sft. Tuprogʻi bor.
Поиск
По запросу «tuproqli» — результатов: 19
Фильтр
Тип словаря
С языка
Словарные статьи
19
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 5 словарях
ot 1. Yerning kovlash, chopish, haydash, ezilish va shu kabilar natijasida hosil boʻlgan yumshoq qismi, qatlami.
Bir hovuch tuproq. Tuproq uyumi. Oʻrani tuproq bilan koʻmib tashlamoq. Tuproq olsang, oltin boʻlsin. — Maqol
Chuqurliklardan irgʻitilayotgan tuproq okoplarning chap qirgʻoqlarida togʻ boʻlib koʻtarilmoqda. — I. Rahim, Chin muhabbat
Boʻsagʻani toʻrt enlik tuproq qoplagan. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
2. Yer qobigʻining oʻsimlik rizq olib oʻsadigan ustki qatlami; yer.
Qora tuproq. Qumloq tuproq. Tuproq xaritasi. Tuproq-iqlim sharoiti.
Mirzachoʻlning tuprogʻi Boʻlar yoshlikning bogʻi, Toshar sevgi bulogʻi, Toʻldirib dil jomimni. — Yo, Mirzo
Sharoitga qarab paykallarga chigit suvi berilmapti, chunki tuproq qatlamida nam ancha kamayib qoldi. — Gazetadan
Tuproq — hosilning negizi, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishining tabiiy shart-sharoitlaridan va yagona vositalaridan biri. — Fan va turmush
3. Oʻlgan kishining xoki; xok.
[Qurbon ota:] Bir siqim tuprogʻim begona yurtda qolib ketmasa ekan, degan oʻyga bordi. — A. Qahhor, Toʻy
4. koʻchma Maʼlum yurt, oʻlka, mamlakatga qarashli hudud.
Hozirgi Oʻzbekiston tup-rogʻida yashagan qadimgi xalqlar oʻzlarining mustaqil, boy madaniyatlariga ega boʻlganlar. — K. Yashin, Hamza
Ular endi Movarounnahr tuprogʻida edilar. Bu roʻyi zamin dunyodagi eng goʻzal va eng muqaddas mamlakat edi. — Mirmuhsin, Meʼmor
- (Bu yerning) tuprogʻi ogʻir Bu yerni tashlab ketish oson emas, bu yerni tashlab ketishga hech kimning koʻzi qiymaydi.
- Tuproq bilan teng qilmoq Juda pastga urmoq, qadr-qimmatini yerga urmoq. Men hali kelib-kelib odamgarchilikni, diyonatni, nomusni tuproq bilan teng qilgan sizday razil, xotinfurush, qoʻshmachilar oldida shunchalik past tushdimmi?! — Hamza, Boy ila xizmatchiQoʻshni xalqlarga bosqinlar uyushtirdi, oʻzga yurtlarni vayron etdi; oʻsha xalqlarning asrlar davomida vujudga keltirgan madaniy boyliklarini tuproq bilan teng qildi. — S. Karomatov, Oltin qum
- Tuproqdan tashqari Oʻlmay, hayot holda. Yaralarimning hammasi ham uncha ogʻir emas, mana, tuproqdan tashqari yuribman. — Sharq yulduzi
- Tuproqqa topshirmoq Dafn etmoq, qabrga qoʻymoq. Oʻgʻli Shodmonbekning Fargʻona jangidan qaytmagani, uni oʻz qoʻli bilan tuproqqa topshirgan Nizomiddinning ham tuproqqa qoʻshilib ketgani yomon iz qoldirgan bu ustalar xonadonida anchadan buyon xafaqonlik, motamsarolik hukm surardi. — Mirmuhsin, Meʼmor
- Tuprogʻi sovimasdan Vafot etganiga koʻp vaqt boʻlmay. Qanday ota u? Oyimning tuprogʻi sovimasdan choʻri qizga uylanadimi? — Oybek, Tanlangan asarlar
- Tuprogʻi tortmoq Tugʻilib oʻsgan (oʻz) joyi undamoq, jalb qilmoq. Bu ishlar — xudoning ishi, xaloyiq, Yo tuprogʻim, non-nasibam tortgandi, Elni yigʻing, yuring, jovliq ketamiz. — Yusuf va Ahmad
- Tuprogʻi shu yerdan olingan Asli shu yerning odami, shu yerning oʻziniki degan maʼnoni qayd etadi. — Doʻsmatov oʻzimizniki, — dedi Sotvoldi, — Doʻsmatovning tuprogʻi shu yerdan olingan. Hech qayoqqa ketolmaydi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Tuprogʻini yalamoq Maʼlum joy, hududda koʻp yillar muqim boʻlmoq. Xalqimning zulmatli kechasida loaqal jinchiroq boʻlarmikanman, deb Madrasa tuprogʻini olti yildan beri yalab keldim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 2 словарях
ot Tuproqshunoslik boʻyicha mutaxassis olim.
