Поиск

a green, blue (colour)

sft. kt. Aql, zehn; ziyraklik.

Sizda shunday zako va isteʼdod koʻraman. — Oybek, Navoiy

ot q. x. Namlik yoki zaxni qochirish uchun yer, paykal oʻrtasidan qazilgan ariq; zovur.

Ot botqoqlikdagi zakon suviga tumshugʻini botirib ichmoqchi boʻldi-yu, shoʻrligidan yana tumshugʻini tortdi. S. — Ahmad, Odamning izi

ot esk. q. Buyurtma.

ot kt. Zehni, aqli oʻtkir; dono, aqlli.

Hofiz Koʻykiy qalbini chulgʻagan va oʻzi ham anglab yetmagan bu gʻalati hislarni fa-qat shu zakiy zotgina tushuna olishiga chin yurakdan ishondi. — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi

Qirq yil zahmat chekdi qay bir zakiy zot, Bir kun etmoq uchun fikrin ifoda. — A. Oripov, Hayrat

ot 1. din. Shariatga muvofiq, puldor, badavlat musulmonning oʻziga qarashli mol-mulki va daromadining qirqdan bir ulushi miqdorida (roʻza vaqtida) beva-bechoralarga, kambagʻal-qashshoqlarga beradigan xayr-sadaqasi.

Mana, Fargʻonaning eng aziz, eng badavlat, eng xalqparvar odami — Sodiq-jon boyvachcha yaqinda butun Qoʻqon xalqiga zakot berdilar. — K. Yashin, Hamza

2. tar. Oʻrta Osiyo xonliklarida: chorva va mol-mulkning qirqdan bir ulushi miqdorida har yili xazina foydasiga olingan soliq.

Soliqlarning uchinchi turi — zakot — mol-mulkdan olinadigan davlat soligʻi edi. — F. Ozodayev, Toshkent tarixidan ocherklar

dehqonlar kosiblar hamisha amirning xiroj, zakot singari soliqlarining jabrini tortar xonavayron boʻlardi. — Gazetadan

1. Sutsimon shirasida oʻtkir zaharli modda boʻlgan daraxt; anchar.ZAKKUM

2. Tatimaydigan, minnatli yoki zaharli achchiq ovqat.

ot kam qoʻll. Sotib yoki buyurtma orqali olinadigan narsa, bajariladigan ish uchun oldindan beriladigan (toʻlanadigan) haq.

Zakalat bermoq. Zakalat olmoq.

Oʻtkir aql-idrok, zehn, zako.ZEKAVET

ot Yaxna ovqat, yegulik; gazak.

ot esk. q. Buyurtmachi.

ot Aqllilik, ziyraklik; donolik.

Ota-ona goʻdakning zakiyligiga lol qolib, choʻrini topib keladilar va undan afv soʻraydilar. — O. Yoqubov, Koʻhna dunyo

ot tar. Zakot yigʻuvchi.

[Kampir] Zakotchiga taom pishirmoq uchun qoʻrgʻonchaga qarab yurdi. — Oybek, Navoiy

Zakotni bek yoki xon tomonidan tayinlanadigan zakot-chi yigʻar edi. — F. Ozodayev, Toshkent tarixidan ocherklar

sft. ayn. Zakiy.

Zakarpatye

n Transcaucasian

ogʻzaki xabar Verlautbarung f, Verlesung f

ot 1. Oʻsimlik poyasi va ildizining koʻpincha yumshoq toʻqimadan iborat boʻladigan ichki qismi.

Tolning oʻzagi.

2. shv . Daraxt, buta kabilarning tanasi; poya.

Gʻulomjon oʻrikning keksa, yoʻgʻon oʻzagini ushlab turib toʻxtadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Sumba qildim irgʻayning oʻzagidan. Oq olma, qizil olma.

3. Ildizmevaning (yogʻoch oʻzagiga oʻxshash) oʻrta qismi.

Sabzining oʻzagi.

4. tex . Elektromagnit va shu kabilarning ichiga, oʻrtasiga oʻrnatilgan qism; sterjen.

Elektromagnit oʻzagi.

5. tlsh . Soʻzning asl maʼnosini bildirib, yangi soʻz yasalishiga asos boʻladigan, soʻz yasovchi qoʻshiladigan eng kichik qism; soʻz yasalish asosi.

6. koʻchma Biror narsaning eng muhim, asosiy qismi; asos, mohiyat.

Ular [ayollar] oilaning oʻzagi va fayzigina emas, balki jamoatchilik hayotida ham alohida oʻrin egallaydilar. — Gazetadan

Mening nazarimda, oʻrtoq Mardiyev, biz qilayotgan ishning oʻzagi bitta! Umumxalq, umumdavlat manfaati. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan

1. Gidilmesi çok süren, çok ötelerde bulunan, ırak, yakın karşıtı.UZOQ

2. Arada çok zaman bulunan.

ot 1. Bezatish, yasatish vositasi; husn, koʻrk, chiroy beruvchi narsa; ziynat beruvchi buyum yoki naqsh.

Arxitektura bezaklari. Archa bezaklari. Bezak buyumlari. Badiiy bezak.

Egar jabduqlaridagi oltin bezaklari quyosh nurida yalt-yalt qilayotgan boʻz otni jilovdor yetaklab keldi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Nuri kiyinishni, bezakni sevar edi. Zirak, bilaguzuk, zarkokil, qoʻltiqtumor, tillaqosh, zebigardon kabi buyumlardan quti-quti yiqqan. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. koʻchma Husn, koʻrk. Soʻz — kishining oʻzagi, Odob — kishining bezagi. Maqol. Til — aql bezagi. Maqol.

Yaxshi fazilatlar inson kamolotining bezagi, husni, jon rohati va farogʻatidir. — Gazetadan