«shildir» boʻyicha 42 ta natija
sft. Narsalarning yen-gil urilishidan yoki suv oqishida chiqadigan tovushni bildiradi.
Suv shildiri, bulbul qoʻshigʻi, Feruza koʻk, zangori yaproq. — Uygʻun
fl. 1. Narsaning sirtidan, tanadan uni oʻrab turuvchi teri, poʻst kabi qoplamini ajratmoq.
Daraxtning poʻstlogʻini shilmoq. Quyonning terisini shilmoq.
Tojiddin Qosim xushboʻy bananlarning oltin poʻstlarini ildam shilib, birmuncha yedi. — Oybek, Nur qidirib
Koʻchaning u yuzida, lab va burniga qon sachragan ayiqdek bir qassob, yangi soʻyilgan qoʻyning terisini zoʻr berib shilardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
2. Uzib yoki yulib olmoq, koʻchirib yubormoq, qattiq tirnamoq.
Bilmay yaramni shilib yuboribman.
Mana bu yerimni Lyublin-da oʻq shilib ketdi. — A. Ubaydullayev, Qonli izdan
3. Achishtirib yalab ketmoq; terisini yeb, oʻyib yubormoq.
Ohak qoʻlimni shilib yubordi. Qalampir ichimni shilib ketdi.
Sirka ichgandagidek qornini shilib yubordi. — Oybek, Quyosh qoraymas
4. koʻchma Aldash yoki zoʻrlik bilan boshqaning bor-yoʻgʻini oʻziniki qilib olmoq, talamoq; oʻgʻirlamoq.
Boylar kambagʻallarni shilardi. Savdogar xaridorlarni shiladi.
— Otam qarib, yoʻlda horib qolgan chol edi. [Qaroqchilar] Uni bir zumda yotqizib, yonidagi bor pulini shilib olishdi, — dedi Hoji xola. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Oʻgʻri, bandit! Ertaga hamma yoqni shilib qochadi. — A. Muxtor, Tugʻilish
sft. Shildiragan mayin ovoz chiqaradigan.
Negadir uning [Hafizaning] birdan orqaga qaytib ketgisi kelib qoldi, agar hoziroq Umid bilan uchrashadigan boʻlsa, bu ajoyib manzaralardan, purviqor togʻlardan, sarin yel-u shildiroq soylardan — baridan kechib, u tomon chopardi. — Mirmuhsin, Umid
[Oyna opa] Oziq-ovqat va
Kiyimlar magaziniga kirib, shildiroq qogʻozga oʻrogʻliq allanarsalarni koʻtarib chiqdi. — Sh. Xolmirzayev, Toʻlqinlar
fl. 1. Oqayotgan suv yoki boshqa suyuqlikka xos bir xil mayin ovoz chiqarmoq, jildiramoq.
Ariqchalarda tip-tiniq suvlar shildirab oqib yotadi. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda
2. Yengil ovoz chiqarmoq, shitirlamoq (xas-xashak, qogʻoz va shu kabilar haqida).
Qamishlar shildiradi, koʻl atrofidagi oʻrdaklar gʻa-gʻalab, parvoz qildi. — J. Sharipov, Xorazm
Kechki kuz. Daraxtlar qizgʻish, oltin rang, Shildirab yaproqlar kuylaydi qoʻshiq. — Shukrullo
ot Koʻpyillik dukkakli oʻsimlik.
ot ayn. Shildirbosh.
fl. Shildiramoq feʼlining orttirma nisbati.
fl. Shildiramoq feʼlining birgalik nisbati.
ayn. shaldir-shuldir.
fl. Shildiratmoq feʼlining birgalik nisbati.
taql. s. Biror narsa urilganda yoki yopiq idishdagi suyuqlik chayqalganda hosil boʻladigan ohista tovushni bildiradi.
taql. s. Yumshoq narsaga urganda hosil boʻladigan tovushni bildiradi.
Ot suliq chaynab, paqirdan bosh koʻtarishi bilan, biqiniga shilt tushgan qamchi zarbidan oʻzini oldinga urib, loʻkillab yurib ketdi. — Mirmuhsin, Choʻri
Sigir sochlari uzun dumini havoda oʻynatgan edi, uchi shilt etib Toshxonning yuziga tegdi. — A. Mirahmedov, Oʻt yuraklar
Yük taşımaya yarayan gemi, yük gemisi.YUK KEMASI
Avusturya para birimi.SHILLING
ot ayn. Shilliq I.
sft. 1. Nihoyat darajada hoʻl, jiqqa hoʻl.
Yigitning terdan shilta boʻlgan koʻylagi badaniga yopishib qolgan, oʻzi ham nimadandir qoʻrqqan odamga oʻxshar, koʻzlari bejo edi. — O. Yoqubov, Larza
Allaqachon shud-ring tushgan ekan, birpasda shimining pochalari shilta boʻldi. — O. Husanov, Qoʻshiqchining taqdiri
2. ot Yomgʻir yogʻishi, qor erishi va shu kabilardan yuzaga kelgan bilch-bilch holat, yerning shunday holati.
Oyoq tagidagi qor shiltaga aylana boshladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
quruq va achchiq izgʻirin quyoshda shilta boʻla boshlagan qishloq koʻchalarini daranglatib qotirib tashlar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Aşırı ve bayağı biçimde süslenip boyanmış (kadın).BASHANG, OLIFTA (ayol)
sft. Yopishqoq yelimsimon modda.
Shilliq parda.
Sogʻ kishining nafas yoʻllari qurib qolmasligi va changdan saqlanishi uchun unda bir oz shilliq boʻladi. — N. Ismoilov, Kasallarni parvarish qilish
ot 1. tib. Koʻz jildi hamisha qizarib, yoshlanib turadigan yuqumli kasallik; traxoma.
Koʻzi shilpiq, yelkasi chiqiq boʻlsa ham, koʻngli toza, topilmaydigan odam. — Oybek, Ulugʻ yoʻl
Birov bukri, birov shol, birov shilpiq — K. Yashin, Hamza
2. Shu kasallik tufayli koʻzdan toʻxtov-siz oqadigan yiringli yosh.
Maston xola yengi bilan koʻzlarining shilpigʻini artib boʻlgach, egachi-singilga bir-ikki qarab oldi. — Uygʻun, Tursunoy
Uning [Mirhosilning] koʻzlarini shilpiq bosgan, choʻmichnusxa katta burni odatdagidan ham qizarib ketgan edi. — H. Gʻulom, Senga intilaman
3. s. t. Shunday kasallikka yoʻliqqan kishi va uning ismiga qoʻshib aytiluvchi soʻz.
Shilpiq chiyillab gapiradi. — Oybek, Bolalik
Moʻmin shilpiq Qoʻrgʻonchadagi bir bevaning qiziga uylanayotibdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
