Поиск

ot 1. tar. Turkiy va moʻgʻul xalqlari hukmdorlari unvoni.

Qoʻqon xoni. Xon saroyi.

[Mulla Fazliddin:] Toshkent xoni Mahmudxon ham bizga qarshi qoʻshin tortib kelmoqda emish. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. tar. Xonlik qilgan, xon lavozimidagi shaxs ismiga qoʻshilib, unvon ifodalaydi.

Bahodirxon — Xivada, Xudoyorxon — Qoʻqonda xonlik qilgan.

3. Erkak va ayollar ismiga qoʻshilib, hurmatni ifodalaydi.

Oqilxon, Karimaxon.

ot 1. Turarjoyning alohida ajratilgan har bir boʻlimi; boʻlma.

[Qizning] Koʻzlariga yana yosh quyilib keldi-yu, chopib borib, oʻz xonasiga kirdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Ovqatdan soʻng bir oz televizor koʻrib oʻtirishdi. Keyin ota-bolaga shu televizorli xonaga joy solib berishdi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

2. Korxona, tashkilot, muassasalarda muayyan maqsad uchun ajratilgan alohida joy; boʻlma.

U [Aziza] devoriga har xil diagrammalar, portretlar ilib tashlangan oʻqituvchilar xonasidan oʻtib eshikni taqillatdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Bosh vrachning xonasida oʻtirgan ikki kishi professorni koʻrishi bilan oʻrnidan turdi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

3. Ayrim buyum yoki organizmlarning ichida biror narsa joylashadigan (yetishadigan yoki saqlanadigan) chuqurcha, oʻyiq.

Ari uya xonalari. Gʻoʻzapoʻchoq xonasi.

Uning tovushi yoʻgʻonlashdi, koʻzlari xonasidan chiqayozdi, yuzlari tirishib, xunuk alomatlar paydo boʻldi. — H. Tursunqulov, Hayotim qissasi

Buncha sochilgan harfni joy-joyiga qoʻyish, qaysi xonada qanday harf turishini bilmagan Saidiy uchun koʻp qiyin ish edi. — A. Qahhor, Sarob

4. mat. Oʻnli sanoq sistemasida yozilgan natural sonda qatnashgan raqamlar oʻrni.

ot 1. Ayollarga hurmat yuzasidan murojaat qilganda qoʻllanadigan soʻz.

Qudamiz Mirzakarim qutidorga va qudachamiz xonimga yetib maʼlum boʻlgaykim, bizlar bunda sogʻ-salomatdirmiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hurmat yuzasidan ayollar ismiga qoʻshib aytiladi, masalan,

Mukarrama xonim, Tamara xonim, Halima xonim.

Oy yuzli rafiqam, qunduz qoshli maʼshuqam Kumush xonimga! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. s. t. Goʻzal, barno ayol; xushbichim juvon.

Hoy-hoy, xonim, yoʻl boʻlsin, Qayerga yoʻrgʻalaysiz! — Qoʻshiqlar

Khanka.

sft. 1. Qoʻlda tayyorlangan; qoʻlda qilingan.

Xonaki non. Xonaki tufli.

Dasturxonda xonaki pechenyelar, atirgul nusxa tort va turli xil mevalar bor edi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

2. s. t. Maxsus tayyorlangan; qoʻlbola.

Xonaki choy damlamoq. Xonaki palov qilmoq.

3. Uyda, xonadonda boqiladigan; parvarish qilinadigan; qoʻlga oʻrgatilgan.

Xonaki it. Xonaki gul. Xonaki oʻrdaklar.

Bu shifobaxsh oʻsimlikni [aloeni] istagan har bir kishi xonaki qilib oʻstirishi mumkin. — Saodat

4. Xona yoki uy ichida boʻladigan, uyda bajariladigan.

Xonaki bazm. Xonaki ish. Xonaki hunar.

Sotiboldi tirikchilik uchun xonaki bir kasb qilishga majbur boʻldi — har xil savatchalar toʻqishni oʻrgandi. — A. Qahhor, Bemor

sft. 1. Maʼlum miqdorda xonasi bor.

Bektemir doʻstlari Dubov, Asqar polvon va boshqa bir necha jangchilar bilan ikki xonali bir uyga joylashdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Ota-ona vafotidan soʻng u istiqomat qilayotgan uch xonali uy karvonsaroyga aylandi. — Gazetadan

Bir xonali pakana uyin Yoritadi yonib jinchiroq. — H. Poʻlat

2. Maʼlum miqdordagi katagi yoki boʻlmachalari bor; katakli (jadval, daftar, shaxmat taxtasi, bosmaxona yashigi va shu kabilar haqida).

Shaxmat taxtasi oltmish toʻrt xonali boʻladi. Oʻn olti xonali yashik.

3. mat. Maʼlum miqdordagi xonaga ega (

Uch xonali son. Besh xonali son.

100 dan 999 gacha boʻlgan sonlar uch xonali sonlardir. — Matematika

Biror ishni amalga oshirish uchun qulay payt, qulay fursat.

Hozir zap sayil qiladigan xonasi-da, oʻrtoq Rahmonqulov. — A. Muxtor, Tugʻilish

U [Asrora] xonasi kelganda hech kimni ayamasdi. — S. Ahmad, Ufq

[Ochilov] Har gal planini doʻndirib, qani, kelasi yilga kim dov? deb turaveradi. Xonasi kelsa, baʼzan kurash ham tushadi. — A. Mirahmedov, Oʻt yuraklar

ot 1. Ashula aytish, kuylash.

