Изоҳли луғат
· яна 1 та луғатда
от айн. Атеизм.
Қидирув
«худосизлик» бўйича 23 та натижа
Филтр
Луғат тури
Луғат мақолалари
23 та · 1-саҳифа / 2
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
от 1. Диний тушунчага, хусусан ислом динига кўра, бутун мавжудотни, бутун оламни яратган ва уни бошқарувчи олий илоҳий куч; ҳар қандай диннинг эътиқод қилиш асоси (мусулмонларда: Аллоҳ сўзининг синоними).
Худо бутун жониворларни яратиб бўлиб, ҳар қайсисига умр улашадиган бўлибди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
— Мирзо Анвар инимга худо мартаба ато қилган эмиш деб эшитдим, — деди Сафар бўзчи. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
2. Кўпхудоликда оламнинг қандайдир бир қисмининг олий ҳукмдори.
Севги худоси. Уруш худоси.
Гўзалликнинг қошида ахир Чўкка тушган ҳатто худолар. — А. Орипов
- Аввали худо Аввало Худонинг хоҳиши, қудрати билан. [Ибн Ямин:] Қизимнинг жонини аввали худо, қолаверса, сиз асраб қолдингиз. — К. Яшин, Ҳамза
- Азбаройи худо — Агар эшикни ёпиб ухласанг, азбаройи худо, ҳужрангда бир ҳафтагача тонг отмайди, — деди Мирвали. — А. Қодирий, Кичик асарлар
- Худо асрасин (ёки сақласин) Бирор нохушлик, фалокат, зарарли кимсага ёʻлиқмасликни тилаб айтиладиган ибора. Ишқилиб, ўзингга эҳтиёт бўл, болам. Бирор фалокатдан худо асрасин! — Ҳ. Ғулом, Машъал[Меъмор:] Мунофиқлардан худо асрасин! — Мирмуҳсин, Меъмор
- Худо берди Бахтли, давлатли бўлди ёки нима истаса, шуни қила олади каби маъноларни ифодалайди. Кейин Гулнорга худо беради, у эрка, арзанда хотин бўлиб, эрга суялиб, кўнглига нима келса, шуни қилади. — Ойбек, Танланган асарлар
- Худо билсин (ёки билади) Ким билади дейсиз, эҳтимол. Қоронғида яхши ажратолмадим, тусини ғира-шира анови қора Ҳомидга ўхшатдим. Тағин уми, бошқами, худо билсин, шатир-шутур қилди-да, чиқиб кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Худо кўрсатмасин Бирор кўнгилсиз воқеа юз бермаслигини тилаб айтиладиган ибора. Агар бу касаллик маҳаллий халққа ҳам юқса борми, худо кўрсатмасин, ана унда кўрасиз қиёматни — К. Яшин, Ҳамза
- Худо кўтарсин! ёки худо олсин! Зулфизар ичида: Худо кўтарсин сени деди-ю, қадамини тезлатди. — К. Яшин, Ҳамза
- Худо раҳмати ёки худо раҳмат қилсин Раҳматли (марҳумни ҳурмат билан тилга олганда айтиладиган ибора). — Китоблар икки жойда ёлғон айтишни маъқул деган эканлар: биттаси — эр-у хотиннинг орасида, иккинчиси — икки мўминни битириш учун. Буни худо раҳмати домлам ўқиб берар эдилар, — деди Сафар бўзчи. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён[Олчинбек:] Бошингизга тушган ишларнинг ҳаммасидан хабарим бор. Кампирнинг ўлими, худо раҳмат қилсин, янги ёзган асарларингизнинг ёʻқ қилиниши — К. Яшин, Ҳамза
- Худо урган 1. Ёмон, разил, ярамас. Хўжайин тоғанг жуда худо урган одам. Уйинг куйгур, шунча йил ишлатиб, энди кўчага ташлайдими? — Ойбек, Танланган асарларМен сизга: Қопонғич, жангари ит топиб келинг! десам, худо урган итни топиб келибсиз. — Латифалар
- Худо урди Расво бўлди; ишнинг пачаваси чиқди. [Одам] Ичкиликка берилдими, худо урди, Обрў кетиб, ёʻқолади тамом бурди. — Т. ЁʻлдошКейин ерга энгашиб, қўлларига катта бир тош олдилар. Юрагим шув этди: Оббо, худо урди, дедим. — П. Турсун, Ўқитувчи
- Худо урди-кетди Наҳотки шундай бўлса? Қўйинг-эй, Раҳимжон, гапирманг-эй! Худо урди-кетди. Қизим қўлингизга тушгандан бери бир кун рўшнолик кўрмади. — А. Қаҳҳор, Сароб
- Худо урибдими Бўлмаган гап, ўлибманми, нахотки шундай бўлса? Мени худо урибдими, ундай деганим ёʻқ.
