Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«surging» boʻyicha 223 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

223 ta · 1-sahifa / 12
surmoq
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

fl. 1. Itarib, bir joydan ikkinchi joyga koʻchirmoq; jildirmoq, siljitmoq.

Oriq, koʻzi ichiga tortib ketgan, iyaklari ingichka kelin ayvon taxmonidagi sandiqni nari-beri surar edi. — Saodat

2. Yurmoq (shaxmat va shashka oʻyinida).

Piyodani surmoq. Filni surmoq.

3. Biror tomonga yoʻnaltirmoq, solmoq.

Lashkar surmoq. Karvon surmoq.

Ajab, bunda nechun yolgʻiz yuradi, Kim ekan u, kechasi ot suradi? — Gulshanbogʻ

Gʻirotga men achchiq qamchi urayin, Yov ketindan shu kecha ot surayin. — Gulshanbogʻ

4. Surtmoq, surkamoq.

[Nafisa] Ikki qoʻli yorilgan, hadeb glitserin surmoq ham foyda bermasdi. — Mirmuhsin, Qahramonnoma

5. Otlar bilan qoʻshma feʼl yasaydi.

Davr surmoq, kayf surmoq, xayol surmoq, hukm surmoq.

U shildirab oqayotgan ariq ichidan baliqchalar izlab, xayol surayotgan Hafizaga boqib turardi. — Mirmuhsin, Umid

Ularni kuzatib turgan ona, qizining eng oʻynab-kuladigan, ayollik, onalik baxtini suradigan vaqti oʻqish bilan oʻtayotganiga achinar edi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Bogʻda gulni tergin endi, Davr-u davron surgin endi. — Gulnorpari

  • Oldinga surmoq 1. Old tomonga siljitmoq; Ishni oldinga surmoq.
  • Orqaga surmoq Akasi qistashini qoʻymabdi, ukasi erta-indin, deb orqaga surishini qoʻymabdi. — Ertaklar
  • Suv surmoq Sugʻorish uchun suvni biror tomonga yoʻnaltirmoq, yoʻnaltirib olib bormoq. U [Yoʻlchi] yer haydadi, chopiq chopdi, suv surdi, dalaga gung tashidi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Surib bormoq Kuch bilan siqib, bosib borib, ilgari haydamoq. Haydar, raqibini surib borayotib, chalinib yiqilib tushdi. — I. Rahim, Ixlos
  • Surib ketmoq 1. Kuch bilan olib, tortib, sudrab yoki ergashtirib ketmoq. Tinglovchi esa shu daryo yuzidagi yelkanga oʻxshaydi. Sizlarga koʻchgan xotiralar esa yelkanni surib ketuvchi shamolga oʻxshaydi — A. Nurmurodov, Urush bevalariSaman hurkib, kelgan tomoniga — Koʻkorolga surib ketdi! — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlarHarom pul surib ketadi.
  • Surib chiqarmoq Kuch, tazyiq bilan siqib chiqarmoq. Qism qorongʻi tushguncha dushmanni oldingi okoplardan surib chiqardi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
  • Chetga surmoq 1. Chet tomonga siljitmoq;
  • Nasl (yoki suyak) surmoq Nasldan naslga oʻtmoq (biror kasallik, irsiy holat va shu kabilar).
  • Tirnogʻi suribdi Yangi tirnoq chiqib va oʻsib, eski, zararlangan tirnoqni tushiribdi.
  • Umr surmoq Umr koʻrmoq, yashamoq.
  • Qalam surmoq Navoiy ulugʻ fors shoirlari kabi, sheʼrning hamma shakllarida qalamni jasur surdi. — Oybek, Navoiy
Toʻliq maqola →
sur
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. Toʻq kulrang tusdagi; surrang

Sur qorakoʻl teri

Butxonaning sur devoriga Har oʻtkinchi bir camp bitmish — Mirtemir, Asarlar

Toʻliq maqola →
surgi
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Ichni yumshatadigan, suradigan dori-darmon.

Surgi ichmoq. Surgi dori.

Tuzli surgilar muntazam ishlatilganda, ular ichakni taʼsirlantirishi natijasida ichak shilliq pardasi yalligʻlanishi mumkin. — OʻzME

Toʻliq maqola →
sura
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot Qurʼonning 114 bobidan har biri.