To yarim kechagacha umrida oʻyin-kulgi koʻrmagan choʻlda hofizlar xonishi eshitildi. — S. Ahmad, Hukm

Volganing radiosi tinimsiz xonish qiladi. — Mushtum

2. Sayrash.

Bulbullar xonishi sira tinmasdi.

Azim balxi tut shoxida saʼva xonish qiladi. — A. Muhiddin, Hadya

ot 1. 1 Xon lavozimi.

Xalq chin xonlik bilan uni [Xudoyorni] muborakbod qilishdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Isfandiyorga xonlik libosi: zar chakmon, boshiga jigʻali sheroziy papax kiygizishib, beliga oltin qilich taqib, qoʻltiqlab, taxtga oʻtqazdilar. — J. Sharipov, Xorazm

2. Xon boshqaradigan davlat va shunday davlat tuzumi.

Qoʻqon xonligi. Xiva xonligi.

ot 1. Oila.

Qobil karvonning qamoqqa olinishi Abdurahmonboy xonadonini qattiq tashvishga solib qoʻydi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Oila aʼzolari yashab turgan xoʻjalik, uy, hovli.

Shaharning andazasi chiroyli, xonadonlari chorsi-chorsi boʻlib tushgan. — Z. Akramov, Hindiston lavhalari

3. tar. Qarindoshlik yoki valiahdlik huquqiga koʻra, biri oʻrniga ikkinchisi taxtga chiqadigan, hokimiyatni nasldan naslga oʻtkazib, hukmronlik qiladigan hokimi mutlaq yoki monarxlar avlodi; sulola.

Maʼlumki, Temurning vafotidan soʻng uning poyonsiz imperiyasini idora qilarlik bir qoʻl bu xonadondan chiqmadi. — T. Jalolov, Xamsa talqinlari

ot Ashula, qoʻshiq aytuvchi sanʼatkor; hofiz.

Navbat taniqli, sevimli xonandamiz Alimardon Toʻrayevga. Oʻ. — Hoshimov, Bahor qaytmaydi

Hovlining bir tomonida, baland soʻrida xonanda va sozandalar maqomni yangratmoqda. — Mirmuhsin, Umid

ot 1. din. Masjidning namoz oʻqiladigan, odatda keng va katta xonasi.

Karvonsaroyning yonida katta bir xonaqoh bor edi. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi

Kichik masjid qishloqning etak mahalla deb atalgan qismida boʻlib, siqiqroq bir xonaqoh va torroq bir ayvondan iborat. — A. Qodiriy, Obid ketmon

2. din. Sufiylar mashgʻulotlarini oʻtkazish uchun moʻljallangan katta xona va uning atrofidagi hujralar.

Yiliga bir zikr-u samo boʻladigan xonaqoh huvullab yotibdi. — S. Ahmad, Hukm

3. Mahalla, qishloq masjidlarining tomi gumbazli yoki tekis boʻlgan qishki qismi.

ot 1. Biror xonadonda tugʻilib ulgʻaygan.

Otam oʻlgandan keyin, men ham boyning eshigida xonazod qul boʻlib qoldim. — S. Ayniy, Doxunda

2. folk. Uyda boqib katta qilingan (uy hayvoni haqida)

Chu desa, bir qirdan xatlar Yashin qanot xonazodlar. — Ergash Jumanbulbul oʻgʻli

ot zool. Tanasi yarimshar shaklidagi, ustki qismida xollari boʻladigan yarqiroq tusli qoʻngʻiz.

Oʻrgimchak toʻqir oq tolalar, Xonqizi boradi mehmonga. — Sh. Rahmon

ot Biror shaxsga tegishli mol-mulk, bor bisot, boylik.

Xonumonidan ayrilmoq.

— Odamlar sevgisini deb, xonumonidan ham, jonidan ham kechadi, — deydi Sunnatilla. — A. Eshonov, Toshdan qattiq, guldan nozik

[Zuhra begim:] Xon hazratlari! Farzandimni, xonumonimni — hammasini marhamatingizga ishonib topshirdim! — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

ot 1. Xonning farzandi (oʻgʻli yoki qizi), xon avlodi.

Podshozodami, xonzodami, xoʻjazodami, albatta, bir yerda nishonasi boʻladi. — Ravshan

2. Zodagonlar tabaqasiga mansub; asilzoda; tagli-tugli.

Goʻlaxdan chiqqan tagi pastni boshingizga urasizmi, olsangiz — biror xonzodani oling, deb ming marta aytdim, quloq solmadingiz. — H. Gʻulom, Mashʼal

3. Xonzoda (xotin-qizlar ismi).

ot Mahalliy sakkiz tepkili atlasning eng aʼlo navlaridan biri.

Xonatlas koʻylak.

Shanba kuni Nuqra stansiyaga yasanib keldi: xonatlas ustida yal-yal yonardi. — Mirmuhsin, Nuqra

ot Xonqa tumanida yashovchi shaxs.

ot Oʻtirib ovqatlanish uchun xizmat qiladigan, oyoqlari kalta yogʻoch stol.

Xontaxta atrofiga koʻrpacha solmoq.

Xosiyat xola lagandagi oshni keltirib, xontaxtaga qoʻydi. — R. Fayziy

sft. Xonadoni bor, uyli, oilali.