Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«симлар» бўйича 1307 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

1307 та · 1-саҳифа / 66
сим
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Ип, чилвир, чивиқ кўринишдаги узун металл буюм.

Пўлат сим. Мис сим. Ёʻғон сим. Ингичка сим. Сим тўр. Сим ғов.

[Ҳожар:] Нима? Оғзингизни ёпинг! Молхонага сим билан тортиб қўяман, остонадан ўлиги чиқади. — Ҳамза, Паранжи сирлари

Ёʻл чеккасидаги янтоқлар худди занг босган симдай қовжираб ётар эди. — Н. Фозилов, Дийдор

2. Электр ёки телефон линиясига тортиладиган ўтказгич.

Электр сими. Телефон сими. Сим тортмоқ.

Вагонлар ўнтача келади. Уларнинг тепасидан бир-бирига электр сими тортилган. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

3. Мусиқа асбобларининг металл ипи; металл тор.

Танбур сими,

Агар алдамаса шу совуқ симлар, Гар шул эшитганим бўлмаса рўё, Сен она эмассан, дорсан, табиат, Сен бешик эмассан, жаллодсан, дунё! — А. Орипов

4. Симдан ясалган, тўқилган.

Виктор шундай деди-ю, эски сим каравот тагидан сандиқдек зил-замбил чамадонини тортиб олди. — С. Кароматов, Олтин қум

Этакдаги сим тўр ортида товуқлар қақағлайди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

  • Тиканли сим Ғов, тўсиқ учун ишлатиладиган махсус сим. Ҳар қадамда танкка қарши қазилган чуқур, бир неча қатор тор-тилган тиканли сим — А. Қаҳҳор, Асарлар
  • Сим қоқмоқ [Назокат] Кечга яқин сим қоқди. Ҳимматилла у билан жуда яхши гаплашди. — Шуҳрат, Умр поғоналари
  • Сим жўяк
Тўлиқ мақола →
сил
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Турли аъзолар, асосан, ўпкада ўзига хос яллиғланиш билан кечадиган сурункали юқумли касал-лик; туберкулёз.

Ўпка сили. Суяк сили. Сил шифохонаси.

Тамаки тутуни таркибидаги заҳарли моддалар турли хил ўпка хасталиклари — бронхит, сил, рак касалликларига олиб келиши мумкин. — Газетадан

Сут ўпка яраси ва силга қарши ишлатиладиган халқ дори-дармонидир. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари

2. Шу касал билан оғриган бемор.

Силларни даволамоқ. Силларни изоляция қилмоқ.

  • Сил бўлмоқ 1. Сил касалига ёʻлиқмоқ; [Фотима ўз-ўзига:] Ҳеч бир киши билан сўзлашмасдан, сил бўлишга яқин келдим. Ҳамза, — Туҳматчилар жазоси
  • Сил касали (ёки касаллиги)
  • Сил қилмоқ 1. Сил касалига ёʻлиқтирмоқ; Сил қилиб юбормоқ.Пошшахонинг жаҳлига тегган яна бир нарса — Султонхоннинг бепарволиги! Шу бепарволик, шу ўйнаб-кулиб юришлар Пошшахонни сил қилади, сил! Чўлпон, — Кеча ва кундузЮрагимда қабоҳат армон бўлди, Бунинг заҳматлари мени сил қилди. — Баҳром ва Гуландом
Тўлиқ мақола →
сир
Изоҳли луғат · яна 13 та луғатда

СИР 1 буюм бетини қоплаш учун суртиладиган ялтироқ бўёқ'. Унинг баланд ва с и р и кўчиб кетган эски устунли айвонида уч-тўртта намозхон буж— майиб ўтиришибди (Парда Турсун). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли сïр тарзида талаффуз қилинган (Девон, И, 313; КРС, 682), ўзбек тилида ï унлисининг қатгиқлик белгиси ёʻқолган: сïр > сир. \а. уш — махфий нарса, яширин иш ёки ран; қалб, кўнгил

1. Ўзгалардан махфий тутилган ёки ўзгаларга номаълум бўлган бирор иш, ран, нарса ва б

Ҳарбий сир. Юракдаги сир. Сир сақламоқ. Сир тутмоқ. Сирни ошкора қилмоқ. Душманнинг кулгани — сирингни билгани — Мақол

Ўз дўстим деб сир айтма, дўстингнинг ҳам дўсти бор — Мақол

Отабек нима деб айтишга сўз тополмай қолди. Чунки юрак сирини ифода қиларлик жумла топиш мумкин эмас эди. А — Қодирий, Ўтган кунлар

Аҳмад юрагида яшириб юрган сир туну кун, бир дақиқа ҳам унга тинчлик бермасди — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