Baqara surasi.

Baʼzi suralarning nomi suraning boshida kelgan soʻzdan olingan. — OʻzME

Bu Haj surasi Madinada nozil qilingan boʻlib, yetmish sakkiz oyatdan iboratdir. — Sharq yulduzi

Toʻliq maqola →
surp
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Sidirgʻa ip gazlama va undan tikilgan kiyim.

Oq surp. Qora surp Surp yaktak.

Korxonaning 2-toʻquv sexi jamoasi noyabr oyida 85200 metr xom surp toʻqib, reja topshiriqlarini bajardi. — Gazetadan

Mehmonlar kun oqqanda kelishdi. Hammasi silliq dazmollangan qora shim, yengi kalta oq surp koʻylak kiyishgan. S. — Nurov, Narvon

Maykachan, oq surp ishton kiygan Ahmad brigadir paykalda oʻt oʻrayotgan edi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Toʻliq maqola →
surx

ot Yosh, yangi, surxun (novda haqida).

Surx novda.

Zum oʻtmay, tutning surx novdalari orasidan boshqasi uchib chiqib, unga qoʻshildi. Keyin qir ustida soʻfitoʻrgʻay nozik chuldiradi. — M. Mansurov, Yombi

Toʻliq maqola →
surat
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

ot 1. Rassom tomonidan chizilgan tasvir, rasm.

Surat solmoq.

Tungi bogʻlar suratga oʻxshar, Har bir chiziq aniq va qora. Kunduzi u men kabi yashar, Tunda — qotib qolgan xotira. — X. Davron, Bolalikning ovozi

Shoirlar surati turibdi qator, Mana bu — Lermontov, mana bu — Furqat. — A. Oripov, Yillar armoni

2. Bosma tasvir, kitob, jurnal va shu kabilarda bosilgan rasm, illyustratsiya.

Suratlar bilan bezatilgan kitob.

Abdurasul oʻqishni bilmasa ham, kitoblarni ishtiyoq bilan varaqlay boshladi va baʼzi bir suratlarga tikildi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Fotografik tasvir, fotorasm.

Surat oldirmoq. Suratga olmoq. Suratga tushmoq.

Jamolzoda Gulginaga qarab turdi-da, ichki zavq ila Botirga dedi: — Qara, Botir, Gulginaxonim ohu ila soʻzlashyapti Taassufki, fotoapparatimiz yoʻq, suratga olsak boʻlardi. — Yoshlik

Yonayotgan bagʻrini qanday qilib sovitsa ekan?! Hech sovitib boʻlmaydi! Devordan Hafizaning suratini olib, burdalasinmi? — Mirmuhsin, Umid

4. Tashqi qiyofa, koʻrinish; siymo.

Uyqusiz kechalarda Surating koʻz oldimda. — Mirtemir, Asarlar

Muqbil bir qalandar suratiga kirib, safarga chiqibdi. — Ertaklar

5. Qoʻshma ravish tarkibida keladi.

Shoshilinch suratda. Rasmiy suratda. Muntazam suratda.

6. Oddiy kasrda chiziq ustidagi son.

Surat va maxraj.

  • Surati odam Tashqi koʻrinishigina odam, lekin ezilgan, holsiz yoki insoniyligini yoʻqotgan, razil. Buzildim, odamgarchiligim qolmadi, suratim odam, boyvachcha aka, mendan hayvon yaxshi, — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Surati qolmoq Kasallik, qoʻrquv yoki ruhiy azobdan ozib-toʻzib ketmoq. Ortiqcha mehr qoʻyganidanmi, oʻgʻlining saratondagi chaqmoqdek nogoh qamalib qolishidan Ohistaxon shunaqa qoʻrqib ketdiki, ikki-uch kunda surati qoldi. — Shuhrat, Umr pogʻonalari
  • Baayni (yoki xuddi) surat Juda chiroyli, juda goʻzal. Baayni surat: kishi ham bunday bejirim boʻlar ekan. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
  • Surat boʻlib (qotib) qolmoq Hayratda qolmoq, hang-mang boʻlmoq. Zulukxon Norqoʻzining turgan yerida surat boʻlib qolganini, yigitning qalbi qoʻrquvga toʻlganini fahmladi. — H. Gʻulom, Senga intilamanShu payt bir hodisa roʻy berdi-yu, bolalarning hammasi surat boʻlib qotib qolishdi. — O. Akramxoʻjayev, Koinotning siri
Toʻliq maqola →
SÜRGÜ turkcha

