ТЎНКА 'дарахтнинг ер сатҳидан бироз юқорироғидан кесилган пастки қисми', ' кунда '.Тўнкалар жуда кўп, ҳам бир-бирига жуда яҳин (Ойбек). Бу сўз қадимги туркий тилда 'баландлик', 'дўнг' маъносини англатган тўŋ отидан эски ўзбек тилида кичрайтириш маъносини ифодаловчи —гä қўшимчаси билан ҳосил қилинган (ЭСТЯ, III, 280); кейинчалик ŋ ундоши н ун — дошига, г ундоши к ундошига алмашган, ў унлисининг юмшоқлик белгиси ёʻқолган: тўŋ + гä = тўŋгä > тўнгä > тонкä
1. Кесилган ёки синиб тушган дарахтнинг ердан учи чиқиб турган, илдизлари билан бирга ер остидаги қисми; тўнгак
Тўнка ковламоқ. шш Тўнкалар жуда кўп ҳам бир-бирига жуда яқин. Ер эса тош-ме-тин — Ойбек, Танланган асарлар
Кўчага чиқиб, толнинг қазиб олинмаган тўнкаси устида — ошхонанинг орқасида ўтирардим — М. Мансуров, Ёмби
2. кам қўлл. айн. кунда 2
-Кел, болам, камнамосан, — дўконхона бурчагида усти ейилган, текис катта косиб тўнкаси орқасида ишлаётган Шокир ота, одатдагича, кўзойнагини оз-моз кўтариб деди — Ойбек, Танланган асарлар
Баҳайбат, улкан хона ўртасида каттакон бир юмалоқ тўнка турарди: токчадаги шам ёруғида бу — кесилган ёнғоқ дарахтининг катта тўнкаси эканини билди — Мирмуҳсин, Меъмор
3. Қадди-басти, шунингдек, муомаласи қўпол шахсни билдиради
Шайх Исмоил бштн анави тўнка — Бузрук эшон Шоҳимар-донни ёппасига тўйга айтган — К. Яшин, Ҳамза