2. Ҳали очилмаган, аникданмаган, илм-фан ҳали ўрганиб етмаган, инсон учун ҳали номаълум нарса

Коинот сирлари

Ойга учирилган иккинчи ракета космос сирларини билишга дойр қимматли маълумотлар берди — "Фан ва турмуш"

Олимларнинг ушбу ҳолдан Чимирилди қошлари. Бу қанақа сир бўлди, деб Томом қотди бошлари — А. Орипов, Йиллар армони

Одамзод доимо дунё сирларини билишга ҳаракат қилиб келган — "Фан ва турмуш"

3. Бирор соҳа ёки фаолият турининг ўзигагина хос бўлган хусусият; малака

-Бўтам, сиз кошинпазлик ҳунаридаги ҳамма сирларни диққат билан ўрганганмидингиз?[деб сўради Меъмор] — Мирмуҳсин, Меъмор

Бадиий ижод сирларига, ижод психологиясига қизиқиш оммавий маънавий эҳтиёжга айланиб қолган экан, уни ўрганиш фойдали — У. Норматов, Талант тарбияси

Тўлиқ мақола →
сих
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от Кабоб пишириш учун металлдан, баъзан ёғочдан тайёрланадиган учи найза чўп.

Бир сих кабоб. Гўштни сихга тортмоқ.

Дастурхонда кабоб сихлари, ичиб тугалланмаган коняк, вино шишалари турибди; каравотда кимдир хуррак тортмоқда. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Ўртага кабоб келди. Аъзамжон ака ўз қўли билан икки-икки сихдан расамади билан меҳмонларнинг ликопчасига қўйди. — С. Аҳмад, Сайланма

  • Сих ҳам куймасин, кабоб ҳам Ҳеч кимга, ҳеч қайси томонга зарар бўлмасин, иш икки томон учун беозор бицин. — Биласизми, нима? — раис уларни келиштирмоқчи бўлди, — келинг, сих ҳам куймасин, кабоб ҳам деганларидек, иккаласига беш баҳо бериб қўя қоламиз, майлими? — Муштум
Тўлиқ мақола →
сиз
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

(кш. олм. 2-ш. кўпл.)

1. 1. Ўзидан катта кишининг ёки ҳурмат билдириладиган шахснинг номи ўрнида қўлланувчи сўз (тингловчига нисбатан)

Бу сизнинг китобингизми?

[Оксол]:Қимирламанг, отахон! Сиз келганда, биз турсак ярашади, биз келганда, сиз турсангиз, хунук кўринади — А. Қаҳҳор, Асарлар

[Меъмор:] Майманадаги Ҳорун бўзчи — сиз бўласизми? — Мирмуҳсин, Меъмор

Акрам ака! — қизнинг овозида гина аралаш илтижо бор эди. — Сиз мени тушунишни ҳам хоҳламаяпсиз! — Газетадан

2. 2. Кўпчиликка қилинган мурожаатда қўлланади

Мана, Назира хола ҳам, Шаҳодат хола ҳам келишди. Яхши бўлди. Ўзим ҳам сизларни йиғиб, икки оғиз гаплашмоқчи эдим — А. Қаҳҳор, Хотинлар

Сизлар ким бўласиз? — деди Чўли бобо. Мана бу йигит бек ҳазратларининг инилари, — деди Меъмор — Мирмуҳсин, Меъмор

Тўлиқ мақола →
сиан
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Азот билан углероддан иборат ўткир ҳидли, ёнувчи, рангсиз заҳарли газ.

Сианга сулфат кислота таъсир эттирилса, сианат кислота ҳосил бўлади. — Ўзме

Тўлиқ мақола →
sick инглизча

sık

  • feel sick кўнгли айнимоқ, қайт қилгиси келмоқ

2. касал, бемор

  • fall sick касал бўлиб қолмоқ

3. жуда тўйган, ғоят зериккан, чарчаган (нимадандир)

I am sick and tired of it мен бундан ўлгудек чарчадим

  • sick at хафа, ранжиган
  • sick for соғинган, қўмсаган
  • sick bed [bed] беморнинг тўшаги
Тўлиқ мақола →
side инглизча

said

1. н 1. томон, тараф, ён томон, ёнбош

  • side by side ёнма-ён, бир қаторда
  • on the side of the box қутининг ён томонида

2. чет, уч, лаб, қиялик, ёнбағир (тоғнинг)

3. қавм-қарандошлик, насл-насаб

2, в (витҳ) бирор кимсанинг томонига ўтмоқ, кимнингдир томонида бўлмоқ

  • work on the side иш жойидан четда ишламоқ, четдан иш олиб ишламоқ
  • take sides кимнингдир тарафида бўлмоқ
  • side issues иккинчи даражали масалалар
Тўлиқ мақола →