Oʻzbek tuproqshunoslari. Tuproqshunos olim.
Ekspeditsiya tarkibida tarixchi-arxeolog, tuproqshunos. tabiatshunos va ishchilar bor. — J. Abdullaxonov, Toʻfon
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 2 словарях
ot Tuproq, uning tarkibi, turlari va xususiyatlarini oʻrganadigan fan.
Tuproqshunoslik instituti.
Tuproq unumdorligini har tomonlama puxta oʻrganishga hamda qishloq xoʻjaligi fani yutuqlari asosida uni yaxshilashga qaratilgan tadbirlarni ishlab chiqish — tuproqshunoslikdagi asosiy vazifalardan biridir. — Fan va turmush
tuproqning biota yashash muhiti sifatida, hamda tabiiy yoki antropogen taʼsirlar natijasida tuproq unumdorligi, uning xususiyatlarining muttasil yomonlashishi.
Экологический толковый словарь
· ещё в 1 словарях
shoʻrxok yerlarda yutilgan natriyni kalsiyga almashtirish maqsadida tuproqqa gips solish. T.g. tuproq unumdorligini oshiruvchi kimyoviy melioratsiya turlaridan biridir.
Плодородность почвы
moddalar kelib chiqishi, morfologik tuzilishi, koʻchish jarayoni hamda oʻzgarishining umumiyligi bilan tavsiflanuvchi tuproqlar guruhi.
tuproqni yuqori qismidan uning rangini oʻzgartirishga sabab boʻladigan suv oʻtlarining va boshqa ayrim mikroorganizmlarning yalpi rivojlanishi. T.g. tuproqdagi suv rejimining buzilishidan, uning biologik xususiyatlari oʻzgarishidan va, koʻpincha, kimyoviy ifloslanganligidan dalolat beradi.
tuproqning mikroorganizmlar, oʻsimlik va tuproq faunasini oʻz ichiga olgan tuproq biotasi genetik apparati tarkibiy-funksional holatiga taʼsir qilish xususiyati.
asosan grunt suvlarining bugʻlanishi, oʻzak jinslarining shoʻrligi bilan tuproqda erigan tuzlarning toʻplanishini (shoʻrhoklanishini) keltirib chiqaruvchi jarayon.
tuproqning oliy oʻsimliklarning oʻsishi va rivojlanishini susaytirish xususiyati.
tuproqdan nooqilona foydalanish yoki tuproq mahsuldorligini pasayishiga olib keluvchi tabiiy rivojlanish jarayoni natijasida tuproq tarkibidagi ozuqa moddalarining kamayib ketishi.
tuproqning tanazzulga yuz tutishi darajasini belgilaydigan koʻrsatkichning vaqt birligidagi oʻzgarishi.
kalsiyning tuproqning gumusli qatlamidan pastki qatlamlarga yuvilishi. Kislotali yogʻinlar yogʻganda hamda kislotali mineral oʻgʻitlar ishlatilganda sodir boʻladi. T.d. tuproq tarkibining yomonlashishi va uning unumdorligining (biologik unumdorlik) pasayishiga olib keladi.
Экологический толковый словарь
· ещё в 1 словарях
tuproq mikroorganizmlarining faol tirik biomassasi yigʻindisi.
tuproq va togʻ jinslarining oʻz qatlamidan suvni oʻtkazib yuborish qobiliyati; tuproqning tuzilishi, mexanik tarkibi va zichligi bilan belgilanadi.