- Худо хайрингни берсин Яхши тилак, миннатдорлик билдирувчи ибора. Жон биродар, худо хайрингни берсин, бу яхшилигингни икки дунёда унутмасман. — С. Сиёев, Ёруғлик
- Худо ҳақи Тўғриси; чиндан ҳам, ҳақиқатда ҳам. Худо ҳақи, одам ҳаддан ташқари қўрқса, қизиқ бўлар экан. — А. Қаҳҳор, Сароб
- Худога нима ёздим? Нима гуноҳ қилдим, гуноҳим ёʻқ эди-ку?! мазмунидаги ибора. [Матпано:] Худога нима ёздим? Наҳот утган-кетганнинг қўлига термилиб, қариб-чириб адо бўлажакман? — С. Сиёев, Ёруғлик
- Худога солдим Жазосини худо берсин. Гулсумбиби қизининг бошини силади, йиғлаб гапирди: — Қўй, қизим, Нури туҳмат қилган бўлса, худога солдим. Ўзи бир кун жазосини тортар, бир кун изза бўлар. — Ойбек, Танланган асарлар
- Худога топширдим Хайрлашиш чоғида айтилиб, худо ҳар қандай ёмонликдан асрасин, соғ бўл, омон бўл, деган мазмунни билдиради. Худога топширдим, Кумуш, қазом етиб кўролмай қолсам, мендан рози бўл! — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Худога (минг марта, беадад) шукур! 1. Бирор нарсага эришилганда айтилиб, мамнунлик, шукронани билдиради. Худога шукур, тўй кўрдим, чимилдиққа кирдим, орзу-ҳавас кўрдим. — И. Раҳим, Чин муҳаббат[Отабек:] Тузукмисиз, ота? — Худога шукур! — деди Ҳасанали. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Худойимдан ўргилай Худога шукур. — Худойимдан ўргилайки, — деди Кумуш энтикиб ва даҳшатланиб, — ёмонларнинг жазосини ўзи берган. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
айн. Художўй.
Изоҳли луғат
· яна 4 та луғатда
от дин. Марҳумлар руҳига бағишлаб ёки бирор иллатдан эсон-омон қутулганлиги учун худо ёʻлига қилинадиган садақа, қурбонлик, зиёфат.
Ҳазрат Баҳовуддин ёʻлларига етти нон худойи қилибдурлар. — А. Қодирий, Кичик асарлар
Бир неча ой ичида юзлаб қўйлар, туялар сўйилиб, маҳалла-гузарларда худойилар қилинди. — С. Сиёев, Аваз
Худога мурожаат шакли; э худо.
Худоё худовандо! Худоё тавба!
Махсум ўзича имон келтирди: — Худоё худовандо, бир ожиз бандангман. Гуноҳим бўлса, ўзинг кечиргайсан! — П. Турсун, Ўқитувчи
Изоҳли луғат
· яна 1 та луғатда
сфт. Худо номини тилдан қўймайдиган, доим тоат-ибодат билан шуғулланадиган.
Худогўй одам.
Рўзиқул ўткинчи худогўйларга қуръон ўқиб бериш билан беш тийин-ўн тийин топиб юрди. — Ғайратий, Тепалик мозор
Изоҳли луғат
· яна 3 та луғатда
от Худо ва дин ёʻлидан чиқмайдиган, худога ишонадиган; диндор.
[Ҳожи она:] Мен икки ёʻл ҳаж қилган художўй, батавфиқ хотинман! Мусулмонларга ёмонликни асло раво кўрмайман. — Ҳамза, Бой ила хизматчи
Художўйлар камайиб, зиёратгоҳга кўп вақтдан буён назр-ниёз тушмай қолган эди. — Газетадан
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
сфт. Худони тан олмайдиган, худога ишонмайдиган; даҳрий, атеист.
Доктор бир куни [Қурбон отани] маҳаллада ўзи ташкил этган худосизлар тўгарагининг машғулотига олиб борди. — А. Қаҳҳор, Тўй
quday hám din jolınan shıqpaytuģın, qudayģa isenetuģın, dindar
сфт. эск. дин. Худодан қўрқадиган; мўмин, художўй.
Душман эмас, булар устайи Заргар, Анга ҳамроҳ бир худотарс қаландар. — Маликайи айёр
Изоҳли луғат
· яна 1 та луғатда
сфт. айн. Худобезори.
- Худоё худовандо Худога мурожаат шакли; эй худо, худоё. — Ё худоё худовандо! Бандаларингга ўзинг инсоф бер, — деди аёл. — П. Турсун, Ўқитувчи
от Худойига бориб овқатланишни одат қилиб олган киши.
Мадрасамизнинг жиловхонасида ҳар якшанба ва пайшанба кунлари худойихўрлар кўча пойлаб, тикилишиб ўтирар эди. — М. Муҳаммаджонов, Тур-муш уринишлари
от Ҳар қандай ёмон ҳаракатдан ҳам қайтмайдиган; ўта дилозор, бетавфиқ.
— Бу безбетни қаердан топдингиз, худобезори-ку у? — деди Солиев ўрнидан туриб. — Ёшлик
Ўзбекча-немисча луғат
· яна 1 та луғатда
Religiosität f, Frömmigkeit f
сфт. Динга, худога ишонадиган; диндор.
Худопараст одам.
Довуд асл худопараст, менга содиқ. Ё. Хаимов, М. — Раҳмон, Ҳаёт-мамот
от эск. Камбағал, етим-есирларга худойи тариқасида озиқ-овқат бериладиган жой.
Изоҳли луғат
· яна 2 та луғатда
сфт. Худодан қўрқмайдиган; динсиз; инсофсиз, диёнациз, бетавфиқ.
Шу худобехабар амир эшигида амалдор бўлишдан кўра, ўғирлик қилиб юриш минг марта аъло. — С. Айний, Жаллодлар
qaytpas qara, jamanlıq islewden
Худо номини тилдан қўймайдиган, Худо ва дин ёʻлидан чиқмайдиган, диндор.DİNDAR