Проект Hayot Foundation
О проекте
Ру
Ру

Поиск

По запросу «sura» — результатов: 262

Фильтр
Раздел
Словари Сказки Диалекты
Тип словаря
Толковый Переводной Терминологический Фразеологический
С языка
Узбекский Русский Английский Французский Турецкий
На язык
Узбекский Русский Английский Каракалпакский Немецкий Французский Арабский Латинский Турецкий

← Все результаты

Словарные статьи

262 · страница 1 из 14
surmoq

fl. 1. Itarib, bir joydan ikkinchi joyga koʻchirmoq; jildirmoq, siljitmoq.

Oriq, koʻzi ichiga tortib ketgan, iyaklari ingichka kelin ayvon taxmonidagi sandiqni nari-beri surar edi. — Saodat

2. Yurmoq (shaxmat va shashka oʻyinida).

Piyodani surmoq. Filni surmoq.

3. Biror tomonga yoʻnaltirmoq, solmoq.

Lashkar surmoq. Karvon surmoq.

Ajab, bunda nechun yolgʻiz yuradi, Kim ekan u, kechasi ot suradi? — Gulshanbogʻ

Gʻirotga men achchiq qamchi urayin, Yov ketindan shu kecha ot surayin. — Gulshanbogʻ

4. s. t. Surtmoq, surkamoq.

[Nafisa] Ikki qoʻli yorilgan, hadeb glitserin surmoq ham foyda bermasdi. — Mirmuhsin, Qahramonnoma

5. Otlar bilan qoʻshma feʼl yasaydi.

Davr surmoq, kayf surmoq, xayol surmoq, hukm surmoq.

U shildirab oqayotgan ariq ichidan baliqchalar izlab, xayol surayotgan Hafizaga boqib turardi. — Mirmuhsin, Umid

Ularni kuzatib turgan ona, qizining eng oʻynab-kuladigan, ayollik, onalik baxtini suradigan vaqti oʻqish bilan oʻtayotganiga achinar edi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Bogʻda gulni tergin endi, Davr-u davron surgin endi. — Gulnorpari

  • Oldinga surmoq 1. Old tomonga siljitmoq; Ishni oldinga surmoq.
  • Orqaga surmoq Akasi qistashini qoʻymabdi, ukasi erta-indin, deb orqaga surishini qoʻymabdi. — Ertaklar
  • Suv surmoq Sugʻorish uchun suvni biror tomonga yoʻnaltirmoq, yoʻnaltirib olib bormoq. U [Yoʻlchi] yer haydadi, chopiq chopdi, suv surdi, dalaga gung tashidi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Surib bormoq Kuch bilan siqib, bosib borib, ilgari haydamoq. Haydar, raqibini surib borayotib, chalinib yiqilib tushdi. — I. Rahim, Ixlos
  • Surib ketmoq 1. Kuch bilan olib, tortib, sudrab yoki ergashtirib ketmoq. Tinglovchi esa shu daryo yuzidagi yelkanga oʻxshaydi. Sizlarga koʻchgan xotiralar esa yelkanni surib ketuvchi shamolga oʻxshaydi — A. Nurmurodov, Urush bevalariSaman hurkib, kelgan tomoniga — Koʻkorolga surib ketdi! — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlarHarom pul surib ketadi.
  • Surib chiqarmoq Kuch, tazyiq bilan siqib chiqarmoq. Qism qorongʻi tushguncha dushmanni oldingi okoplardan surib chiqardi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
  • Chetga surmoq 1. Chet tomonga siljitmoq;
  • Nasl (yoki suyak) surmoq Nasldan naslga oʻtmoq (biror kasallik, irsiy holat va shu kabilar).
  • Tirnogʻi suribdi Yangi tirnoq chiqib va oʻsib, eski, zararlangan tirnoqni tushiribdi.
  • Umr surmoq Umr koʻrmoq, yashamoq.
  • Qalam surmoq Navoiy ulugʻ fors shoirlari kabi, sheʼrning hamma shakllarida qalamni jasur surdi. — Oybek, Navoiy
Полная статья →
surat

ot 1. Rassom tomonidan chizilgan tasvir, rasm.

Surat solmoq.

