlatiladigan arqon(cha), tizimcha.

Temir zanjir. Soat zanjiri.

Bogʻlab qoʻyilgan sherday it bogʻ tomonga qarab irillar, zanjirni uzib yuborguday oʻzini otardi. — Gʻ. Gʻulom, Mashʼal

Bunaqa zanjirni yanga tugul, qishlogʻimizdagi manman degan temirchi ham uzishi qiyin. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Metall halqalardan tayyorlangan, eshik yoki darvozalarni berkitib qoʻyishda bir tomoni zulfinga ilinadigan ilgak.

Eshikning zanjirini ilib qoʻying.

[Hasanali] Zanjirni tushirib, darvozaning bir tabaqasini ochish hamono shu tabaqaga suyalib turgan Otabek Hasanalining oyogʻi ostiga yiqilib tushdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. kesim vzf. Zanjir bilan berkitilgan, zanjirlangan.

[Otabek] Jannat opaning eshik zanjir degan tovushini eshitgach daricha yoniga choʻnqaydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Oltin, kumushdan yasalgan kichik nozik halqalardan tayyorlangan, boʻyinga yoki qoʻlga taqiladigan ziynat buyumi.

5. maxs. Mashina, mexanizm va baʼzi qurilmalarning ketma-ket biriktirilgan halqa-qismlardan iborat egiluvchi, aylanadigan qismi.

Shu vaqt oʻrta koʻchada zanjiri uzilib, yoʻlga koʻndalang boʻlib qolgan tankdan yakka miltiq ovozi eshitildi. — I. Rahim, Chin muhabbat

6. Mahbuslarning qoʻli yoki oyogʻiga bogʻlanadigan temir halqa; kishan.

Shoir Avaz xonning gʻazabiga duchor boʻladi va zanjirda azob-uqubat bilan vafot etadi. — Oʻzbek adabiyoti tarixi

7. koʻchma Qullik, asorat; biror narsa-hodisaning qurshovi, iskanjasi.

Eski urf-odatlar zanjiri hamon Gulsumning erkini boʻgʻib, taqdiriga xavf solib turardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

8. koʻchma Biror narsa yoki kimsalarning uzluksiz, tigʻiz bogʻlanib turgan qatori, tizmasi.

Voqealar zanjiri.

Gʻulomjon mirshablar zanjirini uzib, oldinga oʻtdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

9. koʻchma Ikki narsani, kimsani oʻzaro chambarchas bogʻlovchi narsa; rishta, robita.

[Anvar:] Juftlanishning, menimcha, eng muhim bir sharti bor, ul ham ikki tarafning muhabbat zanjiri bilan bir-birlariga qat-tiq bogʻlanishlaridir. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

10. fiz. Tex. Uzluksiz, aylanma tizim yoki qator hosil qiluvchi elementlar birikmasi.

Elektr zanjiri.

shınjır formasındaǵı naǵıs túri.

sft. Zanjiri bor.

Zanjirga bogʻlangan, kishanlangan.

Zanjirband it.

Taqdirning oʻyinini qarangki, bugun oʻsha Avaz zanjirband boʻlib, oldida turibdi. — S. Siyoyev, Avaz

Ark ustida xon Bobo bilan Husayn paydo boʻladi va shundan keyin Tohirni yasovullar zanjirband olib kiradilar. — S. Abdulla, Tohir va Zuhra

fl. Zanjirni zulfinga ilib berkitmoq (eshikni, darvozani).

[Hasanali] Oʻrnini mehmonxonaga yozib, darvozani zanjirlab keldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

fl. Zanjirlamoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Zanjirlamoq feʼlining orttirma nisbati.

Maʼlum sharoitlarda aylanuvchi zvenolarni ajratish va birlashtirishga moʻljallangan mufta

Velosiped uzatmalar qutisidagi zanjirni bir zanjirdan boshqasiga oʻtkazadigan qurilma

— shunday reaksiyaki, bu reaksiyani yuzaga keltiruvchi zarra (neytron)lar shu reaksiya mahsuloti sifatida hosil boʻladi. Uran yadrosining boʻlinishida (uran yadrosi neytron bilan bombardimon qilinganda) ikki-uch neytron ajraladi. Ularning ixtiyoriy bittasi oʻz navbatida qoʻshni yadroni parchalaydi va bu yadro ham yana qoʻshni yadroni parchalashi mumkin boʻlgan neytronlarni chiqaradi. Natijada boʻlinayotgan yadrolar soni keskin ortib ketadi. Zanjir reaksiya yuzaga keladi. Zanjir reaksiya davom etishi uchun uranning muayyan massasida ajralib chiqayotgan neytronlarning oʻrtacha soni vaqt oʻtishi bilan kamaymasligi kerak. Bu shart neytronlarning koʻpayishi koeffitsiyenti K birdan katta yoki birga teng boʻlsa, bajariladi.Цепная ядерная реакция — это такая реакция, в которой частицы, вызывающие её (нейтроны) образуются как продукты этой реакции. При делении ядра урана (бомбардировки ядра урана) нейтроном освобождаются два-три нейтрона. Любой из этих нейтронов может в свою очередь вызвать деление соседнего ядра, которое также испускает нейтроны, способные вызвать дальнейшее деление. В результате число делящихся ядер очень быстро увеличивается. Возникает цепная реакция. Для течения цепной реакции необходимо, чтобы среднее число освобождённых нейтронов в данной массе урана не уменьшалось с течением времени. Это условие будет выполнено, если коэффициент размножения нейтронов К больше или равен единице.

Bir-biridan yerga yoki boshqa simga nisbatan qarshilik, elektr sigʻimi, oʻtkazuvchanlik yoki induktivlik bilan farqlanadigan yelkalari boʻlgan ikki oʻtkazgichli liniya.английскийunbalanced circuitрусскийнесимметричная цепь

погов. один негодяй может инжир (дерево) срубить, два негодяя (в компании) могут замок выломать (т. е. обокрасть квартиру).

Zanjirga solinmagan; bandsiz, zanjirsiz, erkin.

Mittixon toʻramning qalandarlari bezan-jir ayiqlarday talqin oʻqib, rastani boshlariga koʻtarib kelar edilar. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Mamayev xirsi bezanjir emasmi, bir siltanib, Mamatqulovning qoʻlidan chiqib ketdi. — X. Sultonov, Onamning yurti