1. Kapının kapanması için arkasına yatay olarak yerleştirilen demir veya ağaç kol, tırkaz, sürme.TAMBA

2. Sürülmüş tarlayı bastırmak veya düzeltmek için kullanılan, taştan veya ağaç kütüğünden tarım aracı, tapan.MOLA, BARONA

Toʻliq maqola →
surik
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Tarkibida qoʻrgʻoshin oksid yoki temir oksid boʻlgan, texnikada va lok-boʻyoq sanoatida qoʻllanadigan mineral.

2. Shunday mineraldan tayyorlangan qizgʻish-zargʻaldoq yoki qizgʻish-jigarrang boʻyoq.

Toʻliq maqola →
surma
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Mendeleyev davriy sistemasining V guruhiga mansub kimyoviy element, kumushsimon oq, moʻrt metall.

Surma koni. Surma rudasi.

Surmaning alyuminiy, galliy, indiy bilan hosil qilgan qotishmalari yarimoʻtkazgichlar ishlab chiqarishda qoʻllanadi. — OʻzME

2. Tarkibida shu element boʻlgan qoramtir pardoz boʻyogʻi (qosh, kipriklarni boʻyash uchun ishlatiladi).

Surma qoʻymoq. Koʻziga surma tortmoq. Oʻsma ketar — qosh qolar, Surma ketar — koʻz qolar. — Maqol

Salomatning surma tortilgan koʻzlari ola-kula boʻlib ketdi. — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi

Yuzlari xuddi olmaday tarang. Bir juft quralay koʻzi surma bosganday qora, bir qarashi bilanoq yuragimni taka-puka qilib tashladi. — Hamza, Tanlangan asarlar

  • Soʻqir koʻzga surma Nomunosib yoki behuda ish qilgan kishiga nisbatan aytiladigan ibora. Oʻrmonjon kuldi: — Soʻqir koʻzga surma nima qilasizlar, nima qilasan aldab? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Toʻliq maqola →
suron
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Kuchli shovqin, gʻovur-gʻuvur, shov-shuv.

Bobur umrining soʻnggi yillarida saroydagi xushchaqchaq suron bilan toʻla bazm-u tomoshalardan sovigan edi. — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi

Suron tinib, hamma yana joyiga oʻtirib boʻlgach, Oshno hech gap aytmaganday, voha rahbariga yuzlandi-da, joʻngina soʻradi M. M. — Doʻst, Lolazor

2. Qoʻshinlarning jang maydonida bir-biriga qarama-qarshi turgan yoki hujum vaqtidagi askarlar hayqirigʻi.

3. Katta qiyinchilik, azob, mashaqqat.

Suronlar yoʻlimda turibdi kutib, Oʻzing qoʻlla endi meni, onajon. — A. Oripov, Yillar armoni

Balki, oʻz nabiralari quchogʻida osuda hayot kechirayotgandir? Har urush suronlari yodga tushganda, yurakda bir ogʻriq bilan sizlarni eslar? — Sharq yulduzi

  • Suron solmoq (yoki koʻtarmoq) Kuchli shovqin koʻtarmoq, shovqin solmoq, gʻovur-gʻuvur qilmoq. Koʻpchilik dam ursa, boʻladi boʻron, Sahroga soladi dahshat va suron. — A. PoʻlatTraktorlar suron koʻtarib, yer bagʻrini tilka-pora qiladi. — Sharq yulduzi
Toʻliq maqola →
surov

request, inquiry, need, overcharching

  • dastlabki surov tentative request (inquiry)
  • kishilarning moddiy va maʼnaviy talablari (ehtiyojlari) material and spiritual needs of people
  • maʼlumot surovi request for information
  • muassasaga rasmiy surov yubormoq make a requet

Sinonimlari: расмий талаб, суроқ, талаб, эҳтиёж

Toʻliq maqola →