Tungi bogʻlar suratga oʻxshar, Har bir chiziq aniq va qora. Kunduzi u men kabi yashar, Tunda — qotib qolgan xotira. — X. Davron, Bolalikning ovozi

Shoirlar surati turibdi qator, Mana bu — Lermontov, mana bu — Furqat. — A. Oripov, Yillar armoni

2. Bosma tasvir, kitob, jurnal va shu kabilarda bosilgan rasm, illyustratsiya.

Suratlar bilan bezatilgan kitob.

Abdurasul oʻqishni bilmasa ham, kitoblarni ishtiyoq bilan varaqlay boshladi va baʼzi bir suratlarga tikildi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Fotografik tasvir, fotorasm.

Surat oldirmoq. Suratga olmoq. Suratga tushmoq.

Jamolzoda Gulginaga qarab turdi-da, ichki zavq ila Botirga dedi: — Qara, Botir, Gulginaxonim ohu ila soʻzlashyapti Taassufki, fotoapparatimiz yoʻq, suratga olsak boʻlardi. — Yoshlik

Yonayotgan bagʻrini qanday qilib sovitsa ekan?! Hech sovitib boʻlmaydi! Devordan Hafizaning suratini olib, burdalasinmi? — Mirmuhsin, Umid

4. Tashqi qiyofa, koʻrinish; siymo.

Uyqusiz kechalarda Surating koʻz oldimda. — Mirtemir, Asarlar

Muqbil bir qalandar suratiga kirib, safarga chiqibdi. — Ertaklar

5. (oʻrin-payt kelishigi shaklida) Qoʻshma ravish tarkibida keladi.

Shoshilinch suratda. Rasmiy suratda. Muntazam suratda.

6. mat. Oddiy kasrda chiziq ustidagi son.

Surat va maxraj.

  • Surati odam Tashqi koʻrinishigina odam, lekin ezilgan, holsiz yoki insoniyligini yoʻqotgan, razil. Buzildim, odamgarchiligim qolmadi, suratim odam, boyvachcha aka, mendan hayvon yaxshi, — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Surati qolmoq Kasallik, qoʻrquv yoki ruhiy azobdan ozib-toʻzib ketmoq. Ortiqcha mehr qoʻyganidanmi, oʻgʻlining saratondagi chaqmoqdek nogoh qamalib qolishidan Ohistaxon shunaqa qoʻrqib ketdiki, ikki-uch kunda surati qoldi. — Shuhrat, Umr pogʻonalari
  • Baayni (yoki xuddi) surat Juda chiroyli, juda goʻzal. Baayni surat: kishi ham bunday bejirim boʻlar ekan. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
  • Surat boʻlib (qotib) qolmoq Hayratda qolmoq, hang-mang boʻlmoq. Zulukxon Norqoʻzining turgan yerida surat boʻlib qolganini, yigitning qalbi qoʻrquvga toʻlganini fahmladi. — H. Gʻulom, Senga intilamanShu payt bir hodisa roʻy berdi-yu, bolalarning hammasi surat boʻlib qotib qolishdi. — O. Akramxoʻjayev, Koinotning siri
Полная статья →
suratli

sft. 1. Surati, suratlari boʻlgan; suratlar bilan bezatilgan.

Suratli jurnal.

Men suratli kitobni yaxshi koʻraman. — Mirmuhsin, Umid

2. poet. Biror koʻrinishga ega boʻlgan, koʻrinishidagi, qiyofasidagi.

Qarasa, Yusuf talʼatli, Iskandar savlatli, Rustam jasadli, ajab suratli bir yigit yonboshlab yotibdi. — Malikayi ayyor

Maloyik suratli, gul yuzli dilbar, Rostin degin, dilbar, qaydin boʻlasan? — Malikayi ayyor

Полная статья →
suratkash

ot 1. s. t. Surat chizuvchi, surat soluvchi; rassom.

Suratkash chizgan manzara.

2. ayn. Fotograf.

Novcha suratkash chigirtkaday dam u yoqqa, dam bu yoqqa sakraganicha, tinmay fotoapparatini chiqillatardi. — Yoshlik

Eshik ogʻzida roʻyxatga olayotgan qizlarga yuzlandik. Hisobdan oʻtib, endi zalga qarab yurgan ham edikki, naq peshonamizda suratkashlarning chirogʻi ikki marta yarq etdi. M. M. — Doʻst, Lolazor

Полная статья →